«Οι Δαιμονισμένες» του Κεν Ράσελ επιστρέφουν στις αίθουσες και σε συλλεκτική έκδοση 4K

Οι «Δαιμονισμένες» (The Devils, 1971) του Κεν Ράσελ επιστρέφουν αύριο, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, στις ελληνικές αίθουσες, σε διανομή της Tanweer, για περιορισμένο αριθμό προβολών και με τον χαρακτηρισμό «Αυστηρώς Ακατάλληλες». Η ταινία είχε παρουσιαστεί νωρίτερα φέτος στις Νύχτες Πρεμιέρας.

Η επιστροφή συμπίπτει με μια σημαντική ανακοίνωση. Η Warner Bros. Clockwork και το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (BFI) γνωστοποίησαν στις 10 Νοεμβρίου ότι το έργο θα κυκλοφορήσει στις 20 Απριλίου 2027 σε 4K UHD Blu-ray, στην οριστική εκδοχή που είχε εγκρίνει ο σκηνοθέτης. Οι δύο εκδόσεις 4K UHD έχουν ήδη διατεθεί για προπαραγγελία.

Τρεις εκδοχές σε μία συλλογή

Η συλλεκτική έκδοση θα περιλαμβάνει για πρώτη φορά μαζί σε Blu-ray τρεις εκδοχές της ταινίας: την ανασυντεθειμένη εκδοχή του σκηνοθέτη διάρκειας 114 λεπτών, τη βρετανική των 111 λεπτών με χαρακτηρισμό Χ και την πιο περικομμένη αμερικανική των 108 λεπτών με χαρακτηρισμό R. Θα κυκλοφορήσει και σε απλή έκδοση 4K UHD.

Το συνοδευτικό υλικό ξεπερνά τις 14 ώρες και συνοδεύεται από βιβλίο 96 σελίδων. Περιλαμβάνονται ανέκδοτες αρχειακές συνεντεύξεις των πρωταγωνιστών Βανέσα Ρεντγκρέιβ και Όλιβερ Ριντ, μια νέα συνομιλία με τον Γκιγιέρμο ντελ Τόρο για την κληρονομιά του Ράσελ, μια εκτεταμένη συνέντευξη του κριτικού Μαρκ Κέρμοντ για την αποκατάσταση και μια νέα, μεγαλύτερη εκδοχή του ντοκιμαντέρ Hell on Earth: The Desecration and Resurrection of The Devils.

Προστίθενται μια ακυκλοφόρητη σκηνή σε μεγαλύτερη διάρκεια, πλάνα από τα γυρίσματα, σχέδια κοστουμιών της Σίρλεϊ Ράσελ, αποσπάσματα από τα αρχεία της παραγωγής και σπάνιες φωτογραφίες. Το πακέτο συμπληρώνει μια νέα αποκατάσταση σε 4K της μικρού μήκους ταινίας Amelia and the Angel του 1958, μαζί με συζητήσεις και ηχογραφήσεις του σκηνοθέτη.

Η υπόθεση και τα σκηνικά του Τζάρμαν

Η ιστορία διαδραματίζεται στη Γαλλία του 17ου αιώνα. Ο ιερέας Ουρμπέν Γκραντιέ, τον οποίο υποδύεται ο Όλιβερ Ριντ, αντιστέκεται στις πολιτικές επιδιώξεις του καρδινάλιου Ρισελιέ. Η αδελφή Ζαν, η ηγουμένη που ενσαρκώνει η Βανέσα Ρεντγκρέιβ, βασανίζεται από την ερωτική της εμμονή με τον Γκραντιέ. Οι κατηγορίες για δαιμονισμό που ακολουθούν δίνουν στις αρχές την ευκαιρία να στραφούν εναντίον του.

Ο Ράσελ θεωρούσε τις «Δαιμονισμένες» τη μοναδική πραγματικά πολιτική ταινία του, καθώς τον απασχολούσε λιγότερο η ύπαρξη του Διαβόλου και περισσότερο η δυνατότητα της εξουσίας να κατασκευάζει εχθρούς και να χειραγωγεί κοινότητες.

Σημαντικό ρόλο στην οπτική ταυτότητα του έργου είχε ο Ντέρεκ Τζάρμαν, που έκανε εδώ την πρώτη του δουλειά σε ταινία μεγάλου μήκους ως σκηνογράφος, πριν εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες μορφές του βρετανικού queer κινηματογράφου. Δημιούργησε ένα εκτυφλωτικά λευκό Λουντέν, με αυστηρές γεωμετρικές επιφάνειες και πλακάκια που παραπέμπουν σε μοντέρνο δημόσιο κτίριο.

Η σύγκρουση με τη λογοκρισία

Όταν η ταινία παρουσιάστηκε το 1971, οι βρετανικές αρχές ζήτησαν περικοπές σε σκηνές βασανιστηρίων και σεξουαλικού περιεχομένου. Η σκηνή Rape of Christ, όπου οι μοναχές βεβηλώνουν έναν σταυρό, αφαιρέθηκε ολόκληρη. Στις ΗΠΑ η Warner προχώρησε σε ακόμη περισσότερες περικοπές, κυρίως σε σκηνές γυμνού. Έτσι το έργο κυκλοφορούσε επί χρόνια σε διαφορετικές, ελλιπείς μορφές.

Το 2004 ο Ράσελ επέβλεψε μαζί με τον μοντέρ του Μάικλ Μπράντσελ την ανασύνθεση της οριστικής εκδοχής, με τη συνεργασία του Μαρκ Κέρμοντ. Η νέα αποκατάσταση 4K βασίστηκε στο πρωτότυπο αρνητικό της κάμερας, ενώ ο ήχος αποκαταστάθηκε από τα αρχικά μαγνητικά υλικά των 35 χιλιοστών. Το συγκεκριμένο μοντάζ θα αποκτήσει για πρώτη φορά επίσημη οικιακή κυκλοφορία σε 4K UHD και Blu-ray.