Κεμπέκ: Ο ηγέτης του Parti Québécois κερδίζει τις εκλογές και επαναφέρει το ζήτημα της ανεξαρτησίας

Ο Πολ Σεντ-Πιερ Πλαμοντόν, επικεφαλής του φιλοανεξαρτησιακού Parti Québécois (PQ), αναδείχθηκε νικητής των εκλογών στην καναδική επαρχία του Κεμπέκ και θα ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης. Σε ομιλία του τη Δευτέρα στο Μόντρεαλ, μπροστά σε πανηγυρίζοντες υποστηρικτές του, δήλωσε ότι το Κεμπέκ «αξίζει» να γίνει χώρα.

«Ο θαρραλέος αγώνας των γαλλόφωνων στην Αμερική για να διατηρήσουν τις πολιτισμικές διαφορές τους θα δικαιωθεί όταν αυτός ο λαός αποκτήσει δική του χώρα», ανέφερε ο Πλαμοντόν, προσθέτοντας ότι πρόκειται για «ζήτημα επιβίωσης».

Χωρίς απόλυτη πλειοψηφία

Ο 49χρονος δικηγόρος, γνωστός και με το προσωνύμιο «PSPP», θα ηγηθεί μιας επαρχίας εννέα εκατομμυρίων κατοίκων. Σύμφωνα με τα σχεδόν οριστικά αποτελέσματα, το κόμμα του συγκέντρωσε περίπου 28% των ψήφων και δεν διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία. Ο ίδιος κάλεσε τις άλλες παρατάξεις να συνεργαστούν με το PQ, ώστε να εφαρμοστεί το πρόγραμμά του και να υλοποιηθεί η δέσμευση για νέο δημοψήφισμα.

Το PQ επιστρέφει στην εξουσία έπειτα από το 2014. Έχει δηλώσει ότι θα περιμένει να λήξει η θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, τον Ιανουάριο του 2029, ώστε η συζήτηση να γίνει σε «γαλήνια» ατμόσφαιρα. Όπως είπε ο Πλαμοντόν, το δημοψήφισμα είναι «δημοκρατική χειρονομία» και δεν επαφίεται σε κανέναν άλλον πέρα από τον ίδιο τον λαό να καθορίσει το εθνικό του μέλλον.

Εφόσον διεξαχθεί, θα είναι το τρίτο δημοψήφισμα στην επαρχία μετά εκείνα του 1980 και του 1995. Στο τελευταίο, το στρατόπεδο του «ναι» ηττήθηκε με μικρή διαφορά. Το ζήτημα διχάζει βαθιά το Κεμπέκ, ενώ η προοπτική νέας ψηφοφορίας επιστρέφει στο επίκεντρο του πολιτικού διαλόγου για πρώτη φορά έπειτα από 30 χρόνια.

Η πρόκληση για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση

Η νίκη του PQ χαρακτηρίζεται μεγάλη πρόκληση για τον ομοσπονδιακό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνι, ο οποίος προβάλλει μήνυμα εθνικής ενότητας εν μέσω του εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ. Δεν υπάρχει ένδειξη ότι η εμπορική σύγκρουση οδεύει προς επίλυση, ενώ η κυβέρνηση Κάρνι αντιμετωπίζει και αποσχιστικές τάσεις στην Αλμπέρτα, όπου στις 19 Οκτωβρίου θα διεξαχθεί ψηφοφορία για το αν θα οργανωθεί δημοψήφισμα ανεξαρτησίας.

Ο Κάρνι έγραψε στο X ότι η οικοδόμηση ενός ισχυρότερου Κεμπέκ βρίσκεται στην καρδιά της αποστολής για έναν ισχυρότερο Καναδά και ότι «αδημονεί» να συνεργαστεί με τον νέο ηγέτη για την υποστήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων που πλήττονται από τους αμερικανικούς δασμούς.

Νέο μέτωπο με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση αναμένεται να ανοίξει η υπόσχεση του Πλαμοντόν να «καταργήσει τη μοναρχία» στο Κεμπέκ, δηλαδή να διακόψει τους δεσμούς με τον εκπρόσωπο του βρετανικού στέμματος στην επαρχία. Ο ρόλος αυτός, που περιλαμβάνει την επικύρωση των νόμων, είναι κατοχυρωμένος στο καναδικό Σύνταγμα. Ο Καναδάς παραμένει μέλος της Κοινοπολιτείας και αρχηγός του κράτους είναι ο Κάρολος Γ΄. Ο Πλαμοντόν χαρακτήρισε το θεσμό «μασκαράτα που μας κοστίζει χρήμα» και είπε ότι θα διέθετε τα κονδύλια για τη μείωση του αριθμού των άστεγων.

Διχασμένη κοινή γνώμη

Οι απόψεις των πολιτών διίστανται. Ο 26χρονος Φελίξ Μαρινό δήλωσε ότι είναι υπέρ του «ναι» από πάντα και ότι το να είναι κανείς εναντίον του δημοψηφίσματος σημαίνει ότι είναι εναντίον της δημοκρατίας. Η 19χρονη Αλέξια Γκόμεζ, που ψήφισε για πρώτη φορά, αντιτίθεται στην απόσχιση, επισημαίνοντας ότι το Κεμπέκ θα γινόταν ευάλωτο πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το ποσοστό όσων δηλώνουν έτοιμοι να ψηφίσουν «ναι» στην ανεξαρτησία φτάνει μόλις το 31%.