Η Αλάνα Χαντίντ και η Τζενάν Ματάρι απέσυραν το βιβλίο για την Παλαιστίνη από την Penguin Random House

Η Αλάνα Χαντίντ, μεγαλύτερη αδελφή των μοντέλων Μπέλα και Τζίτζι Χαντίντ, και η Παλαιστινιακής καταγωγής Αμερικανίδα συγγραφέας Τζενάν Ματάρι απέσυραν το κοινό τους παιδικό βιβλίο για την παλαιστινιακή ιστορία από την Penguin Random House. Η απόφαση ελήφθη έπειτα από πολύμηνη διαφωνία με τον εκδοτικό οίκο για αλλαγές στο κείμενο. Το βιβλίο επρόκειτο να κυκλοφορήσει τον περασμένο Σεπτέμβριο και θα εκδοθεί τελικά από άλλον εκδότη.

«Ήθελα απλώς τα παιδιά να μας βλέπουν ως ανθρώπους», δήλωσε η Αλάνα Χαντίντ.

Το βιβλίο και η σειρά

Το «Displacement and the Palestinian American Story» απευθυνόταν σε παιδιά 10 έως 13 ετών και θα ήταν ο όγδοος τόμος της σειράς «Race to the Truth». Η σειρά παρουσιάζει την αμερικανική ιστορία μέσα από τις εμπειρίες κοινοτήτων που έχουν υποστεί διακρίσεις. Προηγούμενοι τόμοι είχαν ασχοληθεί με τη δουλεία, τον εκτοπισμό των αυτοχθόνων και τον αποκλεισμό των Κινέζων μεταναστών.

Οι δύο συγγραφείς συνδύασαν την ιστορία με τις προσωπικές διαδρομές των οικογενειών τους. Το κείμενο περιγράφει τη Νάκμπα του 1948, την ισραηλινή κατοχή, την παλαιστινιακή αντίσταση και τη ζωή στην εξορία. Η Χαντίντ αφηγείται πώς οι παππούδες της εκδιώχθηκαν από τη Σαφέντ λίγες ημέρες μετά τη γέννηση του πατέρα της και κατέφυγαν στη Συρία. Η Ματάρι καταγράφει τον εκτοπισμό συγγενών της από το Ντέιρ Γιασίν και το Έιν Καρέμ.

Το σημείο της διαφωνίας

Η συμφωνία με τη Random House Children’s Books είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2024 και το πρώτο χειρόγραφο παραδόθηκε τον Ιούλιο του 2025. Τον Ιούνιο του 2026 οι σχέσεις επιδεινώθηκαν, όταν οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι σε αντίτυπα για προδημοσιευτική αξιολόγηση υπήρχαν αλλαγές που, όπως υποστηρίζουν, δεν είχαν εγκρίνει.

Κεντρικό ζήτημα ήταν οι επιθέσεις της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Οι συγγραφείς τις είχαν εντάξει σε κεφάλαιο για το δικαίωμα των λαών στην ένοπλη αντίσταση απέναντι στην αποικιακή κυριαρχία, επικαλούμενες ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Το χειρόγραφο έκανε λόγο για νεκρούς, μεταξύ των οποίων παιδιά, και για αιχμαλωσία Ισραηλινών, ενώ υποστήριζε ότι τα γεγονότα έπρεπε να εξεταστούν στο ευρύτερο πλαίσιο της παλαιστινιακής καταπίεσης.

Στην αναθεωρημένη εκδοχή ο εκδοτικός οίκος είχε προσθέσει πρόταση σύμφωνα με την οποία οι ενέργειες της Χαμάς παραβίαζαν το διεθνές δίκαιο. Οι δύο γυναίκες υποστήριξαν ότι η προσθήκη αλλοίωνε τη νομική και ιστορική προσέγγισή τους και αμφισβήτησαν το δικαίωμα του εκδότη να την κάνει χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Σύμφωνα με την αλληλογραφία, στελέχη της Random House ζήτησαν επίσης να περιοριστεί η επανάληψη του χαρακτηρισμού «εβραϊκές» για τις σιωνιστικές πολιτοφυλακές που συμμετείχαν στην καταστροφή παλαιστινιακών χωριών το 1948. Οι συγγραφείς το εξέλαβαν ως προσπάθεια αποδυνάμωσης της αφήγησης, ενώ η εκδοτική ομάδα υποστήριξε ότι επεδίωκε σαφήνεια και ακρίβεια. Στις συζητήσεις ενεπλάκησαν ανώτερα στελέχη, το νομικό τμήμα και η διεύθυνση των παιδικών εκδόσεων.

Τον Αύγουστο ο οίκος πρότεινε να διατηρηθεί το κείμενο, να προστεθεί χωριστό σημείωμα του εκδότη και να αυξηθεί το ηλικιακό όριο σε 14 ετών και άνω. Η πρόταση απορρίφθηκε. Η Ματάρι υποστήριξε ότι ένα σημείωμα που θα ερχόταν σε αντίθεση με το περιεχόμενο ήταν απαράδεκτο και ότι δεν επρόκειτο πια για το βιβλίο που είχαν γράψει.

Η θέση του εκδότη και τι ακολουθεί

Η Penguin Random House επιμένει ότι ακολούθησε τη συνήθη εκδοτική διαδικασία και ότι οι παρεμβάσεις της στόχευαν να βοηθήσουν τους νεαρούς αναγνώστες να κατανοήσουν ένα σύνθετο ζήτημα. Όπως υποστηρίζει, δεν σκόπευε να εκδώσει βιβλίο με το οποίο οι συγγραφείς δεν θα ένιωθαν άνετα. Συμφώνησε να αποδεσμεύσει το έργο και να κρατήσουν οι δύο γυναίκες την προκαταβολή.

Η Σάιρα Ράο, που δημιούργησε τη σειρά μαζί με τη Ρετζίνα Τζάκσον, δήλωσε ότι δεν σκοπεύει να συνεργαστεί ξανά με τη Random House, καθώς θεωρεί ότι η μεταχείριση του παλαιστινιακού βιβλίου διέφερε από εκείνη των προηγούμενων τόμων. Ο εκδοτικός οίκος ανακοίνωσε ότι εξακολουθεί να σχεδιάζει βιβλία για την Παλαιστίνη και ότι ένας ακόμη τόμος της σειράς προγραμματίζεται για το 2028.

Το βιβλίο των Χαντίντ και Ματάρι θα κυκλοφορήσει το 2027 από τον ανεξάρτητο αμερικανικό οίκο Interlink Books, που ανήκει σε Παλαιστίνιους.