Ένας μήνας χωρίς αλκοόλ: Τι αλλάζει στον ύπνο, στο ήπαρ και στην πίεση

Η αποχή από το αλκοόλ για έναν μήνα μπορεί να φέρει μετρήσιμα οφέλη στον ύπνο, στη διάθεση, στην αρτηριακή πίεση και στο ήπαρ, σύμφωνα με ειδικούς γιατρούς και ερευνητές από αμερικανικά πανεπιστήμια και ιατρικά κέντρα. Οι πρωτοβουλίες «Sober October» τον Οκτώβριο και «Dry January» τον Ιανουάριο παρακινούν όλο και περισσότερους ανθρώπους να δοκιμάσουν να ζήσουν χωρίς ποτό για μερικές εβδομάδες.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι όσοι πίνουν μεγάλες ποσότητες ή έχουν αναπτύξει σωματική εξάρτηση δεν πρέπει να σταματούν απότομα χωρίς ιατρική καθοδήγηση, επειδή τα συμπτώματα στέρησης μπορεί να είναι επικίνδυνα.

Ύπνος και διάθεση

Το αλκοόλ μπορεί να βοηθήσει κάποιον να αποκοιμηθεί γρηγορότερα, συχνά όμως διαταράσσει τον ύπνο. Αυτό εξηγεί η Τζοάνα Φονγκ-Ισαριγιαγουάνγκσε, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ. Οι διαταραχές αυτές μπορεί να επηρεάσουν την επόμενη ημέρα τη συγκέντρωση, τα αντανακλαστικά και τη διάθεση. Η αποχή, αντίθετα, μπορεί να περιορίσει τα νυχτερινά ξυπνήματα. Οι πρώτες αλλαγές μπορεί να γίνουν αισθητές μέσα σε λίγες ημέρες, σύμφωνα με τον Μάικλ Σίγκελ, καθηγητή του Πανεπιστημίου Tufts.

Όσον αφορά τη διάθεση, ο Σίγκελ σημειώνει ότι το αλκοόλ προκαλεί βραχυπρόθεσμη βελτίωση, η οποία όμως δεν διαρκεί. Όταν υποχωρεί η δράση του, η διάθεση συνήθως πέφτει χαμηλότερα από το αρχικό επίπεδο, με αποτέλεσμα την επόμενη ημέρα να εμφανιστούν θλίψη, μελαγχολία ή άγχος. Δεν αισθάνονται όλοι καλύτερα αμέσως: όσοι έπιναν πολύ μπορεί αρχικά να δυσκολευτούν να βρουν ευχαρίστηση σε δραστηριότητες χωρίς ποτό. Βοηθούν η άσκηση, η μουσική, το διάβασμα και η επαφή με τη φύση.

Ήπαρ και αρτηριακή πίεση

Κατά τη διάσπαση του αλκοόλ παράγεται ακεταλδεΰδη, τοξική ουσία που μπορεί να βλάψει τα ηπατικά κύτταρα. Η συστηματική κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση λίπους, φλεγμονή και, σε προχωρημένα στάδια, σε κίρρωση, εξηγεί η Αλέξις ΛαΠιέτρα, ιατρική διευθύντρια του Ινστιτούτου Πρόληψης και Ανάρρωσης του RWJBarnabas Health. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε όσους πίνουν συχνά ή πολύ, καθώς και σε άτομα με παχυσαρκία, διαβήτη ή λιπώδη νόσο του ήπατος.

Η αποχή επιτρέπει στο ήπαρ να ανακάμψει. Σε μικρή μελέτη με 15 υγιείς ενήλικες, οι οποίοι έπιναν κατά μέσο όρο περίπου 13 ποτά την ημέρα σε ένα τριήμερο μουσικό φεστιβάλ, το λίπος στο ήπαρ αυξήθηκε κατά 150% και έξι συμμετέχοντες εμφάνισαν λιπώδη διήθηση. Έπειτα από δέκα ημέρες αποχής, οι μετρήσεις επέστρεψαν στα αρχικά επίπεδα.

Για την αρτηριακή πίεση, μελέτη στο περιοδικό Hypertension συσχέτισε ακόμη και ένα ποτό την ημέρα με υψηλότερες τιμές, με μεγαλύτερη αύξηση σε όσους έπιναν περισσότερο. «Για όσους έχουν ήδη υψηλή αρτηριακή πίεση, η διακοπή του αλκοόλ για έναν μήνα μπορεί να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχό της», αναφέρει ο Σίγκελ.

Τι δεν αποκαθίσταται σε έναν μήνα

Δεν υποχωρούν όλες οι επιπτώσεις μέσα σε τέσσερις εβδομάδες. Τα αυξημένα ηπατικά ένζυμα μπορεί να επανέλθουν σε λίγες εβδομάδες, όμως σε όποιον έπινε πολύ για μεγάλο διάστημα ο ουλώδης ιστός μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες ή και περισσότερο, ενώ ορισμένες βλάβες ενδέχεται να μην είναι πλήρως αναστρέψιμες, σύμφωνα με τη ΛαΠιέτρα.

Το αλκοόλ είναι καρκινογόνο και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαφόρων μορφών καρκίνου, μεταξύ αυτών του παχέος εντέρου και του μαστού. Ένας μήνας αποχής δεν αρκεί για να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο, ωστόσο η μακροχρόνια αποχή μπορεί να συμβάλει στη μείωσή του με την πάροδο του χρόνου.

Αν κάποιος επιστρέψει στο αλκοόλ μετά τον μήνα αποχής, ορισμένα οφέλη μπορεί να περιοριστούν ή να χαθούν, με πιθανή επανεμφάνιση προβλημάτων ύπνου ή αυξημένου άγχους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η προσπάθεια ήταν άσκοπη, καθώς επιτρέπει να αξιολογηθεί πώς επηρεάζει το ποτό την καθημερινότητα. Η ΛαΠιέτρα εκτιμά ότι ένας μήνας χωρίς αλκοόλ δεν θα φέρει ριζική αλλαγή σε όσους πίνουν πολύ σπάνια, μπορεί όμως να αποδειχθεί αποκαλυπτικός για όσους το έχουν εντάξει στην καθημερινότητά τους.