Μαρώνεια: Έργα ανάδειξης και επέκτασης για να λειτουργήσει ξανά το αρχαίο θέατρο

Έργα ανάδειξης, προστασίας και επέκτασης υλοποιούνται στο αρχαίο θέατρο της Μαρώνειας, στη Θράκη, με στόχο το μνημείο να λειτουργήσει εκ νέου ως χώρος πολιτισμού. Σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, το θέατρο αποκτά τις υποδομές που χρειάζονται για να προστατευθεί αποτελεσματικά και να φιλοξενήσει επαρκή αριθμό θεατών.

Το θέατρο και ο περιβάλλων χώρος βρίσκονται σε καλή κατάσταση χάρη στη συστηματική φροντίδα της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων. Παραμένουν ωστόσο ζητήματα για την ολοκλήρωση της ανάδειξής του. Άμεσοι στόχοι είναι η αποκατάσταση της στάθμης της ρωμαϊκής αρένας και η καλύτερη αναγνωσιμότητα του μνημείου.

Τι προβλέπουν οι εργασίες

Οι προγραμματισμένες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την επιχωμάτωση της ορχήστρας μέχρι τη στάθμη της ρωμαϊκής αρένας. Προβλέπεται επίσης η επικαιροποίηση της πρότασης για λυόμενη κατασκευή που θα επεκτείνει το άνω κοίλο. Η κατασκευή θα έχει ξύλινα καθίσματα πάνω σε λυόμενο χαλύβδινο φέροντα οργανισμό, σε διάταξη όμοια με των αρχαίων εδωλίων.

Με την τροποποίηση αυτή η χωρητικότητα θα αυξηθεί από τους περίπου 350 θεατές που μπορεί να υποδεχθεί σήμερα το θέατρο στους περίπου 750. Παράλληλα οργανώνεται η έκθεση των σημαντικότερων αρχιτεκτονικών μελών του μνημείου.

Η Λίνα Μενδώνη υποστήριξε ότι το έργο καλύπτει τόσο τις ανάγκες διατήρησης όσο και τις απαιτήσεις «μιας σύγχρονης, ασφαλούς και ποιοτικής εμπειρίας» για τον επισκέπτη. Όπως δήλωσε, δεν επιδιώκεται τα αρχαία θέατρα, όταν η κατάσταση διατήρησής τους το επιτρέπει, να είναι μόνο μνημεία του παρελθόντος, αλλά «ζωντανοί πυρήνες πολιτισμού, εκπαίδευσης και βιώσιμης ανάπτυξης».

Αντιπλημμυρική προστασία και πρόσβαση

Το κοίλο έχει υποστεί αλλοιώσεις λόγω της σημερινής γεωμορφολογίας και του ρέματος που διχοτομεί την πλαγιά, αλλά και λόγω παλαιών ανασκαφικών τομών και ανώμαλων διαμορφώσεων του εδάφους. Στην αρχαιότητα η αποστράγγιση εξασφαλιζόταν με κεντρικό μαρμάρινο αγωγό κάτω από το κοίλο, στον οποίο κατέληγαν και τα όμβρια της ορχήστρας. Μετά την ανασκαφή το ρέμα εκτράπηκε βόρεια του θεάτρου με πρόχειρα και ανεπαρκή έργα.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος κατασκευάζονται πλευρικές τάφροι κατά μήκος της οδού ανάντη του αρχαιολογικού χώρου. Προβλέπεται και φωτισμός που θα εξασφαλίζει την ασφαλή κίνηση των επισκεπτών και θα συνεισφέρει στην εξοικονόμηση ενέργειας. Η ολοκλήρωση του νέου παραλιακού δρόμου Μαρώνειας–Πετρωτών εντός του 2026 αναμένεται να βελτιώσει την πρόσβαση και να ενισχύσει την προστασία του μνημείου από τα όμβρια ύδατα.

Το μνημείο και οι οικοδομικές του φάσεις

Το θέατρο είναι χτισμένο στους πρόποδες του όρους Ίσμαρος, με θέα προς τη θάλασσα, και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της αρχαίας πόλης. Σώζονται οι τρεις πρώτες σειρές εδωλίων του κοίλου, οι κλίμακες, ο καλυμμένος αποχετευτικός αγωγός και ερείπια του σκηνικού οικοδομήματος.

Παρουσιάζει τρεις κύριες οικοδομικές φάσεις. Η ελληνιστική περιλαμβάνει το κοίλο και τον αποχετευτικό αγωγό. Στη ρωμαϊκή η ορχήστρα διευρύνθηκε και έγινε αρένα, ενώ κατασκευάστηκαν το θωράκιο και το σκηνικό οικοδόμημα. Η υστερορωμαϊκή αφορά κυρίως επισκευές και προσαρμογές.

Οι εργασίες αποκατάστασης πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2004–2009. Λόγω νέων αρχαιολογικών δεδομένων προέκυψε η ανάγκη να αναθεωρηθεί ο αρχικός αρχιτεκτονικός σχεδιασμός. Το 2020, μετά την ολοκλήρωση σχεδόν του συνόλου των ανασκαφικών και αναστηλωτικών εργασιών, εγκρίθηκε η μελέτη για το κτίριο εισόδου. Αυτό περιλαμβάνει φυλάκιο, χώρους υγιεινής, διαδρομή προς το σημείο εποπτείας με πρόσβαση και για ΑμεΑ, καθώς και βαθμίδες προς το επίπεδο του θεάτρου.

Η υπουργός εκτίμησε ότι το θέατρο, σε συνδυασμό με τα δημόσια έργα υποδομής που υλοποιούνται ευρύτερα στην περιοχή, θα ενισχύσει την πολιτιστική ταυτότητα και την αναπτυξιακή δυναμική της Θράκης.