Μελέτη του UNSW: Τα δημοφιλή ζώα των media κατευθύνουν το επιστημονικό ενδιαφέρον
Ερευνητές του UNSW διαπιστώνουν ότι η δημοτικότητα ορισμένων ειδών στα μέσα ενημέρωσης επηρεάζει ποια ζώα μελετούν οι επιστήμονες, αφήνοντας μεγάλα κενά στη γνώση.
Η δημοτικότητα ορισμένων ζώων σε ταινίες, ντοκιμαντέρ και άλλα μέσα ενημέρωσης φαίνεται να επηρεάζει το ποια είδη επιλέγουν να μελετήσουν οι επιστήμονες. Αυτό προκύπτει από δύο πρόσφατες μελέτες του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW) στην Αυστραλία, που περιγράφουν ένα «τυφλό σημείο» στη σύγχρονη έρευνα.
Επικεφαλής συγγραφέας μίας από τις μελέτες είναι ο ερευνητής του UNSW Δρ Πιέτρο Πόλο, ο οποίος συνεργάστηκε με τον Μάικλ Κασούμοβιτς. Οι δύο επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η γοητεία που ασκούν στο κοινό τα είδη που εμφανίζονται σε δημοφιλείς παραγωγές μπορεί να κατευθύνει το ερευνητικό τους ενδιαφέρον και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και την επαγγελματική τους πορεία.
Περισσότερες από ένα εκατομμύριο εργασίες
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο επιστημονικές εργασίες στους τομείς της οικολογίας και της εξέλιξης. Σε περισσότερες από τις μισές, το ενδιαφέρον εστιαζόταν κυρίως στα σπονδυλωτά, με κύριο επίκεντρο τα μεγαλύτερα θηλαστικά. Τα σπονδυλωτά, ωστόσο, αποτελούν λιγότερο από το 5% όλων των γνωστών ειδών του ζωικού βασιλείου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μελέτες για τα σπονδυλωτά συγκεντρώνουν επίσης περισσότερες ετεροαναφορές και μεγαλύτερη προσοχή από τα μέσα ενημέρωσης, γεγονός που επιτείνει το πρόβλημα. Αντίθετα, η μελέτη και η προβολή των ασπόνδυλων παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
«Στα ντοκιμαντέρ φύσης, η προσοχή στρέφεται συνήθως στις πολικές αρκούδες, τα λιοντάρια, τους ελέφαντες και άλλα θηλαστικά», δήλωσε ο Πόλο. «Και εκεί καταλήγει το μεγαλύτερο μέρος του ερευνητικού ενδιαφέροντος και της χρηματοδότησης».
Τα είδη που μένουν στο περιθώριο
Οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί άγνωστων ζωικών ειδών ανήκουν κυρίως στα έντομα, στα μικροσκοπικά νηματώδη σκουλήκια, στα θαλάσσια ασπόνδυλα και στα ψάρια. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, το 80% έως 86% όλων των ειδών στη Γη, δηλαδή περίπου 7 έως 8 εκατομμύρια είδη, παραμένει ανώνυμο και μη καταγεγραμμένο.
Οι δύο ερευνητές σημειώνουν ότι πλάσματα όπως οι αράχνες, οι γυμνοσάλιαγκες, τα έντομα και τα σκουλήκια λαμβάνουν λιγότερη προσοχή, επειδή είναι μικρότερα, θεωρούνται λιγότερο ελκυστικά και προβάλλονται σπάνια στα δημοφιλή μέσα.
Ως παραδείγματα βασικής έρευνας με απρόσμενα αποτελέσματα αναφέρουν τη μελέτη του σάλιου των σαυρών, που αποδείχθηκε καθοριστική για τη δημιουργία σύγχρονων φαρμάκων απώλειας βάρους, και τις φθορίζουσες πρωτεΐνες των μεδουσών, που άλλαξαν ριζικά τη μελέτη των μεμονωμένων κυττάρων.
«Δεν ξέρουμε τι δεν ξέρουμε», δήλωσε ο Πόλο. Όπως πρόσθεσε, «η επόμενη μεγάλη ανακάλυψη θα μπορούσε να κρύβεται σε έναν οργανισμό που αυτή τη στιγμή αγνοούμε, απλώς επειδή δεν τον θεωρούμε χαριτωμένο ή συναρπαστικό».
Οι Πόλο και Κασούμοβιτς υποστηρίζουν ότι η επιστημονική εκπαίδευση πρέπει να συμβάλει στη διεύρυνση των ερευνητικών ενδιαφερόντων προς τα λιγότερο εξερευνημένα πεδία της βιολογίας, όπως τα ασπόνδυλα, καθώς σημαντικές επιστημονικές και ιατρικές καινοτομίες κινδυνεύουν να χαθούν.
