Πέθανε ο Τίντο Μπρας, ο Ιταλός σκηνοθέτης του «Καλιγούλα», σε ηλικία 93 ετών

Ο Ιταλός σκηνοθέτης Τίντο Μπρας πέθανε την Τετάρτη στη Ρώμη, σε ηλικία 93 ετών. Το όνομά του συνδέθηκε άρρηκτα με το ερωτικό σινεμά και ιδιαίτερα με τον «Καλιγούλα» του 1979, μια ταινία που εκείνος τελικά αποκήρυξε.

Ο Μπρας υποστήριζε ότι το σεξ είναι «φυσιολογικό κομμάτι της ζωής» και υπερασπιζόταν αυτή την άποψη μέσα από τις τολμηρές δουλειές του. Έλεγε ακόμη ότι η στροφή του στον κινηματογραφικό ερωτισμό υπήρξε αντίδραση στην υποκρισία των λογοκριτών.

Από τον Φελίνι στη σκηνοθεσία

Γεννήθηκε το 1933 στη Ρώμη. Η κλίση του προς την τέχνη φάνηκε νωρίς, όμως, σε αντίθεση με τον παππού του, που ήταν εικαστικός, επέλεξε τον κινηματογράφο. Πριν σκηνοθετήσει ο ίδιος, συνεργάστηκε με σημαντικούς δημιουργούς, μεταξύ των οποίων ο Φεντερίκο Φελίνι, τον οποίο θεωρούσε είδωλό του, και ο Ρομπέρτο Ροσελίνι.

Στη σκηνοθεσία στράφηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Πρώτη του ταινία ήταν η «Chi lavora è perduto» (1962). Ακολούθησαν πειραματικές δουλειές, όπως οι «L’urlo» (1966) και «Attraction» (1969), καθώς και το σπαγγέτι γουέστερν «Yankee» (1966).

Το ερωτικό στοιχείο έγινε το σήμα κατατεθέν του. Το 1976 γύρισε το «Salon Kitty», μια σκοτεινή πολιτική σάτιρα για τα όργια των ναζιστών, με πρωταγωνιστές τον Χέλμουτ Μπέργκερ και την Ίνγκριντ Τούλιν. Η επιτυχία του τράβηξε την προσοχή του Μπομπ Γκουτσιόνε, εκδότη του περιοδικού «Penthouse», ο οποίος του ανέθεσε τον «Καλιγούλα». Επρόκειτο για παραγωγή με τεράστιο προϋπολογισμό, βασισμένη στο μυθιστόρημα του Γκορ Βιντάλ.

Η διαμάχη γύρω από τον «Καλιγούλα»

Στην ταινία πρωταγωνίστησαν ο Μάλκολμ Μακ Ντάουελ στον ρόλο του τίτλου, η Έλεν Μίρεν ως Μεσσαλίνα, ο Πίτερ Ο’ Τουλ και ο Τζον Γκίλγκουντ. Γύρω από τα γυρίσματα δημιουργήθηκε με τα χρόνια μεγάλη μυθολογία, με αποτέλεσμα να μένει ασαφές τι ακριβώς συνέβη. Μεγάλο μέρος του Τύπου της εποχής χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «πορνό εκατομμυρίων».

Βέβαιο είναι ότι ο Γκορ Βιντάλ ζήτησε να αποσυρθεί το όνομά του από την ταινία, επειδή θεωρούσε ότι ο Μπρας άλλαξε το πνεύμα του βιβλίου. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης αποκήρυξε το έργο, καθώς ο Γκουτσιόνε, αφού τον απέλυσε, του απαγόρευσε να ασχοληθεί με το μοντάζ. Κυριαρχεί η εκτίμηση ότι ο Μπρας δεν ήθελε να περιληφθούν τα πλάνα σκληρού πορνό που επέβαλε ο Γκουτσιόνε. Ο σκηνοθέτης ήθελε μια ταινία απωθητική, όχι όμως σκληρό πορνό, ενώ ο εκδότης πρόσθεσε σχετικές σκηνές.

Οι περισσότεροι ηθοποιοί της παραγωγής μετάνιωσαν για τη συμμετοχή τους. Ο Μακ Ντάουελ είχε δηλώσει ότι ένιωθε ντροπή.

Η συνέχεια της καριέρας και η νέα εκδοχή

Ο soft ερωτισμός δεν έπαψε να συνοδεύει τα επόμενα έργα του Μπρας. Μεταξύ αυτών ήταν το «Κλειδί της» με τη Στεφανία Σαντρέλι, που συγκαταλέγεται στις μεγάλες επιτυχίες του. Συχνά εμφανιζόταν και ο ίδιος σε μικρά περάσματα στις ταινίες του, όπως στην «Πάπρικα» (1991) με την Ντέμπορα Καπριόλιο.

Η ιστορία του «Καλιγούλα» δεν έκλεισε με την εποχή του. Αργότερα, υπό την επίβλεψη του ιστορικού Τόμας Νέγκοβαν, δημιουργήθηκε η εκδοχή «Caligula: The Ultimate Cut», μια ολοκληρωτική επανερμηνεία βασισμένη σε 96 ώρες αδημοσίευτου υλικού, που βρέθηκε πολλά χρόνια μετά την αρχική κυκλοφορία. Έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Καννών το 2023 και έλαβε θετικά σχόλια από τον Μακ Ντάουελ και την Έλεν Μίρεν.