12:47 Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2026 ☀️21° Γλυφάδα
Metro Mall Radio▶ Ακούστε NOTIOI TV LIVE
ΤΩΡΑ
Αρνολφίνι ή βαν Άικ; Νέα θεωρία για το διάσημο ζευγάρι του πίνακα του 1434Νέος 007, νέος κακός: οι εικασίες για τον αντίπαλο του Μποντ του ΠάτινσονΣερβία: Συνετρίβη μαχητικό MiG-29 βόρεια του Βελιγραδίου, νεκρός ο πιλότοςΜακρόν στα δέκα χρόνια από την πρώτη υποψηφιότητα: «Υπήρξαν μερικές φορές λάθη»Γκλεν Κλόουζ: Τιμητικό Όσκαρ στα 79 της, έπειτα από οκτώ υποψηφιότητεςΤα θέματα των πρωτοσέλιδων της Τρίτης 17 Νοεμβρίου: από τις τράπεζες και την ΑΙ ως τις προσλήψειςΡόμπερτ Πάτινσον: Ο νέος Τζέιμς Μποντ της εποχής Amazon MGMΘεατρικές πρεμιέρες της εβδομάδας: Βιζυηνός, Τσέχοφ και Μάρεϊ-Σμιθ στις αθηναϊκές σκηνέςΕπίδομα παιδιού: Στις 27 Νοεμβρίου ανοίγει ξανά η πλατφόρμα Α21Εθνική Βιβλιοθήκη: Έκθεση με 263 χαρακτικά από άγνωστη συλλογή των 5.000 έργωνΤο «Spider-Man: Brand New Day» επιστρέφει στις αίθουσες στις 4 Δεκεμβρίου με 10 λεπτά νέου υλικούΣχέσεις: Πέντε συμπεριφορές που ίσως δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά
← Πίσω Διασκέδαση

Αρνολφίνι ή βαν Άικ; Νέα θεωρία για το διάσημο ζευγάρι του πίνακα του 1434

Ο ιστορικός τέχνης Στέφαν Κέμπερντικ υποστηρίζει ότι το ζευγάρι του «Γάμου των Αρνολφίνι» μπορεί να είναι ο Γιαν βαν Άικ με τη σύζυγό του. Άλλοι ειδικοί διαφωνούν.

Φωτογραφία: google.com
Φωτογραφία: google.com

Ο διάσημος πίνακας του 1434, γνωστός ως «Γάμος των Αρνολφίνι», ίσως δεν απεικονίζει καθόλου την οικογένεια που φέρει το όνομά του, αλλά τον ίδιο τον ζωγράφο, τον Γιαν βαν Άικ, με τη σύζυγό του Μαργαρίτα. Την πρόταση διατυπώνει ο Stephan Kemperdick, επιμελητής της Πινακοθήκης Gemäldegalerie του Βερολίνου, στον κατάλογο της έκθεσης «Van Eyck: The Portraits», που εγκαινιάζεται στις 21 Νοεμβρίου στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου.

Η έκθεση συγκεντρώνει για πρώτη φορά τα εννέα σωζόμενα ζωγραφικά πορτρέτα του καλλιτέχνη. Η θεωρία του Κέμπερντικ έχει ήδη συναντήσει αντιρρήσεις από άλλους ειδικούς, καθώς αμφισβητεί μια ταύτιση που επικράτησε στα μέσα του 19ου αιώνα.

Η επιγραφή και οι παλαιοί κατάλογοι

Πάνω από τον καθρέφτη του πίσω τοίχου υπάρχει η λατινική επιγραφή «Johannes de Eyck fuit hic. 1434», δηλαδή «Ο Γιαν βαν Άικ ήταν εδώ». Η θέση της, κοντά στο κεφάλι του άνδρα, ίσως συνδέει τον ζωγράφο με την ανδρική μορφή περισσότερο απ' όσο είχε θεωρηθεί ως σήμερα, κατά τον Κέμπερντικ.

Την ιδέα ότι ο άνδρας είναι ο ίδιος ο βαν Άικ είχε διατυπώσει στα τέλη της δεκαετίας του 1840 ο Τσαρλς Ίστλεϊκ, μετέπειτα πρώτος διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης. Αργότερα επικράτησε άλλη ερμηνεία: σε παλαιούς καταλόγους της συλλογής της Μαργαρίτας της Αυστρίας, όπου βρισκόταν ο πίνακας τον 16ο αιώνα, εμφανίζονται οι ονομασίες «Hernoul le Fin» και «Arnoult Fin». Οι ιστορικοί τις συνέδεσαν με τους Αρνολφίνι, πλούσια οικογένεια εμπόρων από τη Λούκα που είχε εγκατασταθεί στην Μπριζ.

