John Schiller: Έχουμε όλα τα εργαλεία για να εξαλειφθεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι από τους λίγους καρκίνους που θα μπορούσαν να εξαλειφθούν μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV και του προσυμπτωματικού ελέγχου. Αυτό υποστηρίζει ο Αμερικανός καθηγητής John T. Schiller, ερευνητής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH), ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για το 38ο Παγκόσμιο Συνέδριο για τον HPV, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα.

Ο Schiller είναι αναπληρωτής επικεφαλής του Εργαστηρίου Κυτταρικής Ογκολογίας και επικεφαλής του Τμήματος Νεοπλασματικών Νοσημάτων στο Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου των ΗΠΑ (NCI). Μαζί με τον Douglas Lowy πρωτοστάτησε στην ανάπτυξη της τεχνολογίας των σωματιδίων που μοιάζουν με ιούς (VLPs), στην οποία βασίστηκαν τα πρώτα εμβόλια κατά του HPV. Η σχετική έρευνα χρειάστηκε πάνω από δέκα χρόνια.

«Διαθέτουμε όλα τα εργαλεία για να εξαλείψουμε αυτόν τον καρκίνο», τόνισε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι μόνο περίπου το ένα τρίτο των κοριτσιών παγκοσμίως εμβολιάζεται. Κατά τον καθηγητή, η πρόκληση είναι η υλοποίηση των εμβολιαστικών προγραμμάτων.

Το σχήμα της μίας δόσης

Σύμφωνα με μελέτη που επικαλείται ο Schiller, στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αρκεί ο εμβολιασμός 88 κοριτσιών για να αποτραπεί ένας θάνατος από καρκίνο. «Κανένα άλλο εμβόλιο δεν πλησιάζει αυτό το επίπεδο», σημείωσε.

Σημαντική εξέλιξη, όπως εξήγησε, είναι η υιοθέτηση του σχήματος της μίας δόσης. Τα δεδομένα που συγκέντρωσε η ομάδα του, μαζί με άλλους επιστήμονες, συνέβαλαν στην επανεξέταση των συστάσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ώστε το σχήμα αυτό να θεωρείται η αποτελεσματικότερη επιλογή για την ευρύτερη κάλυψη των κοριτσιών ηλικίας 9–14 ετών. Η μία δόση, κατά τον ίδιο, σημαίνει λιγότερες επισκέψεις και μικρότερες οργανωτικές απαιτήσεις για χώρες με περιορισμένους πόρους.

Ήδη περισσότερες από τις μισές χώρες του κόσμου εφαρμόζουν το σχήμα. Η διεύρυνση των προγραμμάτων στην Κίνα και την Ινδία δημιουργεί νέες προοπτικές, καθώς οι δύο χώρες συγκεντρώνουν, κατά την εκτίμησή του, περίπου το ένα τέταρτο των ανεμβολίαστων κοριτσιών παγκοσμίως. Στην Κίνα, τον πρώτο χρόνο του προγράμματος εμβολιάστηκε το 80% των κοριτσιών μιας ηλικιακής ομάδας.

Η πρώτη ένδειξη προέκυψε από μια απρόσμενη παρατήρηση σε κλινική μελέτη του NCI. Αν και οι συμμετέχουσες έπρεπε να λάβουν τρεις δόσεις, περίπου το 10% έλαβε μία. Η πιθανότητα μόλυνσης από HPV δεν διέφερε σημαντικά από εκείνη των κοριτσιών που είχαν λάβει τρεις δόσεις. Η παρατήρηση δεν ήταν από μόνη της αρκετή, και ακολούθησαν μελέτες που εξέτασαν συστηματικά διαφορετικά σχήματα.

Ο καθηγητής ανέφερε ακόμη ότι τα επίπεδα αντισωμάτων μετά το εμβόλιο παραμένουν σταθερά και ότι η παρακολούθηση για 16 χρόνια δείχνει σταθερή ανοσολογική απόκριση. Τα εμβόλια που βασίζονται στα VLPs, εξήγησε, μιμούνται το εξωτερικό περίβλημα του ιού χωρίς το γενετικό του υλικό, οπότε δεν μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη αλλά ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Χαμηλή κάλυψη και παραπληροφόρηση

Για τη χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, ο Schiller δήλωσε ότι είναι «απίστευτα απογοητευτικό» ένα ισχυρό εργαλείο πρόληψης να μην αξιοποιείται όσο θα μπορούσε. Εκτίμησε ωστόσο ότι, ακόμη και με τη μέχρι σήμερα κάλυψη, έχει ήδη αποτραπεί ένα εκατομμύριο μελλοντικών θανάτων από καρκίνο, ενώ ίσως θα μπορούσαν να έχουν αποτραπεί δύο ή τρία εκατομμύρια.

Σχετικά με την παραπληροφόρηση, ανέφερε ότι χρειάζεται παρέμβαση των επαγγελματιών της επικοινωνίας και ότι οι επιστήμονες πρέπει να παρέχουν σωστές πληροφορίες στο κοινό. Όπως είπε, υπάρχει μεγάλος όγκος δεδομένων για την ασφάλεια των εμβολίων από κλινικές μελέτες και εθνικά προγράμματα, που αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια ανθρώπους, χωρίς να έχουν εντοπιστεί σημαντικά σήματα ασφάλειας για σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Για το τι τον κρατά σε εγρήγορση έπειτα από δεκαετίες έρευνας, ο Schiller αναρωτήθηκε: «Τι είναι πιο συναρπαστικό από το να είσαι ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που γνωρίζει κάτι;».