Οι αράχνες κοιμούνται και ίσως βλέπουν όνειρα, δείχνει νέα έρευνα

Οι αράχνες κοιμούνται με τρόπο που θυμίζει τον ανθρώπινο ύπνο και δεν αποκλείεται να βλέπουν και όνειρα. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη της ομάδας της Νάντια Γκάιγκερ, βιολόγου του Πανεπιστημίου της Βόννης, που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό PNAS.

Οι ερευνητές εργάστηκαν με την Portia fimbriata, ένα αυστραλιανό είδος αράχνης στο μέγεθος ενός κέρματος, το οποίο κυνηγά άλλες αράχνες. Σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες, το είδος εφαρμόζει ευέλικτες και ευπροσάρμοστες τακτικές κυνηγιού. Οι συμπεριφορές αυτές παραπέμπουν σε μάθηση μέσω δοκιμής και λάθους, κάτι που υποδηλώνει σχετικά προηγμένες νοητικές ικανότητες και όχι απλή εξάρτηση από το ένστικτο.

Τι έδειξε το πείραμα

Στο εργαστήριο, η ομάδα παρακολούθησε τις αράχνες με υπέρυθρους αισθητήρες, υπό διαφορετικές συνθήκες φωτισμού και για αρκετές ημέρες. Το πρώτο εύρημα ήταν ότι τα πειραματόζωα ακολουθούν σαφή κιρκάδιο ρυθμό: η δραστηριότητά τους μειωνόταν κάθε απόγευμα, μετά τη δύση του ήλιου, ανεξάρτητα από το φως στον χώρο.

Σε μία δοκιμή, οι ερευνητές έπαιξαν έναν οξύ, διαπεραστικό ήχο, άλλοτε την ημέρα και άλλοτε τη νύχτα. Τη νύχτα οι αράχνες καθυστερούσαν να αντιδράσουν έως και τρία δευτερόλεπτα.

Σε άλλη δοκιμή, η ομάδα απελευθέρωσε 20 μύγες στον χώρο κάθε αράχνης όταν βράδιασε. Την επόμενη νύχτα, τα ζώα κοιμήθηκαν μία ώρα περισσότερο από το κανονικό, πιθανώς για να αναπληρώσουν τον ύπνο που έχασαν εξαιτίας της φασαρίας.

Ενδείξεις για ύπνο REM

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι οι αράχνες έδειχναν να περνούν σε φάση ύπνου REM. Στον άνθρωπο, η φάση αυτή έπεται του βαθιού ύπνου και χαρακτηρίζεται από αυξημένη εγκεφαλική δραστηριότητα, κινήσεις των ματιών και όνειρα.

Η ερευνητική ομάδα δεν μπορεί να βεβαιώσει ότι οι αράχνες πράγματι ονειρεύονται. Κατέγραψε όμως τα μάτια τους, οκτώ σε κάθε αράχνη, να κινούνται πέρα δώθε και τα πόδια τους να τινάζονται κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Τα ευρήματα προστίθενται σε μελέτη του 2023, η οποία έδειξε ότι ο ύπνος των χταποδιών παρουσιάζει αξιοσημείωτες ομοιότητες με τον ανθρώπινο και ενδέχεται να περιλαμβάνει όνειρα.

Τα επόμενα βήματα

Τα περισσότερα όσα γνωρίζουμε για τον ύπνο προέρχονται από μελέτες σε σπονδυλωτά ζώα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα νέα δεδομένα επεκτείνουν τη γνώση στα ασπόνδυλα και ίσως οδηγήσουν σε νέες ανακαλύψεις για τον ρόλο του ύπνου σε ολόκληρο το ζωικό βασίλειο.

Ως επόμενο στόχο, η ομάδα θέτει τη διερεύνηση όσων συμβαίνουν στον εγκέφαλο των αραχνών και των εντόμων κατά τον ύπνο. Θέλει επίσης να μελετήσει ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει η νυχτερινή φωτορύπανση στον ύπνο των ασπονδύλων.