Εμανουέλ Καρέρ: «Παραβίασα τον μοναδικό κανόνα», λέει ο συγγραφέας για τη μητέρα του και τον Τραμπ

Ο Γάλλος συγγραφέας Εμανουέλ Καρέρ, 69 ετών, παραδέχεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπέρασε τα όρια, όταν έκανε την προσωπική του ζωή και τα οικογενειακά μυστικά ύλη των βιβλίων του. Μιλώντας σε συνέντευξη με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου, Kolkhoz, αναφέρθηκε στη μητέρα του, στη σχέση λογοτεχνίας και αλήθειας, στη Ρωσία και στον Ντόναλντ Τραμπ.

Η συνάντηση με τον δημοσιογράφο έγινε στο διαμέρισμα του συγγραφέα στο Παρίσι, λίγο πριν από ταξίδι του στη Δυτική Όχθη. Ο Καρέρ, που στο παρελθόν είχε αντιμετωπίσει σοβαρά ψυχικά προβλήματα και είχε νοσηλευτεί σε ψυχιατρική κλινική, δηλώνει ότι διανύει πλέον μια καλή περίοδο.

Η μητέρα και ο κανόνας που παραβιάστηκε

Στο επίκεντρο του Kolkhoz βρίσκεται η μητέρα του, Ελέν Καρέρ ντ’ Ανκός, ιστορικός της Σοβιετικής Ένωσης και ισόβια γραμματέας της Γαλλικής Ακαδημίας. Είχε γεννηθεί σε οικογένεια μεταναστών με γεωργιανές ρίζες και πέθανε το 2023, σε ηλικία 93 ετών. Η κηδεία της έγινε με κρατικές τιμές, παρουσία του Εμανουέλ Μακρόν.

Ο γιος της περιγράφει μια γυναίκα που αντιμετώπισε το τέλος με ψυχραιμία: δέκα ημέρες πριν πεθάνει ανακοίνωσε στους δικούς της ότι πλησίαζε το τέλος. Τρεις ημέρες μετά την εισαγωγή της σε μονάδα παρηγορητικής φροντίδας, ο Καρέρ άρχισε να κρατά σημειώσεις και στη συνέχεια να ηχογραφεί τις συζητήσεις τους. Αυτή τη φορά εκείνη δεν διαμαρτυρήθηκε.

Διαφορετικά είχαν εξελιχθεί τα πράγματα με το βιβλίο Ένα ρωσικό μυθιστόρημα, όπου αποκάλυψε ότι ο παππούς του είχε συνεργαστεί με τους Ναζί. Η μητέρα του διέκοψε τότε κάθε επαφή μαζί του για δύο χρόνια. Αργότερα του είπε σχεδόν παρεμπιπτόντως ότι έκανε καλά που το έγραψε, και το θέμα δεν συζητήθηκε ξανά.

Όταν ρωτήθηκε αν μετανιώνει, ο Καρέρ δεν επιχείρησε να δικαιολογηθεί. Δήλωσε ότι υπάρχει μόνο ένας κανόνας, να μην πληγώνει κανείς τους άλλους, και ότι ο ίδιος τον παραβίασε. Αναφέρθηκε στη μητέρα του και στη Σοφί, την τότε σύντροφό του, των οποίων την ιδιωτική ζωή εξέθεσε με τρόπο που σήμερα θεωρεί υπερβολικό. Έχει συμφιλιωθεί και με τις δύο, αλλά, όπως είπε, πέρασε μια γραμμή που δεν θέλει να ξαναπεράσει.

Ρωσία, Ουκρανία και Τραμπ

Το Kolkhoz συνδέει τον θάνατο της μητέρας του με τον πόλεμο στην Ουκρανία και με την ιστορία της οικογένειας. Μετά τη ρωσική εισβολή ο Καρέρ άρχισε να ταξιδεύει στην περιοχή, για να εξερευνήσει τις γεωργιανές του ρίζες και να κατανοήσει την αναβίωση του ρωσικού ιμπεριαλισμού. «Η Ρωσία, καλώς ή κακώς, είναι για μένα οικογενειακή υπόθεση», είπε.

Η μητέρα του λειτουργούσε συχνά ως ανεπίσημη γέφυρα μεταξύ Παρισιού και Μόσχας και έβλεπε τον Βλαντίμιρ Πούτιν ως σκληρό αλλά πραγματιστή πολιτικό που τηρεί ορισμένους κανόνες. Η εισβολή διέψευσε αυτή την εκτίμηση και, κατά τον γιο της, της προκάλεσε βαθιά οδύνη τα τελευταία της χρόνια.

Για τον Τραμπ, ο Καρέρ μίλησε με έντονη ανησυχία. Τον χαρακτήρισε φαινόμενο πρωτοφανές, λέγοντας ότι δεν εκφράζει απλώς την τρέλα μιας εποχής, αλλά «μια τρέλα χωρίς προηγούμενο». Έχοντας γράψει τη βιογραφία του Φίλιπ Κ. Ντικ, υποστήριξε ότι ο κόσμος μοιάζει πια με το σύμπαν του Αμερικανού συγγραφέα, γεμάτο εναλλακτικά γεγονότα και κατασκευασμένες βεβαιότητες. Παρομοίασε τον Αμερικανό πρόεδρο με παντοδύναμο παιδί που δεν συναντά αντίσταση. Άσκησε επίσης κριτική στους Ευρωπαίους ηγέτες, τους οποίους κατηγόρησε ότι επιδιώκουν την εύνοιά του ακόμη και εις βάρος της αξιοπρέπειάς τους.

Τον Πούτιν τον θεωρεί πιο προβλέψιμο, έναν υπομονετικό ηγέτη που πιστεύει ότι ο χρόνος παίζει υπέρ του. Για την Ουκρανία εκτιμά ότι δύσκολα θα αποφύγει απώλεια εδαφών λόγω της ανισορροπίας ισχύος. Θυμήθηκε το ταξίδι του το 2024, όταν γύριζε ντοκιμαντέρ για τα ουκρανικά τρένα: οι άνθρωποι που συνάντησε ήταν εξαντλημένοι και ήθελαν να τελειώσει ο πόλεμος, αρνούνταν όμως να παραχωρήσουν εδάφη για τα οποία είχαν χαθεί τόσες ζωές. Ο Καρέρ θεωρεί ακόμη ότι η Γροιλανδία θα μπορούσε να είναι κρίσιμη δοκιμασία για την ευρωπαϊκή αυτονομία απέναντι στις ΗΠΑ.