ALS: Η γρίπη και η COVID-19 επιταχύνουν τη νόσο σε πειράματα με ποντίκια
Νέα προκλινική έρευνα του Πανεπιστημίου McMaster στον Καναδά συνδέει κοινές ιογενείς λοιμώξεις με ταχύτερη έναρξη και εξέλιξη της πλαγίας μυατροφικής σκλήρυνσης.
Κοινές ιογενείς λοιμώξεις, όπως η γρίπη και η COVID-19, ίσως επιταχύνουν την έναρξη και την εξέλιξη της πλαγίας μυατροφικής σκλήρυνσης (ALS). Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα του Πανεπιστημίου McMaster στον Καναδά, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Communications. Η μελέτη είναι προκλινική, δηλαδή πραγματοποιήθηκε σε ζώα και όχι σε ανθρώπους.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι ιογενείς λοιμώξεις συνδέονται εδώ και χρόνια με τις νευροεκφυλιστικές νόσους, στις οποίες ανήκει και η ALS. Παρέμενε όμως ασαφές με ποιον τρόπο οι λοιμώξεις από διαφορετικούς ιούς αυξάνουν τον κίνδυνο. Η νέα εργασία υποδηλώνει ότι καθοριστικό ρόλο παίζει η ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού.
Τι έδειξαν τα πειράματα
Η ομάδα εργάστηκε με γενετικά τροποποιημένα ποντίκια, που φέρουν μεταλλαγμένο γονίδιο υπεύθυνο για την ALS. Τα ζώα παρακολουθήθηκαν πριν και μετά την έκθεσή τους σε ιούς, μεταξύ των οποίων ο κορωνοϊός SARS-CoV-2, και συγκρίθηκαν με ανάλογα ζώα που δεν είχαν μολυνθεί.
Μετά τη λοίμωξη, τα μολυσμένα ποντίκια εκδήλωσαν τη νόσο πολύ πιο γρήγορα και παρουσίασαν ταχύτερη επιδείνωση των κινητικών λειτουργιών τους. Οι εξετάσεις έδειξαν ότι οι κοινοί ιοί του αναπνευστικού προκαλούσαν επίμονες αλλαγές στο νευρικό σύστημα, παρότι δεν προσέβαλλαν τους ίδιους τους νευρώνες.
Συγκεκριμένα, οι ιοί πυροδοτούσαν φλεγμονώδη ανοσολογική αντίδραση στο νευρικό σύστημα, γνωστή ως γλοίωση, η οποία συνεχιζόταν ακόμη και μετά την υποχώρηση της λοίμωξης. Οι ερευνητές υπενθυμίζουν ότι η γλοίωση εμπλέκεται ήδη στην ALS. Κατά την ερμηνεία τους, η γρίπη και η COVID-19 φαίνεται πως ενισχύουν τις επιδράσεις της και έτσι επιταχύνουν τη νόσο.
«Σε αυτή την προκλινική έρευνα διαπιστώσαμε πως μία και μόνη ιογενής λοίμωξη είναι αρκετή για να επιταχυνθεί σημαντικά η ALS. Μάλιστα αυτό συνέβαινε ακόμα κι όταν η λοίμωξη υποχωρούσε», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας Dr. Art Marzok, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Βιοχημείας και Βιοϊατρικών Επιστημών του McMaster.
Πιθανές θεραπευτικές κατευθύνσεις
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι επιστήμονες χορήγησαν στα ποντίκια αντιϊικά φάρμακα. Σε άλλη σειρά πειραμάτων κατέστειλαν τη γλοίωση με αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Και στις δύο περιπτώσεις παρατήρησαν σημαντική μείωση του ρυθμού εξέλιξης της ALS.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα υποδεικνύουν πιθανούς θεραπευτικούς στόχους για την καθυστέρηση της έναρξης της νόσου και, μέχρι να βρεθεί θεραπεία, για την επιβράδυνση της πορείας της.
Ο επιβλέπων της έρευνας, Dr. Matthew Miller, καθηγητής Βιοχημείας και Βιοϊατρικών Επιστημών στο McMaster, επισήμανε ότι η ανάπτυξη καλύτερων εμβολίων και αντιϊικών θεραπειών θα μπορούσε να προσφέρει οφέλη στην υγεία που δεν έχουν ακόμη γίνει πλήρως κατανοητά. Πρόσθεσε: «Η έρευνά μας δείχνει πως η πρόληψη ή έστω ο περιορισμός συχνών λοιμώξεων μπορεί να προστατεύει το νευρικό σύστημα από τις βλάβες που επιταχύνουν την πλαγία μυατροφική σκλήρυνση».
Τι είναι η ALS
Η πλαγία μυατροφική σκλήρυνση, γνωστή και ως νόσος του Lou Gehrig, είναι η συχνότερη νόσος του κινητικού νευρώνα. Υπολογίζεται ότι στην Ευρώπη πάσχουν περίπου 32.000 άνθρωποι, με τον αριθμό να αυξάνεται κατά περίπου 2,8% ετησίως.
Η νόσος καταστρέφει προοδευτικά τα νευρικά κύτταρα που ελέγχουν την εκούσια και την ακούσια κίνηση. Οδηγεί τελικά σε σοβαρή αδυναμία, παράλυση και θάνατο. Επειδή δεν υπάρχει ακόμη γνωστή θεραπεία, οι επιστήμονες επιδιώκουν να κατανοήσουν καλύτερα τους παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξή της, ώστε να σχεδιαστούν αξιόπιστες θεραπευτικές επιλογές.
