Έξι παραστάσεις στην Αθήνα και τον Πειραιά ανατρέχουν στην Κατοχή και τον Εμφύλιο

Έξι θεατρικές παραστάσεις σε Αθήνα και Πειραιά επιστρέφουν στη δεκαετία του 1940 και στις συνέπειες της Κατοχής και του Εμφυλίου. Θέματά τους είναι η συνεργασία με τον κατακτητή, η Αντίσταση, η ενοχή, η μνήμη και οι ιδεολογικές συγκρούσεις. Οι περισσότερες βρίσκονται ήδη στο πρόγραμμα των θεάτρων ή ξεκινούν τις επόμενες εβδομάδες.

Κατοχή και συνεργασία με τον κατακτητή

Στο Θέατρο Χώρα (Αμοργού 20, Κυψέλη) το Θέατρο του Νέου Κόσμου και η ομάδα Elephas tiliensis, με επικεφαλής τον Δημήτρη Αγαρτζίδη και τη Δέσποινα Αναστάσογλου, παρουσιάζουν τους «Δωσίλογους». Πρόκειται για διασκευή του ομώνυμου βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, γραμμένη ειδικά για το θέατρο. Το έργο εξετάζει τη συνεργασία Ελλήνων με τις δυνάμεις Κατοχής, την προδοσία, την Αντίσταση και τη μεταπολεμική απόδοση δικαιοσύνης. Η σκηνοθεσία είναι των Αγαρτζίδη και Αναστάσογλου, που παίζουν μαζί με τους Μαρκέλλα Γιαννάτου, Τόλη Μπριασούλη, Βίκυ Κατσίκα, Εμμανουήλ Κοντό και Άρη Λάσκο. Οι παραστάσεις ξεκινούν σήμερα, 26 Οκτωβρίου 2026.

Στο Θησείο, η bijoux de kant HOOD (Ακταίου 35) εγκαινιάζει τον νέο της χώρο με το «Χώμα», βασισμένο στο έργο του Παύλου Μάτεσι «Η μητέρα του σκύλου». Μέσα από την ιστορία μιας γυναίκας και τη σχέση της μητέρας της με τον Ιταλό κατακτητή, η παράσταση εστιάζει στα κοινωνικά ταμπού, στην ενοχή και στη μνήμη της εποχής. Πρωτοπαρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 2026 στο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Μάτεσις, στο χωριό Λαμπεία της Ηλείας. Σκηνοθετεί ο Γιάννης Σκουρλέτης, τη δραματουργική επεξεργασία έχει η Ασημένια Ευθυμίου και επί σκηνής βρίσκονται η Σωτηρία Χρυσικοπούλου και η Χαρούλα Τσαλπαρά. Προβλέπονται 8 παραστάσεις έως τις 28 Δεκεμβρίου.

Διώξεις, προπολεμική εποχή και εμφύλιος διχασμός

Στο Σύγχρονο Θέατρο (Ευμολπιδών 45, Κεραμεικός) το αυτοβιογραφικό κείμενο του Χρόνη Μίσσιου «…Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς» συνεχίζει για πέμπτη χρονιά. Η ομάδα GAFF μεταφέρει στη σκηνή μια ιστορία που ξεκινά στη σκιά του Εμφυλίου και φωτίζει τις διώξεις που ακολούθησαν. Η παράσταση καταγγέλλει τα βασανιστήρια και τους βασανιστές του Μίσσιου, αλλά και τους κομματικούς γραφειοκράτες της Αριστεράς και τον δογματισμό τους. Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Σοφία Καραγιάννη, που έκανε τη δραματουργική επεξεργασία μαζί με τη Μυρτώ Αθανασοπούλου. Ερμηνεύουν οι Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Κωνσταντίνος Πασσάς, Δημήτρης Μαμιός και Γιάννης Μάνθος. Οι παραστάσεις συνεχίζονται έως τις 26 Δεκεμβρίου 2026.

Η «Μωβ Ομπρέλα», θεατρική μεταφορά του ομώνυμου έργου της Άλκης Ζέη, δείχνει μια οικογένεια λίγο πριν από τον πόλεμο του 1940, όπως τη βλέπουν τα παιδιά. Μέσα από την καθημερινότητα και τις οικογενειακές σχέσεις, παρουσιάζεται ο κόσμος λίγο πριν από τη μεγάλη ιστορική ανατροπή. Σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία έχει η Δήμητρα Λαρεντζάκη, ενώ τη διασκευή υπογράφουν οι Δήμητρα Λαρεντζάκη και Σοφία Ευτυχιάδου. Στη διανομή είναι οι Αγάπη Μουστρή, Αλέξανδρος Κωχ, Βαγγέλης Χαλκιαδάκης, Γιάννης Εσκιντζόγλου, Γιώργος Μακρής, Ειρήνη Ιωάννου - Παπανεοφύτου, Νικόλας Δρίγκας, Τριαντάφυλλος Δελής και Χριστίνα Βράκα. Η παράσταση θα παιχτεί έως τις 6 Ιανουαρίου 2027.

Στο NØ52 STAGE (Τήνου 52-54, Κυψέλη) ανεβαίνει από τις 18 Νοεμβρίου η «Μονή Ορθοκωστάς», ένα νέο πρωτότυπο κείμενο εμπνευσμένο από το μυθιστόρημα «Ορθοκωστά» (1994) του Θανάση Βαλτινού. Η πλοκή τοποθετείται το 1943-1944 στην ορεινή Αρκαδία, όταν η χώρα βρισκόταν ακόμη υπό γερμανική Κατοχή και ο εμφύλιος διχασμός είχε ήδη αρχίσει. Συλλήψεις, εκτελέσεις, αντίποινα και προσωπικές εκδικήσεις διέλυαν τις τοπικές κοινωνίες, ενώ η Μονή Ορθοκωστάς στην Κυνουρία έγινε τόπος κράτησης ανθρώπων που θεωρούνταν εχθροί του ΕΛΑΣ. Τη σύλληψη και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Κωνσταντίνος Πλεμμένος, ενώ παίζουν η Παρασκευή Δουρουκλάκη και η Έλλη Στεργίου.

Ο βομβαρδισμός του Πειραιά

Το θεατρικό ντοκιμαντέρ «Άκου μικρέ, ο Πειραιάς βομβαρδίστηκε» βασίζεται στον συμμαχικό βομβαρδισμό της πόλης στις 11 Ιανουαρίου 1944. Η παράσταση αναφέρεται στους ανθρώπους που ζούσαν στα καταφύγια, στις καταστροφές και στην προσπάθεια διαφυγής από τον Πειραιά. Οι Ερμής Περιστέρης και Σπύρος Ασημένιος της ομάδας Mementaλ την έχουν βασίσει σε έρευνα οκτώ ετών και μεταφέρουν τις ιστορίες όσων έζησαν τον βομβαρδισμό.

Το έργο παρουσιάστηκε αρχικά στη Σκηνή Ω του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά. Στις 26, 27 και 28 Οκτωβρίου 2026, στις 19.30, δίνεται στην Κεντρική Αγορά Πειραιά (Λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου 32) με ελεύθερη είσοδο. Ο νέος κύκλος παραστάσεων ξεκινά, όπως έχει ανακοινωθεί, στις 11 Ιανουαρίου 2027 στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Τη δραματουργία έχουν οι Περιστέρης και Ασημένιος, και παίζουν οι Σπύρος Ασημένιος, Λυδία Γιαννουσάκη, Θανάσης Καφενταράκης και Κατερίνα Μεφσούτ.