Ιωάννα Παππά για «Τον Πίνακα»: Τι συμβαίνει όταν μια χώρα πουλά τα σύμβολά της

Η ηθοποιός Ιωάννα Παππά μίλησε για τον ρόλο της στον «Πίνακα» του Ισπανού συγγραφέα Ερνέστο Καμπαγιέρο, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Πανάδη. Υποδύεται την Αλίσια, τη νέα διευθύντρια του Μουσείου του Πράδο, που είναι βασικό πρόσωπο σε ένα σχέδιο για την πώληση ενός από τα σημαντικότερα έργα της ισπανικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Όπως υποστηρίζει η ίδια, «η απώλεια των συμβόλων μπορεί να οδηγήσει σε μια κοινωνία χωρίς συγκεκριμένη ηθική».

Μια δυστοπία με χιούμορ

Η υπόθεση τοποθετείται σε ένα μέλλον όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαλυθεί και κάθε χώρα προσπαθεί να επιβιώσει μόνη της. Η νέα κυβέρνηση της Ισπανίας, με την ονομασία «Εμπρός Λαέ», αναλαμβάνει την εξουσία μετά από μια μεγάλη οικονομική καταστροφή. Η μοναδική διέξοδος που φαίνεται να έχει είναι να αντικαταστήσει τις «Meninas» του Βελάσκεθ με ένα πιστό αντίγραφο και να πουλήσει το αντίγραφο ως πρωτότυπο.

Ο αυθεντικός πίνακας θα μεταφερόταν σε ένα νέο μουσείο, τρεις φορές μεγαλύτερο από το Λούβρο, και θα γινόταν μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς ενός άλλου λαού. Σε αντάλλαγμα, η χώρα θα εξασφάλιζε την αποπληρωμή των τόκων του χρέους της. Η Παππά σημειώνει ότι το έργο γράφτηκε σε περίοδο έντονου κοινωνικού και πολιτικού αναβρασμού για την Ισπανία, όταν η χώρα είχε οικονομικές δυσκολίες και είχε εμφανιστεί το κίνημα των Podemos.

Η παράσταση κινείται ανάμεσα στη σάτιρα, το χιούμορ και τον πολιτικό προβληματισμό. Θίγει τη δύναμη της εικόνας, τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και τη σύγχρονη λατρεία της διασημότητας. Η ηθοποιός το περιγράφει ως θρίλερ που αντιμετωπίζεται με χιούμορ, ακόμη και σκηνοθετικά. Κατά την ίδια, η παιγνιώδης προσέγγιση του Μιχάλη Πανάδη επιτρέπει στον θεατή να κρατά απόσταση από τη δύσκολη πραγματικότητα και να σκεφτεί πού μπορεί να οδηγήσει ένα τέτοιο αδιέξοδο.

Η Αλίσια και η Άνχελα

Για την Αλίσια, η Παππά λέει ότι είναι γυναίκα πολύ ικανή, που μπορεί να γίνει χειριστική, αλλά έχει και τις ρωγμές της και δεν δρα χωρίς κανέναν ηθικό φραγμό. Όπως εξηγεί, ο βασικός άξονας του χαρακτήρα είναι ότι προσπαθεί να επιβιώσει και η ίδια, ως πολίτης, ως εργαζόμενη και ως Ισπανίδα, μέσα σε ένα σύστημα που καταρρέει από το εσωτερικό του. Όταν τα εμπόδια πολλαπλασιάζονται, η διευθύντρια «σπάει» και εκνευρίζεται.

Στόχος της Αλίσια είναι να εμπλέξει την καλόγρια Άνχελα, ώστε εκείνη να φιλοτεχνήσει το αντίγραφο. Χρειάζεται τη συγκατάθεσή της, αφού το σχέδιο δεν μπορεί να προχωρήσει αν υπάρξουν αντιστάσεις. Παράλληλα, φτιάχνουν για την Άνχελα ένα ψεύτικο προφίλ στα social media, που την κάνει δημοφιλή και αγαπητή, με την ανταπόκριση του κόσμου να ξεπερνά τις προσδοκίες τους.

Η Άνχελα, σύμφωνα με την Παππά, θεωρεί αρχικά ότι είναι απλώς αντιγραφέας. Μέσα από τη διαδικασία αναγνωρίζει τις πραγματικές της δυνατότητες και το ταλέντο της. Η αποδοχή του κόσμου την οδηγεί σε μια επαναστατική πράξη: εξαφανίζει τον πρωτότυπο πίνακα και στη θέση του τοποθετεί έναν καθρέφτη, παραπέμποντας στον καθρέφτη στο κέντρο του έργου του Βελάσκεθ.

Η ηθοποιός επισημαίνει ότι ο συγγραφέας ούτε «κουνάει το δάχτυλο» ούτε παίρνει θέση, καθώς παρουσιάζει μια πραγματικότητα όπου όλες οι πλευρές έχουν με τον τρόπο τους δίκιο. Ο κόσμος, όπως λέει, γελά κατά τη διάρκεια της παράστασης, αλλά φεύγει προβληματισμένος. Αυτό, κατά την ίδια, είναι και η επιτυχία τέτοιων έργων, ενώ η ειρωνεία αποτελεί για εκείνη έναν τρόπο σχολιασμού των κακώς κειμένων.