Γερμανοί ερευνητές μείωσαν τη μοριακή ηλικία κυττάρων 80χρονου κάτω από τα 20 έτη
Επιστήμονες της Βόννης μετέτρεψαν πρόδρομα κύτταρα του αίματος σε νευρικά βλαστοκύτταρα με νεότερα μοριακά χαρακτηριστικά. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Aging Cell.
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Βόννης και το Πανεπιστήμιο της Βόννης, στη Γερμανία, κατάφερε να μετατρέψει πρόδρομα κύτταρα του αίματος σε νευρικά βλαστοκύτταρα με νεότερα μοριακά χαρακτηριστικά. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Aging Cell και ανοίγουν νέες προοπτικές για τη μελέτη της κυτταρικής γήρανσης και των νόσων που σχετίζονται με αυτήν, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, κύτταρα που προέρχονταν από άνθρωπο 80 ετών εμφάνισαν μοριακή ηλικία μικρότερη των 20 ετών μετά τη διαδικασία.
Η τεχνική του κυτταρικού επαναπρογραμματισμού
Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από εκατοντάδες διαφορετικούς τύπους κυττάρων. Όλοι διαθέτουν τις ίδιες γενετικές οδηγίες, ωστόσο κάθε τύπος επιτελεί διαφορετική λειτουργία. Ένα κύτταρο του αίματος, για παράδειγμα, δεν μπορεί φυσιολογικά να μετατραπεί σε κύτταρο του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές άλλαξαν αυτή την πορεία με μια τεχνική που ονομάζεται κυτταρικός επαναπρογραμματισμός. Χρησιμοποίησαν ειδικές πρωτεΐνες, τους λεγόμενους παράγοντες μεταγραφής, οι οποίες επηρεάζουν τη λειτουργία των γονιδίων και καθοδηγούν τα κύτταρα προς διαφορετική κατεύθυνση.
Για την εκτίμηση της βιολογικής ηλικίας αξιοποιήθηκαν τα επιγενετικά ρολόγια, που καταγράφουν αλλαγές στο DNA οι οποίες συνδέονται με τη γήρανση. Οι αλλαγές αυτές δεν μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA, αλλά επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας των γονιδίων. Την ομάδα συντόνισε ο καθηγητής Oliver Brüstle, διευθυντής του Ινστιτούτου Επανορθωτικής Νευροβιολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Βόννης. Μετά τον επαναπρογραμματισμό, τα επιγενετικά ρολόγια των κυττάρων είχαν επανέλθει σημαντικά προς νεότερη κατάσταση.
Άμεση μετατροπή και παρακολούθηση για πάνω από 100 ημέρες
Σε άλλες μεθόδους η ανανέωση των κυττάρων γίνεται γρήγορα, μέσω ενδιάμεσου σταδίου βλαστοκυττάρων. Η συγκεκριμένη τεχνική επιτρέπει την άμεση μετατροπή, με αποτέλεσμα η ανανέωση να εξελίσσεται σταδιακά και να μπορεί να παρακολουθείται για περισσότερες από 100 ημέρες.
Έτσι οι ερευνητές μπορούν να μελετήσουν ποιοι παράγοντες επιταχύνουν ή επιβραδύνουν τη διαδικασία και να αναζητήσουν ουσίες που επηρεάζουν τη βιολογική ηλικία των κυττάρων.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για το Αλτσχάιμερ
Η ανακάλυψη παρουσιάζει ενδιαφέρον για τη νευροεπιστήμη, καθώς η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η νέα μέθοδος δεν αποτελεί ακόμη θεραπεία για τη γήρανση ή τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Προσφέρει, ωστόσο, ένα πολύτιμο εργαστηριακό μοντέλο για την κατανόηση των μηχανισμών της κυτταρικής ανανέωσης, με πιθανές μελλοντικές εφαρμογές στην αναγεννητική ιατρική και στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για παθήσεις που συνδέονται με τη γήρανση.
