02:04 Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2026 ☁️16° Γλυφάδα
Metro Mall Radio▶ Ακούστε NOTIOI TV LIVE
ΤΩΡΑ
Ιορδανία: Σύλληψη Ισραηλινού που εισήλθε κολυμπώντας στα χωρικά ύδαταΑριθμολογία: Οι ημερομηνίες γέννησης που συνδέονται με το χάρισμα της έμπνευσηςΗράκλειο: Πέθανε παιδί ενάμιση έτους που φέρεται να κατάπιε βενζίνηΡάφια ψυγείου: Πώς καθαρίζονται σωστά με λευκό ξύδι και τι πρέπει να προσέχετεΟ Μπέσεντ ζητά απαντήσεις από την Nvidia για τη διαρροή μικροτσιπ στην ΚίναΠατρίσια Χάισμιθ: Η δύσκολη συγγραφέας πίσω από τον Ρίπλεϊ, μέσα από τη νέα ταινία με την Έλεν ΜίρενΚανάρια Νησιά: Περίπου 2.200 μετανάστες σε δύο ημέρες και πίεση στις δομές υποδοχήςΗ Μόσχα κατηγορεί την Εσθονία για «ρωσοφοβία» εν όψει του κλεισίματος των συνόρωνΤάρλοου για τον «Βυσσινόκηπο»: «Είναι η ίδια η ζωή, ανθίζει και κρατάει λίγο»GrimSons και Vortex στον τελικό του Upper, Catharsis και Cynical συνεχίζουν στο LowerΤζόκερ: Αυτοί είναι οι τυχεροί αριθμοί της κλήρωσης 3145 (Κυριακή 15/11)Γυναίκες σεφ για τις επαγγελματικές κουζίνες: «Το σύστημα δεν μας βλέπει στην ιεραρχία»
← Πίσω Κόσμος

Μοτσάρσκι και Στρόοπ: οι 255 ημέρες στο ίδιο κελί και το βιβλίο που λογοκρίθηκε

Ο Πολωνός αντιστασιακός Καζίμιες Μοτσάρσκι μοιράστηκε κελί με τον στρατηγό των SS Γιούργκεν Στρόοπ. Το βιβλίο του για τις συζητήσεις τους κυκλοφορεί πλέον ακυρωμένο από λογοκρισία και στα αγγλικά.

Φωτογραφία: google.com
Φωτογραφία: google.com

Για 255 ημέρες, ένας ήρωας της πολωνικής αντίστασης και ο ναζί αξιωματούχος που κατέστειλε αιματηρά την εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας έζησαν στο ίδιο κελί θανατοποινιτών. Ο λόγος για τον Καζίμιες Μοτσάρσκι και τον στρατηγό των SS Γιούργκεν Στρόοπ. Η συνύπαρξή τους έδωσε το βιβλίο «Συζητήσεις με έναν δήμιο» (Conversations with an Executioner), του οποίου η πλήρης, χωρίς λογοκρισία έκδοση κυκλοφορεί τώρα για πρώτη φορά στα αγγλικά.

Από την αντίσταση στη φυλακή

Στις 11 Αυγούστου 1945 η Πολωνία γιόρταζε την απελευθέρωσή της από τους Γερμανούς, όμως η χώρα περνούσε ήδη υπό σοβιετικό έλεγχο. Εκείνη την ημέρα η Κρατική Ασφάλεια, υπό τον στρατηγό Ρομκόφσκι, εισέβαλε στο σπίτι του Μοτσάρσκι και τον συνέλαβε. Μετά από δίκη που περιγράφεται ως παρωδία, καταδικάστηκε σε δέκα χρόνια φυλάκιση ως επικίνδυνος για το σοβιετικό καθεστώς. Η ποινή μειώθηκε αργότερα στο μισό, ωστόσο έμεινε τελικά στη φυλακή έντεκα χρόνια. Τα τρία τελευταία τα πέρασε περιμένοντας την εκτέλεσή του, μέχρι τον Πολωνικό Οκτώβρη του 1956.

