Ερρίκος Λίτσης: «Η καθημερινότητα σε πιέζει άγρια» – Η πορεία από τις βιντεοκασέτες στη σκηνή

Για την κοινωνική βία, τον θεσμό της οικογένειας και τον δρόμο που τον οδήγησε από το εμπόριο των βιντεοκασετών στον κινηματογράφο μίλησε ο ηθοποιός Ερρίκος Λίτσης. Η συζήτηση έγινε με αφορμή την παράσταση «Οι Από Κάτω» της Ζέτης Φίτσιου, η οποία επιστρέφει στο Θέατρο Auditorium σε σκηνοθεσία Κώστα Σιλβέστρου.

Ο ηθοποιός περιέγραψε μια καθημερινότητα που, όπως είπε, πιέζει άγρια τους ανθρώπους, και όχι μόνο στην Ελλάδα. Έκανε λόγο για έναν κόσμο που «έχει αρχίσει και σαλεύει» και εκτίμησε ότι τα πράγματα έχουν «αγριέψει», αναφερόμενος στο φαινόμενο της γυναικοκτονίας, που κατά την άποψή του έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.

«Δεν είναι θέμα ελληνικής οικογένειας»

Ο Λίτσης υποστήριξε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ελληνική οικογένεια. Κατά τον ίδιο, ο θεσμός της οικογένειας είναι γενικά προβληματικός, επειδή προβληματικό είναι και το σύστημα στο οποίο ζούμε, το οποίο χαρακτήρισε καπιταλιστικό. Όπως εξήγησε, η αγωνία για το πώς θα μεγαλώσει κανείς τα παιδιά του, θα πληρώσει το νοίκι ή θα γεμίσει το ψυγείο μπορεί να διαστρεβλώσει ακόμη και έναν καλό χαρακτήρα. «Αν δεν έχεις λεφτά, είσαι ξοφλημένος», σημείωσε.

Στη συζήτηση η οικονομική ανασφάλεια, η οικογένεια, η εκπαίδευση και η βία παρουσιάστηκαν ως κομμάτια μιας ευρύτερης εικόνας, όπου οι άνθρωποι πιέζονται και συχνά έρχονται αντιμέτωποι με τον ίδιο τους τον εαυτό.

Από τις βιντεοκασέτες στον Οικονομίδη

Ο Λίτσης θυμήθηκε τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν δούλευε πωλητής στο εμπόριο της βιντεοκασέτας και δεν είχε ασχοληθεί επαγγελματικά με την υποκριτική. Είχε περάσει μόνο από μια ερασιτεχνική θεατρική ομάδα. Γνωρίζοντας παραγωγούς ελληνικών βιντεοταινιών, που ήταν τότε της μόδας, χτυπούσε πόρτες και ζητούσε να του δώσουν κάποιον ρόλο.

Διηγήθηκε ότι κάποιος παραγωγός τον κάλεσε σε γύρισμα χωρίς να του δώσει σενάριο, λέγοντάς του ότι θα έπαιζε με τον Βουτσά και ότι το σενάριο δεν είχε σημασία. Ο ίδιος δεν πήγε. «Ο καθένας κάνει τις επιλογές του», είπε, προσθέτοντας ότι πέρασαν άλλα δεκαπέντε χρόνια μέχρι να ασχοληθεί επαγγελματικά με την υποκριτική. Σημείωσε επίσης ότι οι περισσότερες βιντεοκασέτες γυρίζονταν στο πόδι και αυτοσχεδιαστικά.

Είχε δοκιμάσει και άλλες μορφές έκφρασης, από τη ζωγραφική και τη μουσική μέχρι το γράψιμο. Η επαγγελματική στροφή ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, μέσα από μια δύσκολη προσωπική περίοδο και με την παρότρυνση φίλων του. Καθοριστική χαρακτήρισε τη συνεργασία με τον Γιάννη Οικονομίδη στο «Σπιρτόκουτο» και στην «Ψυχή στο Στόμα». Οι δύο ταινίες λειτούργησαν, όπως είπε, ως σχολείο υποκριτικής και ως καλλιτεχνικό του διαβατήριο.

Ο ρόλος σε έναν υπόνομο

Στους «Από Κάτω» ο Λίτσης υποδύεται έναν άνθρωπο που ζει σε υπόνομο και είναι καταδικασμένος να καθαρίζει έναν χώρο όπου συνεχίζουν να καταλήγουν τα απορρίμματα του κόσμου από πάνω. Ο ήρωας διαβάζει, ακούει μουσική και συλλέγει βιβλία που πετούν άλλοι. Ο ηθοποιός δεν επιδιώκει να επιβάλει εξωτερική ερμηνεία στον ρόλο, αλλά να αντιμετωπίσει ως πραγματική την ακραία συνθήκη του, και από εκεί, όπως εξηγεί, προκύπτει το χιούμορ.

Για το έργο ανέφερε ότι μιλά για πολλά πράγματα και για υπαρκτά προβλήματα, κυρίως την κλιματική κρίση και την ανεξέλεγκτη ρίψη σκουπιδιών λόγω της μεγάλης κατανάλωσης. Για τη σχέση ηθοποιού και κοινού είπε ότι το ζητούμενο είναι η επικοινωνία και η ανταλλαγή συναισθημάτων μεταξύ τους.