Κολομβία: Η JEP άσκησε διώξεις σε οκτώ απόστρατους για εγκλήματα κατά της Πατριωτικής Ένωσης
Το ειδικό δικαστήριο για την ειρήνη της Κολομβίας κατηγορεί οκτώ πρώην στελέχη των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών για γενοκτονία και εγκλήματα πολέμου την περίοδο 1985-1993.
Διώξεις σε βάρος οκτώ απόστρατων, πρώην μελών της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, άσκησε την Τετάρτη η κολομβιανή δικαιοσύνη. Οι κατηγορίες αφορούν εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία σε βάρος μελών του αριστερού κόμματος Πατριωτική Ένωση (Unión Patriótica, UP) μεταξύ 1985 και 1993.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, περισσότερα από 5.700 μέλη του κινήματος δολοφονήθηκαν στο πλαίσιο εκστρατείας τρόμου. Την εκστρατεία οργάνωσαν παραστρατιωτικές ομάδες, με τη συνέργεια κρατικών δυνάμεων.
Ο «μυστικός εγκληματικός μηχανισμός»
Την έρευνα διεξήγαγε η Ειδική Δικαιοδοσία για την Ειρήνη (Jurisdicción Especial para la Paz, JEP), δικαστήριο που προέκυψε από τη συμφωνία του 2016. Η συμφωνία έβαλε τέλος στη σύγκρουση ανάμεσα στο κράτος και τις FARC.
Ο πρόεδρος της JEP, Ντανίλο Ρόχας, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι δημιουργήθηκε «μυστικός εγκληματικός μηχανισμός μέσα σε μονάδες της υπηρεσίας στρατηγικών πληροφοριών του στρατού, ο οποίος συγκέντρωνε πληροφορίες για τους προγραμμένους στόχους». Πρόσθεσε ότι ο μηχανισμός «έκανε παρακολουθήσεις, αναγνώριση στόχων και συντονισμό μυστικών επιχειρήσεων».
Η έρευνα έδειξε ότι το σχήμα επαναλαμβανόταν σε διάφορες περιοχές της χώρας. Αρχικά γίνονταν μυστικές παρακολουθήσεις και στη συνέχεια δολοφονίες ή εξαφανίσεις χωρίς ίχνη. Το δικαστήριο άσκησε επίσης διώξεις για βασανιστήρια και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις ανταρτών την ίδια περίοδο. Συνολικά, τα μέλη της JEP ερεύνησαν 27 υποθέσεις, κυρίως στην πρωτεύουσα Μπογοτά.
Σύμφωνα με πληροφορίες για την απόφαση, οι κατηγορούμενοι ανήκαν σε μονάδα ειδικών επιχειρήσεων του στρατού. Η μονάδα φέρεται να προχωρούσε σε εξωδικαστικές κρατήσεις, βασανιστήρια, εξαφανίσεις και δολοφονίες. Θύματα ήταν μέλη της Πατριωτικής Ένωσης, αλλά και άτομα που ανήκαν στο M-19, το EPL και τις FARC. Μεταξύ των κατηγορουμένων είναι ο απόστρατος στρατηγός Άλβαρο Βελάντια, ο οποίος διώκεται για την εξαφάνιση της μαχήτριας του M-19 Νίντια Έρικα Μπαουτίστα. Η υπόθεση του απόστρατου στρατηγού Ιβάν Ραμίρεθ Κιντέρο διαβιβάστηκε στη Μονάδα Έρευνας και Δίωξης για την εικαζόμενη εμπλοκή του και την άρνησή του να καταθέσει πλήρη αλήθεια.
Το πλαίσιο: η Πατριωτική Ένωση και η JEP
Η Πατριωτική Ένωση ιδρύθηκε το 1985 από πρώην αντάρτες των FARC, έπειτα από αποτυχημένη προσπάθεια να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων. Επικριτές της την κατηγορούσαν ότι ήταν ο πολιτικός βραχίονας της οργάνωσης ανταρτών, σε μία από τις πιο αιματηρές περιόδους του εμφυλίου πολέμου της χώρας.
Η JEP είναι αρμόδια για τις σοβαρότερες παραβιάσεις που διαπράχθηκαν από όλες τις πλευρές της σύγκρουσης. Μπορεί να επιβάλλει ποινές εναλλακτικές της φυλάκισης, υπό την προϋπόθεση ότι οι καταδικασθέντες προχωρούν σε επανορθώσεις προς τα θύματα και λένε την αλήθεια.
Το ζήτημα έχει και πολιτική διάσταση. Ο πρόεδρος Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, εκπρόσωπος της σκληρής δεξιάς, βρίσκεται στην εξουσία από τις 7 Αυγούστου. Επικρίνει τη συμφωνία ειρήνης του 2016, που οδήγησε στον αφοπλισμό και τη διάλυση της οργάνωσης των FARC, θεωρώντας ότι ήταν υπερβολικά επιεικής προς τα μέλη της.
