Χατζιδάκις: κυκλοφόρησαν οι «Παίδες επί Κολωνώ» με έξι ανέκδοτα τραγούδια
Το ανολοκλήρωτο έργο του Μάνου Χατζιδάκι της περιόδου 1977-1978 κυκλοφόρησε με τη φωνή του Αλκίνοου Ιωαννίδη, ανήμερα των γενεθλίων του συνθέτη.
Ένα έργο που ο Μάνος Χατζιδάκις άφησε σχεδόν έτοιμο στο συρτάρι πριν από σχεδόν μισό αιώνα κυκλοφόρησε στις 23 Οκτωβρίου, ανήμερα των γενεθλίων του συνθέτη. Οι «Παίδες επί Κολωνώ», που γράφτηκαν την περίοδο 1977-1978, περιλαμβάνουν 13 τραγούδια. Τα έξι από αυτά είναι ανέκδοτα και ηχογραφήθηκαν για πρώτη φορά στις αυθεντικές ενορχηστρώσεις του δημιουργού. Τα ερμηνεύει ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, με τη συμμετοχή της Χορωδίας Δωματίου Αθηνών.
Την επιμέλεια της έκδοσης είχε ο Γιώργος Χατζιδάκις. Η δισκογραφική εταιρεία Panik Oxygen την κυκλοφόρησε στις ψηφιακές πλατφόρμες και σε βινύλιο.
Μια σκηνική καντάτα που δεν ανέβηκε ποτέ
Όπως εξηγεί ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, πρόκειται για μια σκηνική καντάτα που προοριζόταν να παρουσιαστεί ως οπτικοακουστικό δρώμενο στον Κολωνό. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξε δυσκολία συνεννόησης με τον τότε δήμαρχο, ο οποίος τελικά απέφυγε το εγχείρημα, «ίσως γιατί το θεώρησε ιδιαίτερα τολμηρό». Το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε και ο συνθέτης άφησε το έργο στο συρτάρι.
Το έργο λειτουργεί ως μουσική παράσταση, που ζωντανεύει χαρακτήρες και εικόνες μέσα από τα τραγούδια. Τους στίχους υπογράφουν ο ίδιος ο Χατζιδάκις, ο Νίκος Γκάτσος, η Αγαθή Δημητρούκα, ο Μάνος Ελευθερίου και ο Μιχάλης Μπουρμπούλης. Στην παρτιτούρα ο συνθέτης το χαρακτηρίζει «μια σπουδή στο μάγκικο ύφος του ’30». Σε σημείωμά του της 4ης και 5ης Μαρτίου 1978, το οποίο παραθέτει η Panik Oxygen, γράφει ότι οι «Παίδες επί Κολωνώ» «συνθέτουν ελληνικές εικόνες του έρωτα, της αθλιότητας και της απελπισίας».
Τα ανέκδοτα κομμάτια είναι τα «Ένα φάντασμα τη νύχτα», «Παίδες, οι εν τη ασφάλτω», «Επειδή ήμασταν πολλοί», «Όλοι οι αγγέλοι τ’ ουρανού», η χορωδιακή «Μετάβαση» και το «Στο σταυρό, στο σώμα εκείνο». Το έργο κλείνει με τραγούδια που είχαν ηχογραφηθεί στο παρελθόν, όπως τα «Βρέχει στο σιδεράδικο» και «Τα βράδια της Σαρακοστής».
Ο λαϊκός πολιτισμός μέσα από το φίλτρο του συνθέτη
Τα 13 τραγούδια χαρτογραφούν το τοπίο της Ελλάδας και επιστρατεύουν μορφές από όλη της την ιστορία, από τον Οιδίποδα έως τον Βασίλη Τσιτσάνη. Ταυτόχρονα αποτυπώνουν τον μικρόκοσμο του Κολωνού και τις ιστορίες των απλών ανθρώπων της γειτονιάς.
Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης το περιγράφει ως «φόρο τιμής του Χατζιδάκι προς τον λαϊκό μας πολιτισμό». Όπως λέει, ο συνθέτης δεν τον αντιγράφει ούτε τον ενσωματώνει αναφομοίωτο, αλλά τον περνάει «μέσα από το δικό του φίλτρο», μετασχηματίζοντάς τον σε κάτι καινούργιο. Κατά τον ερμηνευτή, ο Χατζιδάκις δεν επιδιώκει να γράψει λαϊκές επιτυχίες, αλλά εμβαθύνει στον λαϊκό και στον προσωπικό του μουσικό κόσμο, συνδυάζοντάς τους «με μοναδικό και πρωτοφανή τρόπο».
Ο ίδιος θυμίζει τη σχέση του συνθέτη με το ρεμπέτικο και την ιστορική διάλεξη «Ερμηνεία και θέσις του σύγχρονου λαϊκού τραγουδιού (ρεμπέτικο)», που δόθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1949 στο Θέατρο Τέχνης. Κατά τον κ. Ιωαννίδη, ήταν ένας τρόπος νομιμοποίησης του ρεμπέτικου, που τότε ήταν απαγορευμένο από την Αριστερά και κυνηγημένο από την αστική τάξη. Αφηγείται ότι ο Χατζιδάκις είχε καλέσει τον Μάρκο Βαμβακάρη να τραγουδήσει στο τέλος, χωρίς να το έχει προαναγγείλει. Η χωροφυλακή είχε απαγορεύσει στον Βαμβακάρη να ανεβαίνει στην Αθήνα και ο συνθέτης χρειάστηκε να εξασφαλίσει ειδική άδεια. Μετά το τέλος της ομιλίας, ο Βαμβακάρης ανέβηκε στη σκηνή με το μπουζούκι του και είπε: «Γεια σας, παίδες».
Η θέση στη δισκογραφία και τα επόμενα βήματα
Στη δισκογραφική διαδρομή του Χατζιδάκι, οι «Παίδες επί Κολωνώ» έρχονται μετά τον «Μεγάλο Ερωτικό» (1972) και τα «Παράλογα» (1976). Προηγούνται της «Εποχής της Μελισσάνθης» (1980) και των υπόλοιπων έργων της δεκαετίας του ’80, με τον έντονα αυτοβιογραφικό χαρακτήρα.
Η σειρά των ανέκδοτων έργων του συνθέτη θα συνεχιστεί. Προς το τέλος του έτους η Panik Oxygen αναμένεται να κυκλοφορήσει ένα ακόμη ανέκδοτο έργο του, με τίτλο «Κοινός βίος».
