Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου: Στα τέλη του 2031 η ολοκλήρωση, με προϋπολογισμό 1,94 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ, το καλώδιο Κρήτης–Κύπρου αναμένεται έτοιμο στα τέλη του 2031. Το όφελος για τους καταναλωτές εκτιμάται σε 123–138 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Στα τέλη του 2031 τοποθετείται η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου μέσω Κρήτης, σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027-2036. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1,94 δισ. ευρώ και η κατασκευή του συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικές προκλήσεις.
Η διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου θα έχει μήκος 898 χιλιομέτρων και ισχύ 1.000 μεγαβάτ. Οι δυσκολίες συνδέονται κυρίως με τα μεγάλα βάθη της θάλασσας, που φτάνουν έως τα 3.000 μέτρα, στη διαδρομή του διπλού καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πού βρίσκεται το έργο
Σύμφωνα με το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ, έχει ήδη συναφθεί σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής. Έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών, ενώ έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής.
Προβλέπεται η κατασκευή νέου σταθμού στην Κύπρο και η επέκταση του υφιστάμενου σταθμού στην Κρήτη, στη Δαμάστα. Τις έρευνες βυθού στη διαδρομή διεξάγει το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, βάσει των αδειών που ζητήθηκαν και εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Από τον συνολικό προϋπολογισμό, τα 657 εκατ. ευρώ καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού CEF (Connecting Europe Facility). Η διασύνδεση έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της ΕΕ.
Το δεύτερο σκέλος προς το Ισραήλ
Το καλώδιο Κρήτης–Κύπρου αποτελεί το πρώτο τμήμα του συνολικού σχεδίου. Το δεύτερο είναι η διασύνδεση Κύπρου–Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων, για την οποία έχει ολοκληρωθεί η μελέτη βιωσιμότητας με θετικά αποτελέσματα. Η μελέτη κατέδειξε σημαντική συνεισφορά στην ασφάλεια εφοδιασμού, στη διείσδυση των ΑΠΕ και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς.
Κατά τον ΑΔΜΗΕ, με την ολοκλήρωση του έργου η Κύπρος, το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο κράτος μέλος της ΕΕ, θα συνδεθεί με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς, ενισχύοντας την ενεργειακή της θωράκιση. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του και θα μπορεί να αυξήσει ταχύτερα τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό του ισοζύγιο.
Το όφελος για τους καταναλωτές
Μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καταλήγει ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα φέρει όφελος 123 έως 138 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τους καταναλωτές ρεύματος.
Το όφελος αφορά κυρίως την Κύπρο, όπου οι τιμές χονδρικής αναμένεται να υποχωρήσουν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (-19%) και να προσεγγίσουν τις αντίστοιχες τιμές της Ελλάδας. Στην ελληνική αγορά οι επιπτώσεις στις τιμές θεωρούνται αμελητέες, από -0,2% έως +0,1%.
