Εορτολόγιο 17 Οκτωβρίου: Ποιοι γιορτάζουν και ποιοι άγιοι τιμώνται σήμερα

Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026 γιορτάζουν όσοι φέρουν τα ονόματα Αντίγονος, Ευπρέπιος, Ευπρέπειος, Ευπρεπής και Ευπρεπία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Προφήτη Ωσηέ και του Αγίου Ανδρέα του Οσιομάρτυρα, γνωστού ως «ο εν τη Κρίσει».

Την ίδια ημέρα τιμώνται οι Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς, Δαμιανός, Λεόντιος, Άνθιμος και Ευπρέπιος, οι Άγιοι Αντίγονος, Λουκιανός, Τερέντιος, Νικομήδης και Θεοφάνης, οι Άγιες Ισιδώρα και Νεοφύτη και ο Άγιος Κοσμάς ο εν Γεωργία. Εορτάζεται επίσης η ανακομιδή και η κατάθεση του ιερού λειψάνου του Αγίου και Δικαίου Λαζάρου στην Κωνσταντινούπολη, καθώς και η μνήμη των Προστατών και Πολιούχων Αγίων της Ιεράς Μητροπόλεως Ύδρας.

Ο Προφήτης Ωσηέ

Ο Προφήτης Ωσηέ έζησε τον 8ο αιώνα π.Χ. και συγκαταλέγεται στους δώδεκα Μικρούς Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Έδρασε κυρίως στο βόρειο βασίλειο του Ισραήλ, σε μια εποχή πολιτικής αστάθειας, κοινωνικών ανισοτήτων και θρησκευτικών συγκρούσεων.

Στο βιβλίο του χρησιμοποιεί την εικόνα ενός γάμου που δοκιμάζεται από την απιστία, για να περιγράψει την απομάκρυνση του Ισραήλ από τον Θεό αλλά και τη δυνατότητα επιστροφής και συμφιλίωσης. Στο επίκεντρο της διδασκαλίας του βρίσκεται η ιδέα ότι η πίστη δεν περιορίζεται σε εξωτερικές τελετουργίες όταν απουσιάζουν η αγάπη, η δικαιοσύνη και η ειλικρινής μετάνοια. Χαρακτηριστική είναι η φράση του «Ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν», την οποία επικαλείται και ο Ιησούς Χριστός στην Καινή Διαθήκη.

Ο Άγιος Ανδρέας ο εν τη Κρίσει

Ο Άγιος Ανδρέας καταγόταν από την Κρήτη και έζησε τον 8ο αιώνα, την περίοδο της Εικονομαχίας. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, όταν ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ε΄ (741-775) προχώρησε σε διώξεις εναντίον των υπερασπιστών των εικόνων, ο Ανδρέας μετέβη στην Κωνσταντινούπολη και διαμαρτυρήθηκε δημόσια.

Η παράδοση αναφέρει ότι πλησίασε τον αυτοκράτορα και τον ρώτησε: «Άρα χριστιανός ει, βασιλεύ;». Συνελήφθη και βασανίστηκε, ενώ σύμφωνα με τον συναξαριστή φέρεται να απάντησε ότι «κανείς δεν αμαρτάνει όταν ελέγχει έναν βασιλιά που παρανομεί». Κατά τη διήγηση του μαρτυρίου του, παραδόθηκε σε πλήθος εικονομάχων που τον κακοποίησαν και στη συνέχεια ένας άνδρας του έκοψε το πόδι με τσεκούρι, με αποτέλεσμα να πεθάνει. Το λείψανό του ενταφιάστηκε από χριστιανούς στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης που ονομαζόταν «της Κρίσεως», από την οποία προήλθε και η προσωνυμία του. Οι λεπτομέρειες προέρχονται κυρίως από την εκκλησιαστική παράδοση και δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν όλες ανεξάρτητα από ιστορικές πηγές.

Οι Ανάργυροι και ο Άγιος Λάζαρος

Οι Άγιοι Κοσμάς, Δαμιανός, Λεόντιος, Άνθιμος και Ευπρέπιος ήταν αδέλφια από την Αραβία. Με την ιατρική τους τέχνη προσέφεραν βοήθεια και θεραπεία χωρίς αμοιβή και προσείλκυσαν πολλούς στη χριστιανική πίστη. Καταγγέλθηκαν και συνελήφθησαν στη Λυκία, κατά τον διωγμό επί Διοκλητιανού, από τον ηγεμόνα Λυσία και μετά από βασανιστήρια αποκεφαλίστηκαν.

Για τον Άγιο Λάζαρο, η παράδοση αναφέρει ότι εγκαταστάθηκε στην Κύπρο και έγινε πρώτος Επίσκοπος Κιτίου. Το 898, επί αυτοκράτορα Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Στη Λάρνακα βρίσκεται ο ιστορικός Ναός του Αγίου Λαζάρου.

Οι παγκόσμιες ημέρες και το αυριανό εορτολόγιο

Στις 17 Οκτωβρίου εορτάζονται η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας και η Παγκόσμια Ημέρα Μυοσκελετικού Τραύματος. Ο ήλιος ανατέλλει στις 07:35 και δύει στις 18:47, ενώ η επόμενη πανσέληνος θα σημειωθεί τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026.