Πλήξη και ρουτίνα: δέκα τρόποι να σπάσει η μονοτονία της καθημερινότητας
Γιατί ακόμη και όσα μας ευχαριστούσαν κάποτε φαίνονται πληκτικά και πώς μπορεί να ξαναβρεθεί το ενδιαφέρον, σύμφωνα με τον καθηγητή Max Alberhasky.
Η αίσθηση ότι κάθε μέρα μοιάζει με την προηγούμενη είναι συχνή και έχει εξήγηση. Σύμφωνα με τον Δρ. Max Alberhasky, επίκουρο καθηγητή Μάρκετινγκ στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, η επανάληψη μπορεί να αμβλύνει τη συναισθηματική μας ανταπόκριση ακόμη και σε εμπειρίες που κάποτε περιμέναμε με ανυπομονησία. Ο ίδιος προτείνει να εισάγουμε σκόπιμα ποικιλία στο πρόγραμμά μας.
Οι ίδιες διαδρομές, οι ίδιες υποχρεώσεις και μια εβδομάδα που θυμίζει την προηγούμενη κάνουν τις μέρες να κινούνται γύρω από όσα πρέπει να προλάβουμε. Ακόμη και το αγαπημένο στέκι ή η καθιερωμένη έξοδος αποκτούν με τον καιρό κάτι αναμενόμενο.
Γιατί η συνήθεια φθείρει τη χαρά
Οι συνήθειες έχουν πρακτική αξία: μας βοηθούν να οργανωνόμαστε, να εξοικονομούμε χρόνο και να ολοκληρώνουμε υποχρεώσεις χωρίς να αποφασίζουμε κάθε φορά από την αρχή. Το αντίβαρο είναι ότι η επανάληψη υποσκάπτει τη συγκίνηση που μας προκαλούσε αρχικά μια εμπειρία.
Το φαινόμενο περιγράφεται ως «ηδονική προσαρμογή», δηλαδή η τάση να συνηθίζουμε καταστάσεις, με αποτέλεσμα η αρχική ευχαρίστηση να εξασθενεί. Ο Δρ. Alberhasky δίνει το παράδειγμα της πρώτης πτήσης: ένα ταξίδι με αεροπλάνο μπορεί κάποτε να ήταν από μόνο του συναρπαστικό, ενώ για όποιον ταξιδεύει συχνά γίνεται μέρος της ρουτίνας. Μια ζωή που κυλά οργανωμένα μπορεί έτσι να μοιάζει και υπερβολικά προβλέψιμη, ενώ το καινούργιο μάς δίνει λόγο να προσέξουμε ξανά τι συμβαίνει γύρω μας.
Ο καθηγητής επικαλείται και μελέτη στην οποία οι ερευνητές παρακολούθησαν μέσω GPS τις μετακινήσεις των συμμετεχόντων και κατέγραψαν τη διάθεσή τους για τρεις έως τέσσερις μήνες. Οι ημέρες με μεγαλύτερη ποικιλία τοποθεσιών συνδέονταν με περισσότερα θετικά συναισθήματα. Η σχέση φάνηκε να λειτουργεί προς τις δύο κατευθύνσεις: η εξερεύνηση συνδεόταν με καλύτερη διάθεση και η καλύτερη διάθεση με περισσότερη εξερεύνηση στη συνέχεια.
Σημασία έχει και ο τρόπος που ξοδεύουμε, όταν υπάρχει οικονομικό περιθώριο. Επικαλούμενος έρευνες για την κατανάλωση και την ευτυχία, ο Δρ. Alberhasky δίνει έμφαση στις εμπειρίες, όπως μια συναυλία, μια εκδρομή ή ένα γεύμα με παρέα, που αφήνουν αναμνήσεις και ιστορίες να μοιραστούμε. Βοηθά και η προσμονή: ένα εισιτήριο που κλείνουμε νωρίς ή μια συνάντηση που οργανώνουμε δίνουν κάτι ευχάριστο να περιμένουμε.
Οι δέκα προτάσεις
Οι προτάσεις του καθηγητή καλύπτουν διαφορετικό διαθέσιμο χρόνο και οικονομικές δυνατότητες. Το κριτήριο είναι να επιλέξουμε κάτι που κινεί πραγματικά την περιέργειά μας.
- Πάρτε έναν διαφορετικό δρόμο στη βόλτα ή σε μια καθημερινή μετακίνηση, εφόσον είναι πρακτικό.
- Αλλάξτε για λίγο χώρο εργασίας, αν εργάζεστε εξ αποστάσεως, δοκιμάζοντας μια βιβλιοθήκη ή ένα ήσυχο καφέ.
- Βάλτε κάτι άγνωστο στην κουζίνα σας, επιλέγοντας ένα υλικό που δεν έχετε μαγειρέψει από μια αγορά ή ένα κατάστημα που δεν συνηθίζετε.
- Μάθετε κάτι από την αρχή με ένα εισαγωγικό μάθημα σε μια δραστηριότητα που σας ενδιαφέρει.
- Ανανεώστε ένα γνώριμο χόμπι, για παράδειγμα εξερευνώντας ένα μουσικό είδος έξω από τις προτιμήσεις σας, αν παίζετε κάποιο όργανο.
- Πιάστε κουβέντα με έναν καινούργιο άνθρωπο, όταν υπάρχει αμοιβαία διάθεση.
- Οργανώστε μια κοντινή εξερεύνηση, όπως μια ημερήσια εκδρομή ή μια επίσκεψη λίγο έξω από την πόλη σας.
- Δώστε χώρο στο παιχνίδι, ξαναπιάνοντας ένα παλιό βιντεοπαιχνίδι ή μαζεύοντας φίλους για καραόκε.
- Κλείστε μια εμπειρία που θα περιμένετε, όπως μια παράσταση, μια συναυλία, έναν αγώνα ή μια έξοδο για κουζίνα που δεν έχετε δοκιμάσει.
- Απομακρύνετε για λίγο το κινητό: αφιερώστε δεκαπέντε λεπτά σε όσα συμβαίνουν γύρω σας ή δοκιμάστε μια σύντομη πρακτική διαλογισμού και παρατηρήστε πού στρέφεται η προσοχή σας χωρίς την οθόνη.
Για όσους σκέφτονται μια μεγαλύτερη αγορά, ο Δρ. Alberhasky προσθέτει ένα ακόμη κριτήριο: ποιες εμπειρίες θα μας «ξεκλειδώσει». Ένα τηλεσκόπιο, για παράδειγμα, μπορεί να ανοίξει ένα νέο ενδιαφέρον και να δώσει αφορμές για εξορμήσεις.
Ως αφετηρία, ο καθηγητής προτείνει μία μόνο καινούργια δραστηριότητα την εβδομάδα, κάτι που χωρά στη ζωή μας και θέλουμε να του δώσουμε μια ευκαιρία. Μια μικρή απόκλιση από το πρόγραμμα αρκεί, κατά τον ίδιο, ώστε στο τέλος της ημέρας να έχουμε κάτι διαφορετικό να θυμηθούμε.
