Ολιβερ Λάσε στη Θεσσαλονίκη: «Το μήνυμα είναι να κάνω το βήμα προς την άβυσσο»

Ο Γαλικιανός σκηνοθέτης Ολιβερ Λάσε, δημιουργός του οσκαρικού «Sirat», επισκέφθηκε για πρώτη φορά τη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου, το οποίο φέτος του αφιέρωσε ξεχωριστή θεματική ενότητα. Σε συνέντευξή του μίλησε για τη σχέση του με την έρημο, τη μουσική και τον θεατή, καθώς και για την καλλιτεχνική ελευθερία σε μια βιομηχανία που, όπως υποστηρίζει, προτιμά τις «ασφαλείς» επιλογές.

Για την πόλη που τον φιλοξένησε είπε ότι τα μέρη, για εκείνον, ταυτίζονται με τους ανθρώπους. «Οι άνθρωποι εδώ μου αρέσουν πολύ. Το ίδιο και οι άνθρωποι του φεστιβάλ – φυτεύουν καλούς σπόρους», ανέφερε.

Η έρημος ως καθρέφτης

Το αφιέρωμα «Welcome to the Desert», που επιμελήθηκε ο ίδιος, ήταν από τα πιο αξιοσημείωτα σημεία της φετινής διοργάνωσης. Παράλληλα, στην αίθουσα του MOMus στο λιμάνι φιλοξενήθηκε εγκατάσταση που επεκτείνει τον κόσμο του «Sirat» σε έναν οπτικοακουστικό διαλογισμό διαρκείας.

Ο Λάσε εξήγησε γιατί τον ελκύει το τοπίο της ερήμου: «Πάντα με προσελκύουν τα όρια. Επίσης το πώς τα διαβαίνεις για να φτάσεις σε ένα μέρος όπου χάνεις τον έλεγχο του εαυτού σου». Όπως είπε, η έρημος σε αναγκάζει να κοιτάξεις μέσα σου, λειτουργεί δηλαδή σαν καθρέφτης. Συνέκρινε τον τόπο αυτόν με το κινητό τηλέφωνο, που κατά τον ίδιο είναι ο σημερινός μας καθρέφτης και δεν βοηθά στη συγκέντρωση. «Στην έρημο είσαι συγκεντρωμένος σαν ακτίνα φωτός», σημείωσε.

Για τις δυσκολίες των γυρισμάτων σε τέτοια τοπία, υποστήριξε ότι ο δημιουργός οφείλει να κοπιάσει για τη σωστή εικόνα: «Όταν θέλεις να πάρεις τους καλύτερους καρπούς ενός δέντρου, δεν θα τους βρεις στα χαμηλά κλαδιά. Πρέπει να σκαρφαλώσεις».

Μουσική, χορός και εμπιστοσύνη στον θεατή

Στο «Sirat», όπως και στην εγκατάσταση του MOMus, η ηλεκτρονική μουσική συνδυάζεται με αυτό που ο σκηνοθέτης αποκαλεί «θεϊκή μουσική» της φύσης. Σύμφωνα με τον Λάσε, η ηλεκτρονική μουσική έχει μια «σχεδόν μαγνητική δόνηση». Όπως είπε, στην πίστα, στην έρημο και στην κινηματογραφική αίθουσα ο άνθρωπος συνδέεται με τη δύναμη και την ευθραυστότητά του.

Έπειτα από τέσσερις μεγάλου μήκους ταινίες, ο ίδιος δηλώνει ότι δεν επιδιώκει την πρωτοτυπία ως αυτοσκοπό. «Δεν προσπαθώ να κάνω κάτι ρηξικέλευθο· βασικά νομίζω ότι οι ταινίες μου είναι αρκετά κλασικού στυλ. Και πάντα σκέφτομαι τον θεατή», τόνισε. Πρόσθεσε ότι εμπιστεύεται απόλυτα το κοινό και την ίδια την κινηματογραφική αίθουσα, ενώ μερικές φορές προσπαθεί να «προστατέψει» το φιλμ από τον εαυτό του, καθώς πιστεύει ότι οι καλλιτέχνες συνδέονται με το συλλογικό ασυνείδητο.

Ο Λάσε αναγνώρισε ότι το σινεμά απαιτεί πολύ χρόνο και ότι μια ταινία φτάνει «κουρασμένη» στην ολοκλήρωσή της, επειδή φορτώνεται με πολλές ιδέες. «Χρησιμοποιούμε τις εικόνες για να πούμε πράγματα, ενώ θα έπρεπε να τις αφήσουμε να μιλήσουν περισσότερο από μόνες τους», είπε, χαρακτηρίζοντας το σινεμά του «ρισκαδόρικο».

Η ελευθερία ως μήνυμα

Μιλώντας για τη σχέση δημιουργού και θεατή, ο σκηνοθέτης ανέφερε: «Εμπιστεύομαι τον θεατή περισσότερο από ό,τι εμπιστεύεται εκείνος τον εαυτό του, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι θα του το κάνω εύκολο». Υποστήριξε ότι οι άνθρωποι της εποχής χρειάζονται ελευθερία, καθώς στη σύγχρονη κοινωνία κυριαρχεί ο φόβος, και παρέπεμψε σε σκέψη του Παζολίνι, κατά την οποία ό,τι αντιλαμβάνεται κανείς σε ένα έργο τέχνης είναι ο βαθμός ελευθερίας του δημιουργού του.

Αν και δεν δηλώνει απολύτως ελεύθερος, ο Λάσε είπε ότι το μήνυμα που λαμβάνει από τους σινεφίλ, ακόμη και από το Χόλιγουντ, είναι πως θέλουν να κάνει το βήμα προς την άβυσσο. «Και δεν θα διστάσω να το κάνω», κατέληξε.