«An Ark»: ο Ίαν ΜακΚέλεν σε παράσταση μικτής πραγματικότητας, με ευρωπαϊκή πρεμιέρα στο Μάντσεστερ

Ο Βρετανός ηθοποιός Ίαν ΜακΚέλεν πρωταγωνιστεί στο «An Ark», μια θεατρική παραγωγή στην οποία οι ερμηνευτές δεν βρίσκονται στη σκηνή, αλλά εμφανίζονται μπροστά στους θεατές μέσω ειδικών γυαλιών μικτής πραγματικότητας. Η ευρωπαϊκή πρεμιέρα θα πραγματοποιηθεί στα Aviva Studios του Μάντσεστερ, από τις 27 Μαρτίου έως τις 10 Απριλίου 2027. Η παράσταση είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη στις αρχές του 2026.

Πώς λειτουργεί η παράσταση

Οι θεατές θα βρίσκονται σε πραγματικό θεατρικό χώρο και θα βλέπουν κανονικά τα καθίσματα και τους ανθρώπους γύρω τους. Μπροστά τους θα εμφανίζονται οι τρισδιάστατες μορφές τεσσάρων ηθοποιών, οι οποίοι δείχνουν να κάθονται σε έναν μικρό κύκλο, σαν να έχουν προσκαλέσει τον καθένα σε μια ιδιωτική συνάντηση. Εκτός από τον ΜακΚέλεν, συμμετέχουν η Γκόλντα Ροσέβελ, γνωστή από το «Bridgerton», ο Αρινζέ Κενέ και η Ρόζι Σίχι.

Για τη δημιουργία της εμπειρίας, οι τέσσερις ηθοποιοί μαγνητοσκοπήθηκαν με 52 κάμερες σε στούντιο της Γκρενόμπλ, στη Γαλλία. Η ερμηνεία τους καταγράφηκε σε μία ενιαία λήψη, με τεχνική που αποτυπώνει τα σώματα και τις κινήσεις τους σε τρεις διαστάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της παραγωγής, δεν πρόκειται για χαρακτήρες που δημιούργησε η τεχνητή νοημοσύνη ούτε για συμβατική κινηματογραφική προβολή.

Η διαφορά από την εικονική πραγματικότητα είναι ουσιαστική: ο θεατής δεν απομονώνεται σε ένα ψηφιακό περιβάλλον, αλλά εξακολουθεί να βλέπει τον κόσμο γύρω του, έχοντας την εντύπωση ότι οι ηθοποιοί του απευθύνονται προσωπικά.

Οι δημιουργοί και το περιεχόμενο

Το «An Ark» διαρκεί περίπου 47 λεπτά και πραγματεύεται την ανθρώπινη ζωή, από την παιδική ηλικία και τον πρώτο έρωτα έως την απώλεια και τον θάνατο. Το κείμενο υπογράφει ο βραβευμένος δραματουργός Σάιμον Στίβενς, γνωστός μεταξύ άλλων από τη θεατρική διασκευή του «Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα» και το «Vanya». Τη σκηνοθεσία ανέλαβε η Σάρα Φράνκομ, ενώ την αρχική ιδέα και την παραγωγή υπογράφει ο Τοντ Έκερτ, ιδρυτής της εταιρείας Tin Drum, που ειδικεύεται σε καλλιτεχνικά έργα μικτής πραγματικότητας.

Η ίδια τεχνολογία είχε χρησιμοποιηθεί από την Tin Drum στο «Kagami», μια ψηφιακή μουσική εμπειρία με τον Ριουίτσι Σακαμότο, που παρουσιάστηκε μετά τον θάνατο του Ιάπωνα συνθέτη.

Η παράσταση παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο στο The Shed της Νέας Υόρκης, όπου προκάλεσε συζητήσεις για τις δυνατότητες και τα όρια της τεχνικής. Η αίσθηση ότι οι ηθοποιοί κοιτάζουν προσωπικά τον κάθε θεατή εντυπωσίασε, ωστόσο στις πρώτες παρουσιάσεις αναφέρθηκαν προβλήματα στη λειτουργία των συσκευών, ενώ η ψηφιακή εικόνα δεν είχε πάντα την αναμενόμενη καθαρότητα.

Ο Τζον ΜακΓκραθ, επικεφαλής του Factory International, που παρουσιάζει την παράσταση στο Μάντσεστερ, υποστηρίζει ότι το ζητούμενο είναι η αίσθηση εγγύτητας. «Αισθάνεσαι ότι κάθονται μπροστά σου και σου μιλούν απευθείας», λέει. Όπως επισημαίνει, δεν θεωρεί πρόβλημα την απουσία των ηθοποιών από τη σκηνή, καθώς σε μια κινηματογραφική προβολή κανείς δεν περιμένει να είναι παρών ο πρωταγωνιστής. Παραδέχεται πάντως ότι για τους ίδιους τους ηθοποιίς η εμπειρία της ερμηνείας είναι πιο κοντά στον κινηματογράφο παρά στο παραδοσιακό θέατρο.

Ο ΜακΚέλεν ενδέχεται να επισκεφθεί την παραγωγή στο Μάντσεστερ, αλλά δεν θα εμφανιστεί ζωντανά στις παραστάσεις. Το Factory International σχεδιάζει επίσης δημόσιες συζητήσεις για το μέλλον και την ηθική των τεχνολογιών αυτού του είδους, με ερωτήματα όπως πώς αλλάζει η σχέση του κοινού με τον ηθοποιό όταν μια ερμηνεία μπορεί να επαναλαμβάνεται χωρίς την παρουσία του δημιουργού της.