Christie's: 104,7 εκατ. δολάρια για επτά έργα από τη συλλογή που αποδίδεται στον Τζεφ Κουνς
Η δημοπρασία «Heroes & Lovers» στη Νέα Υόρκη απέφερε 104,7 εκατ. δολάρια. Ο κριτικός τέχνης Τζέρι Σαλτζ άσκησε αυστηρή κριτική στην αγορά της τέχνης.

Επτά έργα από ιδιωτική συλλογή που, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ανήκει στον Αμερικανό καλλιτέχνη Τζεφ Κουνς, πουλήθηκαν το βράδυ της Τρίτης 17 Νοεμβρίου στον οίκο Christie's της Νέας Υόρκης. Το συνολικό ποσό έφτασε τα 104,7 εκατομμύρια δολάρια, με τις προμήθειες. Η δημοπρασία, με τίτλο «Heroes & Lovers», προκάλεσε την οξεία αντίδραση του βραβευμένου με Πούλιτζερ κριτικού τέχνης Τζέρι Σαλτζ.
Ο Christie's δεν έχει επιβεβαιώσει το όνομα του ιδιοκτήτη και τον περιγράφει ως «διακεκριμένο ιδιώτη συλλέκτη».
Τιμές κάτω από τις εκτιμήσεις
Η τιμή στο σφυρί περιορίστηκε στα 87,8 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή χαμηλότερα από τη συνολική κατώτερη εκτίμηση των 104 εκατομμυρίων. Τέσσερα από τα επτά έργα πουλήθηκαν κάτω από την κατώτερη εκτίμησή τους.
Το «Le Baiser» του Πάμπλο Πικάσο, που φιλοτεχνήθηκε το 1969, είχε εκτιμηθεί από τον οίκο στα 40 έως 60 εκατομμύρια δολάρια. Στο σφυρί έφτασε τα 26,5 εκατομμύρια και, με τις προμήθειες, τα 31,2 εκατομμύρια. Το πορτρέτο της Ντόρα Μάαρ, που ο Πικάσο ζωγράφισε στις 25 Μαΐου 1941, στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής του Παρισιού, έφτασε τα 30 εκατομμύρια δολάρια.
Η «Αγία Αικατερίνη», ξυλόγλυπτο του Τίλμαν Ρίμενσναϊντερ από το 1505 περίπου, πουλήθηκε για 5,61 εκατομμύρια δολάρια. Το έργο ήταν για χρόνια εκτεθειμένο στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης. Δύο ακόμη έργα της ίδιας συλλογής θα δημοπρατηθούν τον Φεβρουάριο του 2027.
Η κριτική του Τζέρι Σαλτζ
Λίγες ώρες πριν από τη δημοπρασία, ο Σαλτζ δημοσίευσε κείμενο με τον τίτλο «Η δημοπρασία του Τζεφ Κουνς με αρρωσταίνει». Ο κριτικός έχει υπερασπιστεί στο παρελθόν την καλλιτεχνική φιλοδοξία του Κουνς, ακόμη και όταν διαφωνούσε με τα έργα του. Αναγνωρίζει ότι ο καλλιτέχνης έχει εξαιρετικό μάτι ως συλλέκτης και γράφει ότι πολλά από τα έργα της συλλογής είναι καλύτερα από τη δική του δουλειά.
Κατά τον Σαλτζ, η συλλογή δείχνει έλξη προς το σώμα, τη σεξουαλικότητα, τη θεατρικότητα και την ανθρώπινη επιθυμία. Βλέπει συγγένεια ανάμεσα στους όψιμους Πικάσο και τη σειρά «Made in Heaven» του Κουνς, όπου ο ερωτισμός βρίσκεται στο επίκεντρο.
Το πιο αιχμηρό σημείο της κριτικής του αφορά την αντίφαση που εντοπίζει: ένας καλλιτέχνης που έχτισε τη φήμη του εξετάζοντας την πολυτέλεια, την κατανάλωση και τη σχέση της τέχνης με το εμπόριο προσφέρει τώρα στην ίδια αγορά έργα που θαύμαζε. Σύμφωνα με τον Σαλτζ, η συλλογή καταλήγει στον μηχανισμό των εγγυημένων τιμών, των εκατομμυριούχων αγοραστών και των κλειστών ιδιωτικών συλλογών.
Τα έσοδα και το ερώτημα για την αγορά
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Κουνς σκοπεύει να διαθέσει τα έσοδα στην παραγωγή νέων έργων. Το στούντιό του απασχολεί εξειδικευμένους τεχνίτες, μηχανικούς και βοηθούς, ενώ ορισμένα γλυπτά απαιτούν χρόνια και μεγάλα ποσά για να ολοκληρωθούν. Ο Σαλτζ αναγνωρίζει αυτή την πραγματικότητα, αλλά αναρωτιέται τι σημαίνει για τους υπόλοιπους καλλιτέχνες μια αγορά όπου ακόμη και ένας από τους εμπορικά επιτυχημένους δημιουργούς πρέπει να πουλήσει αριστουργήματα για να συνεχίσει να παράγει.
Τον περασμένο Μάρτιο, όταν βρέθηκε στην Αθήνα για την παρουσίαση του «Balloon Venus Lespugue (Orange)» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, ο Κουνς είχε πει ότι η τέχνη είναι κάτι που δημιουργούμε για να μας ενώνει. Είχε μιλήσει για τη σημασία της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης και για τα μουσεία ως τόπους συνάντησης με τα έργα προηγούμενων γενεών. Ο Σαλτζ ανησυχεί για το μέλλον αυτής ακριβώς της συνάντησης, καθώς σημαντικά έργα αλλάζουν χέρια σε μια αγορά προσιτή σε όλο και λιγότερους.