Ο Κέμπερντικ θεωρεί πιθανό το «Hernoul le Fin» να ήταν μεταγενέστερη, ειρωνική προσωνυμία, όταν η αρχική σημασία του έργου είχε ξεχαστεί. Εξετάζει επίσης μια μικρή ξυλόγλυπτη μορφή της Αγίας Μαργαρίτας στο κάθισμα δίπλα στο κρεβάτι, που ίσως παραπέμπει στη σύζυγο του ζωγράφου, η οποία είχε το ίδιο όνομα.

Οι αντιρρήσεις των ειδικών

Υπάρχει επιβεβαιωμένο πορτρέτο της Μαργαρίτας, φιλοτεχνημένο το 1439 και φυλασσόμενο στο μουσείο Groeninge της Μπριζ. Την απεικονίζει σε ηλικία 33 ετών. Το έργο έχει ήδη αναχωρήσει για το Λονδίνο, όπου θα εκτεθεί δίπλα στον «Γάμο των Αρνολφίνι», ώστε οι επισκέπτες να συγκρίνουν τις δύο γυναικείες μορφές.

Οι επιμελητές της έκθεσης, Έμα Καπρόν και Νίκολας Φλόρι, βρίσκουν τη θεωρία ενδιαφέρουσα, αλλά θεωρούν ότι στηρίζεται σε υποθέσεις. Επισημαίνουν ότι η Μαργαρίτα του 1439 έχει γκριζογάλανα μάτια, ενώ η γυναίκα του πίνακα του 1434 έχει καστανά. Ο Τιλ-Χόλγκερ Μπόρχερτ, διευθυντής του Μουσείου Suermondt-Ludwig στο Άαχεν και πρώην διευθυντής των μουσείων της Μπριζ, θεωρεί ισχυρά τεκμήρια τις παλαιές αναφορές στους Αρνολφίνι. Επιφυλάξεις εκφράζει και ο Μαξιμίλιαν Μάρτενς του Πανεπιστημίου της Γάνδης, ο οποίος έχει συμμετάσχει στη συντήρηση του Πολύπτυχου της Γάνδης.

Ακόμη κι αν το ζευγάρι ανήκει στους Αρνολφίνι, παραμένει το ερώτημα ποιος είναι ο άνδρας. Για τον Τζοβάνι ντι Αρίγκο Αρνολφίνι υπάρχουν αρχειακά τεκμήρια γάμου το 1447, δεκατρία χρόνια μετά τον πίνακα. Ο Τζοβάνι ντι Νικολάο Αρνολφίνι είχε χάσει την πρώτη σύζυγό του πριν από τον Φεβρουάριο του 1433. Οι ιστορικοί θεωρούν πιθανό να ξαναπαντρεύτηκε, χωρίς όμως να έχουν βρει έγγραφα που να το επιβεβαιώνουν.

Τι αλλάζει για άλλα έργα

Η θεωρία επηρεάζει και την ερμηνεία άλλων πορτρέτων. Η Εθνική Πινακοθήκη διαθέτει έργο του 1433 με άνδρα που φορά κόκκινο κάλυμμα κεφαλής και θεωρείται πιθανή αυτοπροσωπογραφία του βαν Άικ. Αν ο Κέμπερντικ έχει δίκιο, η ταύτιση αυτή θα πρέπει να επανεξεταστεί, καθώς ο εικονιζόμενος φαίνεται αρκετά μεγαλύτερος από τον άνδρα του «Γάμου των Αρνολφίνι».

Η Gemäldegalerie του Βερολίνου διαθέτει άλλο πορτρέτο που απεικονίζει πιθανότατα τον ίδιο άνδρα με τον πίνακα του 1434. Το μουσείο το τιτλοφορεί πλέον «Πορτρέτο άνδρα με κόκκινο κάλυμμα κεφαλής», αν και στο Λονδίνο θα παρουσιαστεί με την παλαιότερη, επιφυλακτική αναφορά στο όνομα Αρνολφίνι.

Ο ίδιος ο πίνακας εξακολουθεί να εγείρει ερωτήματα. Η φουσκωμένη κοιλιά της γυναίκας μπορεί να οφείλεται στον τρόπο που συγκρατεί το βαρύ φόρεμα, σύμφωνα με τη μόδα της εποχής, και όχι σε εγκυμοσύνη. Οι τεχνικές εξετάσεις έχουν δείξει ότι ο βαν Άικ άλλαξε αρκετά στοιχεία κατά τη δημιουργία του έργου, ενώ ο καθρέφτης είχε αρχικά σχεδιαστεί μεγαλύτερος, με οκταγωνικό πλαίσιο.

🔔 Ειδοποιήσεις για τα νέα

Μάθετε πρώτοι τα νέα του Notioi.gr: μια ειδοποίηση στο κινητό ή στον υπολογιστή σας για κάθε σημαντική είδηση, ακόμα κι όταν το site είναι κλειστό.

Θέλω ειδοποιήσεις για