«Behind Blue Eyes»: το τραγούδι των Who που γράφτηκε για τον «κακό» μιας ροκ όπερας

Το «Behind Blue Eyes» των Who, ένα από τα γνωστότερα τραγούδια του συγκροτήματος, δεν γράφτηκε αρχικά ως προσωπική εξομολόγηση του Pete Townshend. Προοριζόταν για τον «κακό» μιας ιστορίας που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, του φιλόδοξου σχεδίου «Lifehouse», το οποίο ο κιθαρίστας και συνθέτης της μπάντας είχε στο μυαλό του μετά την επιτυχία της ροκ όπερας «Tommy».

Το «Lifehouse» και ο Jumbo

Ο Townshend ήθελε να συνδυάσει σε ένα ενιαίο έργο μουσική, κινηματογράφο, θέατρο και ζωντανή συναυλία. Η ιστορία εκτυλισσόταν σε ένα δυστοπικό μέλλον, όπου μια μεγάλη οικολογική καταστροφή είχε μολύνει τις πόλεις και πολλοί άνθρωποι ζούσαν απομονωμένοι, φορώντας ειδικές στολές προστασίας.

Η καθημερινότητά τους ελεγχόταν μέσω ενός τεράστιου δικτύου που συνέδεε τα σπίτια και τους παρείχε τροφή, φάρμακα και ψυχαγωγία. Επικεφαλής του συστήματος βρισκόταν ο Jumbo, ο οποίος διηύθυνε τον οργανισμό που έλεγχε το δίκτυο και είχε αποκτήσει μεγαλύτερη ισχύ ακόμη και από την κυβέρνηση.

Ο Townshend, ωστόσο, δεν ήθελε έναν μονοδιάστατο κακό. Στην πλοκή, ο Jumbo φτάνει σε κρίση, αντιλαμβάνεται ότι όσα κάνει δεν είναι σωστά και αναγκάζεται να κοιτάξει τον εαυτό του. Εκεί ακριβώς προοριζόταν να ακουστεί το «Behind Blue Eyes». Όπως εξήγησε ο ίδιος χρόνια αργότερα, ο Jumbo ένιωθε ότι οι περιστάσεις τον είχαν αναγκάσει να πάρει τη θέση του κακού, ενώ πίστευε πως κατά βάθος ήταν καλός άνθρωπος.

Ο χαρακτήρας συναντά τον δημιουργό του

Στους στίχους μπήκε τελικά και ο ίδιος ο Townshend. Στις 9 Ιουνίου 1970 οι Who έδωσαν συναυλία στο Denver των ΗΠΑ. Μετά την εμφάνιση, ο Townshend βρέθηκε αντιμέτωπος με μια έντονη ερωτική πρόκληση από μια θαυμάστρια. Ήταν παντρεμένος και, αν και για λίγο σκέφτηκε να ενδώσει, επέστρεψε μόνος στο δωμάτιό του.

Την περίοδο εκείνη τον επηρέαζε βαθιά ο Ινδός πνευματικός δάσκαλος Meher Baba, με τις ιδέες του για την αυτοπειθαρχία και την πνευματική ζωή. Στο δωμάτιο του ξενοδοχείου ο Townshend έγραψε κάτι που θύμιζε περισσότερο προσωπική προσευχή παρά στίχους. Μεταξύ άλλων, ζητούσε να τον βοηθήσει κάποιος να ανοίξει τη γροθιά του όταν σφίγγει. Η εικόνα αυτή πέρασε αργότερα στο τραγούδι, στο σημείο όπου η ηρεμία μετατρέπεται σε έκρηξη.

Η σύγκρουση αυτή αποτυπώνεται και στη μουσική. Το πρώτο μέρος είναι γυμνό και ευάλωτο, με τη φωνή του Roger Daltrey σχεδόν εξομολογητική. Έπειτα οι κιθάρες δυναμώνουν, τα τύμπανα εισβάλλουν και η φωνή γίνεται πιο έντονη, καθώς ο θυμός που ο αφηγητής προσπαθούσε να κρύψει βγαίνει στην επιφάνεια.

Από το ανολοκλήρωτο έργο στο «Who's Next»

Το σχέδιο αποδείχθηκε υπερβολικά περίπλοκο για να υλοποιηθεί όπως το είχε φανταστεί ο Townshend. Ακόμη και οι συνεργάτες του δυσκολεύονταν να κατανοήσουν πλήρως την ιστορία και τον τρόπο με τον οποίο θα συνδυαζόταν με τις συναυλίες, τον κινηματογράφο και τα τεχνολογικά πειράματα.

Το «Lifehouse» εγκαταλείφθηκε, όμως τα τραγούδια του διασώθηκαν. Πολλά από αυτά αποτέλεσαν τη βάση του «Who's Next», του άλμπουμ που κυκλοφόρησε το 1971 και θεωρείται από τα σημαντικότερα έργα των Who. Ανάμεσά τους ήταν τα «Baba O'Riley», «Won't Get Fooled Again», «Going Mobile» και το «Behind Blue Eyes».

Χωρίς την υπόλοιπη ιστορία, ο Jumbo χάθηκε και το τραγούδι έμεινε αυτόνομο. Ο ακροατής δεν χρειάζεται να γνωρίζει τον χαρακτήρα ή το «Lifehouse» για να το νιώσει. Ο ίδιος ο Townshend παραδέχθηκε αργότερα ότι με τα χρόνια το κομμάτι απέκτησε περισσότερες σημασίες και ότι είχε βάλει μέσα του περισσότερα προσωπικά στοιχεία απ' όσα ίσως αντιλαμβανόταν τότε.