Μενδώνη στο Liangzhu Forum: Πρόταση για κοινό κώδικα προέλευσης συλλογών και επανένωση μνημείων

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη συμμετείχε στο 4ο Liangzhu Forum στην Κίνα και μίλησε για την ενίσχυση του πολιτιστικού διαλόγου μεταξύ Ανατολής και Δύσης, με στόχο την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Ελλάδα συμμετέχει στο Forum από την πρώτη διοργάνωσή του, το 2023, κάτι που, όπως επισημαίνεται, αντανακλά τη διαρκή ενίσχυση των δεσμών των δύο χωρών.

Στον χαιρετισμό της, η κ. Μενδώνη υποστήριξε ότι ο πολιτισμός είναι «μια ζωντανή δύναμη που διαμορφώνει το παρόν και καθορίζει το μέλλον μας». Τόνισε ακόμη ότι οι αρχαίοι πολιτισμοί της Ελλάδας και της Κίνας δείχνουν πως η πολιτιστική κληρονομιά «δεν γνωρίζει σύνορα». Όπως είπε, η προστασία της δεν είναι μόνο τεχνική πρόκληση, αλλά ζήτημα πολιτικής βούλησης, κοινωνικής συμμετοχής και διεθνούς συνεργασίας, ιδίως μπροστά στην κλιματική κρίση.

Οι προτάσεις της υπουργού

Η υπουργός αναφέρθηκε στην ενίσχυση των πολιτιστικών σχέσεων Ελλάδας και Κίνας την τελευταία επταετία. Ως παραδείγματα ανέφερε τις πολιτιστικές ανταλλαγές, τις κοινές πρωτοβουλίες και τα Παγκόσμια Συνέδρια Κλασικών Σπουδών, που έγιναν στο Πεκίνο το 2024 και στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2026. Αναφέρθηκε επίσης στην Κινεζική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η οποία συνεργάζεται με Έλληνες αρχαιολόγους και πραγματοποιεί την πρώτη της αρχαιολογική έρευνα στην Ελλάδα. Εξέφρασε την προσδοκία για αντίστοιχη παρουσία Ελλήνων ειδικών και κοινές ερευνητικές δράσεις στην Κίνα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διεθνή συνεργασία κατά της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών και των πλαστών έργων τέχνης, καθώς συνδέεται, όπως σημείωσε, με την τρομοκρατία και το διεθνές οργανωμένο έγκλημα. Πρότεινε το Liangzhu Forum να αποφασίσει:

• τη συγκρότηση ενός κοινού κώδικα αρχών για την έρευνα της προέλευσης των συλλογών, με τη συνεργασία ειδικών και διεθνών οργανισμών·
• την υιοθέτηση μιας κοινής αρχής για την επανένωση των διαμελισμένων μνημείων στον τόπο δημιουργίας τους, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Επισήμανε επίσης ότι απαιτείται μετάβαση από την παραδοσιακή συντήρηση και αποκατάσταση σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική πρόληψης και ανθεκτικότητας, με αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και των νέων τεχνολογιών, μεταξύ αυτών και της τεχνητής νοημοσύνης. Πρότεινε το Forum να λειτουργήσει ως πλατφόρμα τεχνογνωσίας και συνεργασίας.

Συνάντηση και επισκέψεις

Στο περιθώριο του Forum, η κ. Μενδώνη συναντήθηκε με τον εκτελεστικό γενικό γραμματέα της Συμμαχίας για την Πολιτιστική Κληρονομιά στην Ασία (ACHA), Σιε Μπινγκ. Συζήτησαν την προώθηση της συνεργασίας για την προστασία της κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, με έμφαση στην ανταλλαγή γνώσης και στη συμμετοχή Ελλήνων επιστημόνων σε αρχαιολογικές έρευνες με Κινέζους συναδέλφους τους.

Η υπουργός επισκέφθηκε το Εθνικό Μουσείο Μεταξιού της Κίνας στο Χανγκτζού, όπου την ξενάγησε η διευθύντρια Τζι Σιαοφέν. Επισκέφθηκε επίσης τον αρχαιολογικό χώρο της Λιανγκτζού, που χρονολογείται στην Ύστερη Νεολιθική περίοδο και είναι εγγεγραμμένος στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Τα ευρήματα, σύμφωνα με τις πληροφορίες, τεκμηριώνουν την ύπαρξη οργανωμένης κοινωνίας με ιεραρχική δομή και οικονομία βασισμένη στην καλλιέργεια του ρυζιού.

Ακολούθησε ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Λιανγκτζού, το οποίο φιλοξένησε έως τα τέλη Σεπτεμβρίου την έκθεση του υπουργείου Πολιτισμού «Ένα Ταξίδι στην Αρχαία Ελλάδα». Στην έκθεση παρουσιάστηκαν 170 αρχαία αντικείμενα, πολλά από τα οποία έφυγαν για πρώτη φορά από την Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν, την επισκέφθηκαν πάνω από 500.000 άτομα.