Bill Gates: Δύο δεκαετίες αναταραχής στην εργασία λόγω AI και ρομπότ

Τουλάχιστον δύο δεκαετίες έντονων αναταράξεων στην αγορά εργασίας προβλέπει ο Bill Gates, ως συνέπεια της ανόδου της τεχνητής νοημοσύνης και των ανθρωποειδών ρομπότ. Ο ιδρυτής της Microsoft μίλησε σε podcast με τίτλο Decoder. Περιέγραψε μια μετάβαση που, όπως είπε, θα αφήσει πίσω της πολλούς κερδισμένους αλλά και πολλούς χαμένους.

Το όραμα του Gates για το τέλος αυτής της διαδρομής είναι αισιόδοξο. Η τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ θα παράγουν αγαθά και υπηρεσίες τόσο φθηνά, ώστε η έλλειψη αγαθών να πάψει να υφίσταται. Ο δρόμος προς εκεί, ωστόσο, δεν θα είναι εύκολος.

Ποιες δουλειές κινδυνεύουν πρώτες

Σύμφωνα με τον Gates, στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι τηλεφωνικές πωλήσεις, η εξυπηρέτηση πελατών, το customer support και τα λογιστικά γραφεία. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν ήδη να κάνουν αυτές τις εργασίες πολύ πιο γρήγορα και πολύ φθηνότερα, χωρίς ανθρώπινα λάθη.

Η αλλαγή θα επεκταθεί στη συνέχεια και στον φυσικό κόσμο. Αν τα ανθρωποειδή ρομπότ εξελιχθούν με τους ρυθμούς που αναμένει η Silicon Valley, θα μπορούσαν μέσα στα επόμενα χρόνια να χτίζουν σπίτια, να συλλέγουν σοδειές και να εκτελούν πολύπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το χρονικό πλαίσιο των 20 ετών είναι απλή εκτίμηση. Όπως είπε, όλα θα εξαρτηθούν από το πόσο γρήγορα οι κοινωνίες θα επιλέξουν να αντικαταστήσουν τον ανθρώπινο παράγοντα με μηχανές.

Το υπαρξιακό ερώτημα της εργασίας

Κατά τον Gates, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και βαθιά υπαρξιακό. Η εργασία προσφέρει στον άνθρωπο καθημερινό σκοπό, κοινωνική επαφή και την αίσθηση ότι συνεισφέρει κάτι χρήσιμο. Ακόμη κι αν οι μηχανές μειώσουν δραστικά το κόστος ζωής, μένουν δύο ερωτήματα χωρίς απάντηση: ποιος θα καρπώνεται τον πλούτο που θα παράγεται και τι θα κάνουν οι άνθρωποι σε μια οικονομία χωρίς θέσεις εργασίας.

Ανάμεσα στις ιδέες που έθεσε είναι η μείωση των ωρών εργασίας και η συνταξιοδότηση σε πολύ μικρότερη ηλικία. Πρότεινε επίσης να παραμείνουν αποκλειστικά ανθρώπινες ορισμένες δραστηριότητες, όπως η τέχνη, ο αθλητισμός, η μαγειρική και η φροντίδα των παιδιών, έστω κι αν ένα ρομπότ θα μπορούσε τεχνικά να τις φέρει εις πέρας πιο αποδοτικά.

Ο Gates δεν είναι ο μόνος που προειδοποιεί για τις επιπτώσεις στην απασχόληση. Ο Elon Musk υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι, όταν τα ρομπότ αναλάβουν τις δουλειές, η λύση θα είναι ένα καθολικό βασικό εισόδημα που θα διανέμει το κράτος σε όλους. Ο επικεφαλής της Anthropic, Dario Amodei, κάνει λόγο για πρωτοφανές κοινωνικό χάος τα επόμενα χρόνια.

Ο Sam Altman της OpenAI έχει πάρει πιο μετριοπαθή στάση. Έχει δηλώσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει καταργήσει ακόμη τόσες θέσεις γραφείου όσες περίμενε, απομακρυνόμενος από τις προβλέψεις για μαζική ανεργία. Παράλληλα επισημαίνεται ότι, παρά τις μαζικές απολύσεις στις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, η συνολική ανεργία στις ΗΠΑ δεν έχει μεταβληθεί ουσιαστικά κατά τη διάρκεια της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης.