Δασκαλάκης: Πώς το ψυχικό τραύμα μπορεί να αφήσει αποτύπωμα και στην επόμενη γενιά

Γιατί κάποιοι άνθρωποι ανακάμπτουν μετά από μια τραυματική εμπειρία, ενώ άλλοι παλεύουν για χρόνια με το μετατραυματικό στρες; Το ερώτημα βρέθηκε στο επίκεντρο συνέντευξης του Έλληνα καθηγητή Νικόλαου Δασκαλάκη, που διδάσκει στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης και διευθύνει το Εργαστήριο Νευρογονιδιωματικής και Μεταφραστικής Βιοπληροφορικής.

Ο ίδιος είναι καθηγητής Φαρμακολογίας, Φυσιολογίας και Βιοφυσικής, καθώς και Βιοϊατρικής – Γενετικής. Πρόσφατα τιμήθηκε για τη συμβολή του στην ιατρική έρευνα.

Κατά την παρουσίαση της συζήτησης, ο καθηγητής εξηγεί ότι η απάντηση δεν περιορίζεται στην προσωπική δύναμη ή στην αποφασιστικότητα. Αναφέρεται στη βιολογική ευαλωτότητα, στους μηχανισμούς ανθεκτικότητας και στο πώς οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μπορούν να επηρεάσουν την αντίδραση ενός ανθρώπου σε μια μεταγενέστερη τραγωδία. Θέτει επίσης το ερώτημα αν μπορεί να εντοπιστεί εκ των προτέρων ποιος κινδυνεύει περισσότερο να εμφανίσει χρόνια διαταραχή.

Ένα ακόμη θέμα είναι η διαγενεακή επίδραση του τραύματος: η συζήτηση θίγει την επιγενετική, τους μηχανισμούς που διερευνά η επιστήμη και τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά για το κατά πόσο οι συνέπειες μιας τραυματικής εμπειρίας φτάνουν στα παιδιά ή και στα εγγόνια.

Στο εργαστήριο της Βοστώνης, η ομάδα του συνδυάζει γενετική, μελέτη του εγκεφάλου, βιοπληροφορική και τεχνητή νοημοσύνη. Στόχος είναι ο εντοπισμός βιολογικών μηχανισμών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέους βιοδείκτες και θεραπευτικές προσεγγίσεις, με απώτερο σκοπό την παρέμβαση πριν οι συνέπειες του τραύματος καθορίσουν τη ζωή ενός ανθρώπου.

Στη συνέντευξη εξετάζεται και η πιθανή σχέση του μετατραυματικού στρες και της κατάθλιψης με την άνοια σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ο καθηγητής απευθύνεται, τέλος, σε όσους πιστεύουν ότι δεν θα αναρρώσουν ποτέ, λέγοντας τι μπορεί να προσφέρει σήμερα η επιστήμη.