AdFection: spyware εγκαθίστατο μέσω διαφημίσεων χωρίς κλικ, σύμφωνα με το Citizen Lab

Συσκευές μπορούσαν να μολυνθούν με κατασκοπευτικό λογισμικό μόνο και μόνο επειδή εμφανιζόταν μια διαφήμιση στην οθόνη του χρήστη, χωρίς κλικ και χωρίς λήψη αρχείου. Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα του Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο, που αποδίδει τη μέθοδο, με την κωδική ονομασία AdFection, στην ισραηλινή εταιρεία διαφημιστικής τεχνολογίας Discover-Tech.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εταιρεία εκμεταλλεύτηκε το παγκόσμιο οικοσύστημα των online διαφημίσεων για να φτάσει σε προεπιλεγμένους στόχους. Η επίθεση δεν στηριζόταν στις γνωστές τεχνικές phishing, αφού ο χρήστης δεν χρειαζόταν να πατήσει κάποιον σύνδεσμο.

Πώς λειτουργούσε η μέθοδος

Στον πυρήνα της επιχείρησης βρισκόταν η πλατφόρμα Controlium της Discover-Tech. Αξιοποιούσε δεδομένα από το σύστημα Real-Time Bidding (RTB) των διαφημίσεων και τα συνδύαζε: διευθύνσεις IP, διαφημιστικά αναγνωριστικά και προφίλ περιήγησης. Έτσι εντόπιζε με ακρίβεια τις συσκευές των στόχων.

Μόλις η πλατφόρμα εντόπιζε τη συσκευή-στόχο σε έναν ιστότοπο ή μια εφαρμογή, αγόραζε τον διαφημιστικό χώρο μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου και παρουσίαζε μια φαινομενικά αθώα εμπορική διαφήμιση. Το δημιουργικό όμως περιείχε κακόβουλο κώδικα (exploit), ο οποίος εκμεταλλευόταν κενά ασφαλείας στον περιηγητή ή στο λειτουργικό σύστημα και εγκαθιστούσε spyware χωρίς καμία ορατή ένδειξη.

Οι δημοσιογράφοι του Al Jazeera

Η ανάλυση του Citizen Lab εντόπισε ψηφιακά ίχνη που συνδέουν την υποδομή της Discover-Tech με παρακολουθήσεις εργαζομένων του Al Jazeera. Τουλάχιστον 45 υπολογιστές με Windows παραβιάστηκαν το διάστημα 2024-2025 με το κατασκοπευτικό λογισμικό Candiru, προϊόν ομώνυμης ισραηλινής εταιρείας.

Οι ερευνητές εξέτασαν περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια πλειστηριασμούς διαφημίσεων. Διαπίστωσαν ότι οι καταχωρίσεις της Discover-Tech είχαν φτάσει σε περίπου 200.000 ιστοσελίδες και εφαρμογές για Android και iOS μέσα σε τέσσερις μήνες. Ο τελικός κακόβουλος κώδικας εκτελούνταν μόνο στους προεπιλεγμένους στόχους. Το ευρύ διαφημιστικό δίκτυο όμως λειτουργούσε ως μηχανισμός ανίχνευσης και εντοπισμού συσκευών. Δεν είναι γνωστό πόσες συσκευές συνολικά έχουν παραβιαστεί.

Οι αντιδράσεις του κλάδου

Μετά τη δημοσιοποίηση των ευρημάτων, μεγάλοι παίκτες της διαφημιστικής αγοράς προχώρησαν σε αποκλεισμούς:

• Η Google τερμάτισε την πρόσβαση των λογαριασμών της Discover-Tech στις πλατφόρμες της.
• Η Beeswax, θυγατρική της Comcast, ανέστειλε οριστικά τη συνεργασία της με την εταιρεία.
• Ο ευρωπαϊκός οργανισμός IAB Europe αφαίρεσε την εταιρεία από τα μητρώα διαπιστευμένων συνεργατών του.

Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο ένα διαρθρωτικό ζήτημα του programmatic advertising: τα προσωπικά δεδομένα περιήγησης και τα αναγνωριστικά των χρηστών διακινούνται σε πολλούς μεσάζοντες. Έτσι ακόμη και το νόμιμο διαφημιστικό σύστημα μπορεί να αξιοποιηθεί για στοχευμένη παρακολούθηση.

Επειδή η επίθεση δεν απαιτεί καμία ενέργεια από τον χρήστη, η συμβουλή να μην πατάμε ύποπτους συνδέσμους δεν αρκεί από μόνη της. Ως βασικό μέτρο προστασίας παραμένει η τακτική ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος, του περιηγητή και των εφαρμογών, ώστε να κλείνουν τα γνωστά κενά ασφαλείας που εκμεταλλεύονται τέτοια εργαλεία.