Πριν από τον πόλεμο ο Μοτσάρσκι εργαζόταν στο νομικό τμήμα του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υπηρεσιών. Μετά την εισβολή των ναζί εντάχθηκε στην αντίσταση, απέκτησε σύντομα ηγετική θέση και είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας. Μετά την απελευθέρωση αντιστάθηκε και στον έλεγχο της χώρας από τους Σοβιετικούς. Το 1946 βρέθηκε στη φυλακή Mokotów, όπου, όπως έγραψε στα απομνημονεύματά του, βασανίστηκε με 49 διαφορετικούς τρόπους.

Ο άνθρωπος που κατέστειλε το Γκέτο

Στην πτέρυγα των θανατοποινιτών ο Μοτσάρσκι βρέθηκε στο ίδιο κελί με τον Γιούργκεν Στρόοπ. Ο Στρόοπ, αρχικά συνταγματάρχης και αργότερα στρατηγός των SS, ήταν διοικητής του Γκέτο της Βαρσοβίας και θεωρείται υπεύθυνος για τη φυλάκιση ή τη δολοφονία περισσότερων από 56.000 Εβραίων. Μετά την εξέγερση εισέβαλε με τα SS στο Γκέτο για να το εξαφανίσει, όπως είχε ζητήσει ο Χάινριχ Χίμλερ. Έστειλε μάλιστα φωτογραφίες και αναφορά 75 σελίδων, στην οποία έγραφε ότι η εβραϊκή συνοικία της Βαρσοβίας δεν υπάρχει πλέον.

Ο Μοτσάρσκι ήθελε να ερευνήσει, και ίσως να κατανοήσει, τι ώθησε τόσους Γερμανούς να μεταμορφωθούν σε κατά συρροήν δολοφόνους. Οι συζητήσεις τους διήρκεσαν έως τις 6 Μαρτίου 1952, όταν ο Στρόοπ εκτελέστηκε δι’ απαγχονισμού στη φυλακή για τα εγκλήματά του.

Μια έκδοση με μακρά πορεία

Μετά την αποφυλάκισή του το 1956 ο Μοτσάρσκι άρχισε να γράφει για τις συζητήσεις αυτές, με στόχο να εκδώσει βιβλίο για τη ζωή του στη φυλακή. Αρχικά κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό. Το 1972 άρχισε να δημοσιεύει αποσπάσματα στη μηνιαία εφημερίδα Odra. Το 1977 κυκλοφόρησε μια έκδοση λογοκριμένη από το σοβιετικό καθεστώς, την οποία ο συγγραφέας δεν πρόλαβε να δει, καθώς είχε πεθάνει δύο χρόνια νωρίτερα.

Το βιβλίο έγινε best seller, ανέβηκε στο θέατρο από τον σημαντικό Πολωνό σκηνοθέτη Άντζεϊ Βάιντα και μεταφράστηκε στα αγγλικά το 1981. Η έκδοση όπως την είχε γράψει ο Μοτσάρσκι, χωρίς λογοκριμένα τμήματα, κυκλοφόρησε μόλις το 1992, μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Αυτή είναι που εκδίδεται τώρα για πρώτη φορά στα αγγλικά.

Η κόρη του, Ελζμπίετα, έχει περιγράψει τις δυσκολίες έκδοσης: «Ο πατέρας μου μιλούσε με εκδότες από τα τέλη της δεκαετίας του ’60, αλλά το βιβλίο ήταν απαγορευμένο». Όπως είπε, όλοι ήθελαν να μάθουν ιστορίες για τους ναζί, αλλά κανείς δεν ήθελε να ακούσει γιατί ένας ήρωας της αντίστασης βρέθηκε για τόσο μεγάλο διάστημα στο ίδιο κελί με έναν ναζί.

🔔 Ειδοποιήσεις για τα νέα

Μάθετε πρώτοι τα νέα του Notioi.gr: μια ειδοποίηση στο κινητό ή στον υπολογιστή σας για κάθε σημαντική είδηση, ακόμα κι όταν το site είναι κλειστό.

Θέλω ειδοποιήσεις για