Καρκίνος του μαστού: Πώς η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομίκευση αλλάζουν τη θεραπεία

Η έγκαιρη διάγνωση, η ακριβής ταυτοποίηση του όγκου και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση έχουν αλλάξει σημαντικά την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με την ογκολόγο παθολόγο Δρα Χάρις Μάργαρη, επιστημονική συνεργάτιδα του Ιατρικού Ψυχικού. Η ίδια τονίζει ότι σε πολλές περιπτώσεις ο στόχος της θεραπείας είναι πλέον η ίαση.

Όπως επισημαίνει η ειδικός, όταν η νόσος εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, η πρόγνωση μπορεί να είναι εξαιρετική. Για τον λόγο αυτό κρίνεται σημαντικό κάθε γυναίκα να γνωρίζει το σώμα της, να προσέχει τυχόν αλλαγές στον μαστό και να ακολουθεί τον προληπτικό της έλεγχο.

Προσυμπτωματικός έλεγχος και βιοψία

Βασική εξέταση του προσυμπτωματικού ελέγχου παραμένει η μαστογραφία. Ανάλογα με την ηλικία, την πυκνότητα των μαστών, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και τον συνολικό κίνδυνο, μπορεί να απαιτηθούν συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα ή μαγνητική μαστογραφία.

Αν μια εξέταση αναδείξει ύποπτο εύρημα, ακολουθεί συνήθως η ιστολογική επιβεβαίωση μέσω βιοψίας. Όπως εξηγεί η Δρ. Μάργαρη, η βιοψία καθορίζει ουσιαστικά την «ταυτότητα» του νεοπλάσματος. Η ιστολογική εξέταση, η ανοσοϊστοχημεία και, όταν υπάρχει ένδειξη, οι μοριακές εξετάσεις επιτρέπουν να γίνουν γνωστά με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του όγκου και να σχεδιαστεί η κατάλληλη στρατηγική.

Δεν είναι όλοι οι όγκοι ίδιοι

Σήμερα οι καρκίνοι του μαστού δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Οι γιατροί εξετάζουν, μεταξύ άλλων, την έκφραση των ορμονικών υποδοχέων, την κατάσταση του HER2 και δείκτες κυτταρικού πολλαπλασιασμού όπως το Ki-67. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και γονιδιακές υπογραφές ή άλλοι μοριακοί και γενετικοί δείκτες.

Τα δεδομένα αυτά συνεκτιμώνται με το στάδιο της νόσου και τα χαρακτηριστικά της ασθενούς. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να προηγηθεί συστηματική θεραπεία πριν από το χειρουργείο ή να γίνει πρώτα η επέμβαση. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν τη χημειοθεραπεία, την ενδοκρινική θεραπεία, την ανοσοθεραπεία, τις στοχευμένες θεραπείες και την ακτινοβολία, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό.

Λιγότερο επεμβατική χειρουργική

Αλλαγές έχουν σημειωθεί και στη χειρουργική. Σε σχέση με το παρελθόν, επιδιώκονται λιγότερο εκτεταμένες επεμβάσεις, όταν αυτό είναι ογκολογικά ασφαλές. Η φαρμακευτική θεραπεία πριν από το χειρουργείο μπορεί να μειώσει το μέγεθος του όγκου και να καταστήσει εφικτή μια επέμβαση διατήρησης του μαστού.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στη μασχάλη, ώστε να αποφεύγονται, όπου είναι ασφαλές, εκτεταμένες επεμβάσεις που μπορεί να συνοδεύονται από επιπλοκές όπως το λεμφοίδημα.

Ψυχολογική υποστήριξη και παρακολούθηση

Η Δρ. Μάργαρη υπογραμμίζει ότι κάθε γυναίκα διανύει τη δική της θεραπευτική διαδρομή, η οποία διαμορφώνεται από τη συνολική κατάσταση της υγείας της, τυχόν άλλα νοσήματα, τα βιολογικά χαρακτηριστικά και το στάδιο του όγκου, καθώς και από την ανταπόκριση στις θεραπείες.

Σημαντική θεωρείται και η ψυχολογική υποστήριξη, αφού η διάγνωση επηρεάζει την καθημερινότητα και την ψυχολογία της ασθενούς. Η φροντίδα συνεχίζεται και μετά το τέλος της θεραπείας, με οργανωμένη παρακολούθηση και τους ενδεδειγμένους επανελέγχους. Σε περιπτώσεις πρώιμης διάγνωσης, όπως σημειώνει η ίδια, πολλές γυναίκες ολοκληρώνουν επιτυχώς τη θεραπεία τους και επιστρέφουν στην καθημερινότητά τους.

Το βασικό μήνυμα της ογκολόγου είναι ότι ο καρκίνος του μαστού δεν αντιμετωπίζεται πλέον με ένα ενιαίο θεραπευτικό μοντέλο. Η έγκαιρη διάγνωση, η βαθύτερη κατανόηση της βιολογίας της νόσου και η εξατομικευμένη φροντίδα δίνουν, κατά την ίδια, περισσότερα θεραπευτικά μέσα και ουσιαστικές δυνατότητες για καλή έκβαση.