Ο Νίκος Γραμματικός τιμήθηκε με τον Χρυσό Αλέξανδρο στο 67ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης
Σε κατάμεστο Ολύμπιον, ο σκηνοθέτης παρέλαβε τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο. Ακολούθησε προβολή των «Απόντων», που συμπληρώνουν φέτος 30 χρόνια από την πρώτη τους προβολή.
Με τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο τίμησε το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τον σκηνοθέτη Νίκο Γραμματικό, σε μια συγκινητική εκδήλωση στο κατάμεστο Ολύμπιον. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την προβολή της ταινίας «Απόντες», η οποία φέτος συμπληρώνει 30 χρόνια από την πρώτη της παρουσίαση.
Τον σκηνοθέτη προλόγισαν ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Άκης Σακελλαρίου. Ο τελευταίος μίλησε για «έναν φίλο» που «σημάδεψε αρκετούς» από όσους βρίσκονταν στην αίθουσα και χαρακτήρισε την αποψινή βραδιά «ένα reunion, 30 χρόνια μετά».
Από την «Κλειστή Στροφή» στον «Βασιλιά»
Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης θυμήθηκε ότι το 1991, στο ίδιο Φεστιβάλ, προβλήθηκε μια ταινία μετά την οποία όσοι ήταν στην αίθουσα ένιωσαν πως «κάτι αλλάζει». Επρόκειτο για την «Κλειστή Στροφή», με την οποία ο Νίκος Γραμματικός έφυγε από τη Θεσσαλονίκη με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη. Ο Άκης Σακελλαρίου είπε ότι ήταν κι εκείνος στο κοινό, στον εξώστη, και ότι σκέφτηκε πως επιτέλους υπάρχει ένας σκηνοθέτης με τον οποίο θα ήθελε να συνεργαστεί. Η συνεργασία ήρθε με την «Εποχή των Δολοφόνων», που ολοκληρώθηκε το 1993 και έφερε στον ίδιο το βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου.
Για τη συνέχεια της πορείας του σκηνοθέτη, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης είπε ότι με τον «Βασιλιά», το 2002, άρχισε να διαμορφώνεται η καλτ διάσταση του έργου του. Αυτή έγινε ιδιαίτερα εμφανής περίπου μια δεκαετία αργότερα, όταν οι νεότερες γενιές αγκάλιασαν την ταινία. Ο Άκης Σακελλαρίου πρόσθεσε ότι το ίδιο συνέβη με τους «Απόντες», οι οποίοι, όπως είπε, παραμένουν μία από τις αγαπημένες ταινίες των σημερινών τριαντάρηδων.
Πριν από την απονομή προβλήθηκε σύντομο βίντεο αφιέρωμα σε επιμέλεια του Νίκου Πάστρα, με αποσπάσματα από το έργο του σκηνοθέτη. Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης υπογράμμισε ότι ο Νίκος Γραμματικός «εξέφρασε μια γενιά και μια χώρα» και «ανανέωσε το ελληνικό σινεμά από τη ρίζα του».
«Μόνο ευχαριστώ μπορώ να πω»
Το κοινό υποδέχτηκε με θερμό χειροκρότημα τον Νίκο Γραμματικό όταν ανέβηκε στη σκηνή. «Είναι το μεγαλύτερο βραβείο που έχω πάρει», είπε συγκινημένος, ευχαριστώντας τον Άκη Σακελλαρίου, τον Ορέστη Ανδρεαδάκη και την Ελένη Ανδρουτσοπούλου. Αφιέρωσε το βραβείο σε στενούς του ανθρώπους που έχουν πεθάνει και ανέφερε ως παραδείγματα συνεργατών του τον Μηνά Χατζησάββα, τη Γιούλα Ζωιοπούλου και τον Κωνσταντίνο Σταρίδα.
Ο σκηνοθέτης θυμήθηκε ότι στην πρώτη προβολή του «Βασιλιά» στη Θεσσαλονίκη το κοινό είχε μείνει σιωπηλό. Στο φουαγιέ, όπως είπε, ήρθαν άνθρωποι που τον συνεχάρησαν και έκλαιγαν, ενώ την επόμενη μέρα οι περισσότεροι κριτικοί τον αντιμετώπισαν «σαν αποδιοπομπαίο τράγο». Για τους «Απόντες» υποστήριξε ότι μια μεγάλη εφημερίδα είχε γράψει τότε: «Άλλη μια ταινία για τους φίλους του». Ευχαριστώντας τους Θεσσαλονικείς, είπε ότι ο «ψίθυρος» για όλες του τις ταινίες ξεκίνησε από την πόλη αυτή.
Ο Νίκος Γραμματικός θυμήθηκε επίσης ότι έρχεται στο Φεστιβάλ από το 1983 και ότι το 1987 παρουσίασε εκεί την πρώτη του ταινία μικρού μήκους, το «Μακρόθεν». Αναφέρθηκε στη συνεργασία του με τον Πάνο Παπαδόπουλο, συμπαραγωγό στη «Μήδεια… κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων», και με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, χωρίς τον οποίο, όπως είπε, δεν θα υπήρχαν οι «Απόντες» και ο «Βασιλιάς». Έκανε ειδική μνεία και στον Παναγιώτη Παπαχατζή, με τον οποίο έκανε την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, στον Κωστή Γκίκα, στη Γιούλα Ζωιοπούλου και στην Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου. Αποκάλυψε ότι ετοιμάζει νέα ταινία μαζί με τον Παναγιώτη Παπαχατζή.
Οι συντελεστές στη σκηνή
Πριν από την προβολή των «Απόντων», η οποία έγινε με όρους καθολικής προσβασιμότητας με την υποστήριξη της Alpha Bank, ανέβηκαν στη σκηνή οι συντελεστές της ταινίας. Ήταν οι Παναγιώτης Παπαχατζής, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Κωστής Γκίκας, Κατερίνα Βαρθαλίτου, Τάσος Νούσιας, Γιώργος Ευγενικός, Γιώργος Γιαννόπουλος, Αιμίλιος Χειλάκης, Νίκος Γεωργάκης, Βαγγέλης Μουρίκης και Αντώνης Σαμαράς.
«Ξεκινήσαμε μαζί και θα συνεχίσουμε μαζί», είπε ο Παναγιώτης Παπαχατζής. Ο Γιώργος Ευγενικός σημείωσε ότι οι «Απόντες» είναι «κυρίως σχέσεις» και ότι η παρέα που δημιουργήθηκε γύρω από την ταινία φάνηκε και στη βραδιά. Ο Βαγγέλης Μουρίκης μίλησε για «χαρά» και για ένα συναίσθημα που ήταν «διάχυτο στην αίθουσα». Ο Τάσος Νούσιας είπε ότι η συμβολή του Νίκου Γραμματικού «άλλαξε τον ρου του ελληνικού κινηματογράφου».
