Αλαγονία Ταϋγέτου: Η Ιωάννα Μαυρίκη μαγειρεύει με τα υλικά του τόπου της
Στο ιστορικό «Παντοπωλείο Μαυρίκης», που λειτουργεί από το 1879, η Ιωάννα Παπαγιαννέα-Μαυρίκη φτιάχνει παραδοσιακά πιάτα του Ταϋγέτου με τοπικές πρώτες ύλες.
Στην Αλαγονία Ταϋγέτου, σε υψόμετρο 900 μέτρων, το «Παντοπωλείο Μαυρίκης» λειτουργεί από το 1879 και σήμερα είναι κυρίως ταβέρνα και καφενείο. Στην κουζίνα του βρίσκεται η Ιωάννα Παπαγιαννέα-Μαυρίκη, που μαγειρεύει παραδοσιακές συνταγές της περιοχής με υλικά από τον τόπο. Το χωριό απέχει περίπου τρεισήμισι ώρες με το αυτοκίνητο από την Αθήνα και τα Σαββατοκύριακα το τραπέζι δεν είναι εγγυημένο.
Ένα μαγαζί με ιστορία 147 ετών
Το κατάστημα ιδρύθηκε από την οικογένεια του Παναγιώτη Μαυρίκη, ο οποίος διετέλεσε επί είκοσι χρόνια πρόεδρος του χωριού. Αρχικά λειτουργούσε ταυτόχρονα ως παντοπωλείο και χασάπικο. Αργότερα έγινε οινοπαντοπωλείο, κρεοπωλείο και μεζεδοπωλείο με πολύ λιτό μενού, που περιλάμβανε τηγανητό συκωτάκι, τζιγέρι (είδος πατσά) και τηγανητές πατάτες. Σήμερα το διαχειρίζονται τα εγγόνια και τα δισέγγονα του ιδρυτή.
Η Ιωάννα γεννήθηκε στις 24 Απριλίου 1968 στην Καλαμάτα και μεγάλωσε στην Αλαγονία. Έμεινε ορφανή από μητέρα στα τέσσερα της χρόνια. Παντρεύτηκε στα 17 και έζησε στο σπίτι των πεθερικών της, όπου, όπως λέει, έμαθε σταδιακά να μαγειρεύει από την πεθερά της Ελένη και από τη γιαγιά του συζύγου της. «Δεν ήξερα τότε να βράζω ούτε αυγό», θυμάται η ίδια. Ο σύζυγός της, ο Τάκης, της πήρε ένα βιβλίο μαγειρικής της Σκούρα και εκείνη δοκίμαζε τις συνταγές που της άρεσαν.
Για περίπου 15 χρόνια εργάστηκε ως μπέιμπι σίτερ στην Καλαμάτα. Το όνειρό της, όπως εξηγεί, ήταν να στηθεί το μαγαζί και να «ζωντανέψει» ξανά το χωριό. Η Αλαγονία, που κάποτε είχε 2.000 κατοίκους, έχει σήμερα λίγο περισσότερους από 100 μόνιμους, καθώς πολλοί έφυγαν μετανάστες, κυρίως στη Γερμανία, την Αμερική και την Αυστραλία.
Τα πιάτα και η καθημερινότητα της κουζίνας
Από το 2015 η Ιωάννα ξεκίνησε να προσφέρει κανονικό φαγητό. Στο μενού υπάρχουν αγριογούρουνο στιφάδο, τυρόπιτα, κόκορας με σπιτικές χυλοπίτες, ντολμάδες και κεφτεδάκια, αλλά και τσουχτή μακαρονάδα, τζιγέρι, γιαπράκια, τσαπαριστό κατσίκι και μοσχάρι με πολύ μαϊντανό. Όπως λέει, τη μεγαλύτερη ζήτηση έχει το κοκκινιστό αγριογούρουνο με χυλοπίτες.
Η μέρα της αρχίζει γύρω στις εννέα με δέκα το πρωί, με έναν ελληνικό καφέ και ένα τοστ στη βεράντα. Ακολουθούν οι προετοιμασίες στην κουζίνα. Τα ψώνια του μαγαζιού φέρνουν ο γιος της Δημήτρης και ο Τάκης. Τις καθημερινές οι θαμώνες έρχονται συνήθως μετά τις επτά το απόγευμα για καφέ, τσίπουρο ή κρασί με μεζέ, και η μαγείρισσα ετοιμάζει λίγα φαγητά, αφού οι ντόπιοι τρώνε κυρίως σπίτι τους. Τα Σαββατοκύριακα μαγειρεύει κανονικά, υπολογίζοντας τον κόσμο που αναμένεται: ενδεικτικά αναφέρει 30 μερίδες μοσχάρι, 18 μερίδες από τρεις κόκορες και δύο κιλά κιμά για κεφτεδάκια.
Θυμάται και μια παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, όταν είχε ετοιμάσει φαγητό για 150 άτομα. Μετά τον εσπερινό στη Μονή Μαρδακίου το μαγαζί γέμισε απότομα, τα φαγητά τελείωσαν, ακόμη και αυτά της επόμενης ημέρας, και εκείνη μαγείρευε όλη νύχτα για τους πελάτες της γιορτής.
Υλικά από την περιοχή
Η κουζίνα στηρίζεται σε τοπικά προϊόντα. Το κρέας είναι ντόπιο και, όταν δεν επαρκεί, προμηθεύονται από κρεοπώλη της Καλαμάτας. Τα αυγά προέρχονται από τις δικές τους κότες ή από φίλους στο χωριό, ενώ στα φαγητά μπαίνει ελαιόλαδο της περιοχής και στη ζαχαροπλαστική ντόπιο βούτυρο. Τα λαχανικά αγοράζονται από συγχωριανούς και γειτονικά χωριά, με συμπλήρωση από την Καλαμάτα όταν χρειάζεται.
Σύμφωνα με την Ιωάννα, το έδαφος, το υψόμετρο και το νερό επηρεάζουν τη γεύση των λαχανικών και ιδιαίτερα της πατάτας. Η Αλαγονία ήταν γνωστή ως πατατοχώρι και στο εργοστάσιο πατατόσπορου, που λειτούργησε μέχρι τη δεκαετία του ’90, εργάζονταν περίπου 100 άνθρωποι. Το χωριό φημιζόταν επίσης για το παχύ λάδι της τοπικής ποικιλίας τσουνάτη και για το νερό του.
