«Πειρασμός» του Ξενόπουλου: για πρώτη φορά υπό γυναικεία σκηνοθεσία στο θέατρο «Τζένη Καρέζη»
Η Μαριάννα Κάλμπαρη σκηνοθετεί και διασκευάζει το έργο του 1910, μεταφέροντάς το στη δεκαετία του ’50. Η Δήμητρα Χατούπη μιλά για τον ρόλο της Κλειούς.
Για πρώτη φορά στην ιστορία των παραστάσεών του, ο «Πειρασμός» του Γρηγόριου Ξενόπουλου σκηνοθετείται από γυναίκα. Η Μαριάννα Κάλμπαρη υπογράφει τη σκηνοθεσία και τη διασκευή του έργου, που ανεβαίνει στο θέατρο «Τζένη Καρέζη», στην οδό Ακαδημίας 3. Τον ρόλο της Κλειούς, της μητέρας, ερμηνεύει η Δήμητρα Χατούπη.
Ένα έργο με μακρά θεατρική διαδρομή
Το έργο γράφτηκε το 1910 και έχει ανέβει σε σημαντικές σκηνές, από το Εθνικό Θέατρο και το ΚΘΒΕ έως τον θίασο της Αλίκης Βουγιουκλάκη, με μουσική του Ξαρχάκου. Στη λίστα των σκηνοθετών του περιλαμβάνονται οι Ροντήρης, Σολομός, Θεοδοσιάδης και Τσιάνος. Πραγματεύεται την πατριαρχία, την κακοποίηση και την ανάγκη χειραφέτησης, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο τα κοινωνικά στερεότυπα και η ταξικότητα διαμορφώνουν τη ζωή των ανθρώπων.
Στη δική της εκδοχή, η Κάλμπαρη μεταφέρει τη δράση στη δεκαετία του ’50. Όπως εξηγεί η ίδια, πρόκειται για την εποχή «των εγχειριδίων για την καλή οικοδέσποινα και την τέλεια νοικοκυρά», των κοριτσιών που έφταναν από χωριά και νησιά για να υπηρετήσουν σε αθηναϊκά σπίτια, χωρίς ωράριο και χωρίς δικαιώματα, τις περισσότερες φορές ανήλικα. Στη διασκευή της, ο θεατής δεν γνωρίζει εξαρχής ποιος ή τι είναι ο «πειρασμός».
Η Δήμητρα Χατούπη για τον ρόλο και το δικαίωμα της επιλογής
Η ηθοποιός περιγράφει την Κλειώ ως μια ηρωίδα που θέλει να ξεφύγει, αλλά παραμένει δέσμια μιας πατριαρχικής αντίληψης. «Η ηρωίδα μου μπορεί αρχικά να ερωτεύτηκε τον άντρα της, αλλά χωρίς κανένα περαιτέρω δικαίωμα οποιασδήποτε επιλογής, όλο αυτό εξαφανίστηκε», σημειώνει η Χατούπη. Κατά την ίδια, ο δικός της «πειρασμός» είναι η πόρτα προς την ελευθερία, μια πόρτα που η Κλειώ δεν άνοιξε ποτέ.
Συνδέοντας το έργο με το σήμερα, η Δήμητρα Χατούπη υποστηρίζει ότι η γυναίκα μπορεί πλέον να εκφράζεται ελεύθερα, να καταλαμβάνει ισχυρές θέσεις εργασίας και να έχει ενεργό ρόλο στην πολιτική. Θεωρεί, ωστόσο, ότι ο «βασικός» της ρόλος εξακολουθεί να θεωρείται αυτός του στυλοβάτη της οικογένειας και της καλής μητέρας. Αναρωτιέται αν σε μια κοινωνία που παραμένει στην ουσία της ανδροκρατούμενη η γυναίκα έχει πράγματι δικαίωμα επιλογής. Επικαλείται και τις φράσεις-κλισέ «τη σκότωσα γιατί την αγαπούσα», που κατά την ίδια εξηγούνται μόνο μέσα από την αντίληψη ότι η γυναίκα είναι αντικείμενο και ιδιοκτησία.
Η ηθοποιός υποστηρίζει ότι ο «πειρασμός» εξακολουθεί να ταυτίζεται με τη γυναίκα λόγω του φόβου και της μετακύλισης ευθύνης. Απορρίπτει επίσης την άποψη ότι η γυναίκα «ολοκληρώνεται» μέσω της μητρότητας: «Η μητρότητα είναι ρόλος, όχι ταυτότητα της γυναίκας», τονίζει, προσθέτοντας ότι πιστεύει στην ελεύθερη επιλογή ανεξαρτήτως φύλου. Αναφέρεται και στο στίγμα της χωρισμένης γυναίκας.
Για την παράσταση, η Χατούπη λέει ότι «χορεύει, κινείται, ακροβατεί καταγγέλλοντας», χωρίς να είναι διδακτική, και κινείται μέσα από κανόνες κωμωδίας, ενίοτε και φάρσας.
Πληροφορίες
Οι παραστάσεις δίνονται κάθε Πέμπτη και Παρασκευή στις 21.00, το Σάββατο στις 18.00 και στις 21.00 και την Κυριακή στις 18.30. Πληροφορίες στο τηλέφωνο 2103636144, ενώ η προπώληση γίνεται μέσω more.com. Στο έργο παίζουν οι Κατερίνα Λυπηρίδου, Χρήστος Μαλάκης, Άγγελος Μπούρας, Άννα-Μαρία Παπαχαραλάμπους, Σπύρος Τσεκούρας και Δήμητρα Χατούπη.
