Νέα μελέτη: Οι ωοθήκες παραμένουν βιολογικά δραστήριες και μετά την εμμηνόπαυση

Οι ωοθήκες δεν γίνονται αδρανείς μετά την εμμηνόπαυση: ο ιστός τους συνεχίζει να μεταβάλλεται για δεκαετίες, σύμφωνα με νέα μελέτη επιστημόνων του Πανεπιστημίου Northwestern και του Ινστιτούτου Buck για την Έρευνα της Γήρανσης. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Aging Cell και αμφισβητούν την εικόνα του οργάνου που, αφού τελειώσει η γονιμότητα, μένει σχεδόν αμετάβλητο.

Η εμμηνόπαυση σηματοδοτεί το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας των ωοθηκών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σταματά και κάθε βιολογική τους δραστηριότητα. Η νέα έρευνα ανοίγει τη συζήτηση για έναν ρόλο που έχει μελετηθεί λιγότερο, τη συμμετοχή των ωοθηκών στις διαδικασίες της γήρανσης.

Τι εξέτασαν οι ερευνητές

Η ομάδα ανέλυσε υγιή ωοθηκικό ιστό από 28 γυναίκες ηλικίας 50 έως 75 ετών. Οι ωοθήκες είχαν αφαιρεθεί χειρουργικά για διαφορετικούς λόγους, ωστόσο τα δείγματα που μελετήθηκαν δεν παρουσίαζαν παθολογικές αλλοιώσεις. Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε τρεις ηλικιακές ομάδες: 50–59 ετών, 60–69 ετών και 70 ετών και άνω.

Με φασματομετρία μάζας, μέθοδο που επιτρέπει την αναγνώριση και τη μέτρηση πρωτεϊνών, οι επιστήμονες εξέτασαν χιλιάδες πρωτεΐνες του ιστού. Επειδή οι πρωτεΐνες συμμετέχουν σε πλήθος κυτταρικών λειτουργιών, οι διαφορές στην ποσότητά τους δίνουν στοιχεία για τις διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στο όργανο.

Τα ευρήματα ανά ηλικιακή ομάδα

Η σύγκριση έδειξε διαφορετικά μοριακά χαρακτηριστικά σε κάθε ομάδα. Στις γυναίκες 50–59 ετών ήταν πιο άφθονες οι πρωτεΐνες που σχετίζονται με τη ρύθμιση της κυτταρικής λειτουργίας και τη διατήρηση της δομής του ιστού. Στις μεγαλύτερες ηλικίες ξεχώριζαν περισσότερο πρωτεΐνες που συνδέονται με τον μεταβολισμό, την ανοσολογική δραστηριότητα και τη φλεγμονή.

Αλλαγές καταγράφηκαν και στην εξωκυττάρια μήτρα, το «πλέγμα» που περιβάλλει και στηρίζει τα κύτταρα. Η εικόνα ήταν εκείνη ενός ιστού που συνεχίζει να αναδιαμορφώνεται. Αντίστοιχες ενδείξεις είχαν προκύψει και από προηγούμενη έρευνα της ίδιας ομάδας σε πειραματόζωα.

Τα όρια της μελέτης

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι εξετάστηκαν διαφορετικές γυναίκες και όχι οι ίδιες σε βάθος χρόνου. Έτσι, η μελέτη καταγράφει διαφορές που συνδέονται με την ηλικία, χωρίς να παρακολουθεί την πορεία κάθε περίπτωσης ξεχωριστά. Το δείγμα ήταν επίσης μικρό.

Όπως επισημαίνει η ερευνήτρια Francesca Duncan, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα τι ακριβώς κάνουν οι ωοθήκες μετά την εμμηνόπαυση και αν οι αλλαγές τους είναι ωφέλιμες, επιβαρυντικές ή απλώς μέρος της φυσιολογικής γήρανσης. Για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να διευκρινιστεί η σημασία τους για την υγεία των γυναικών, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες.

Παρά τους περιορισμούς, τα αποτελέσματα ανοίγουν τον δρόμο για περαιτέρω διερεύνηση και υπενθυμίζουν ότι η γυναικεία υγεία χρειάζεται φροντίδα και μετά τα αναπαραγωγικά χρόνια.