Πολυτεχνείο 1973: Η πρώτη μέρα της κατάληψης που κλόνισε τη Χούντα
Στις 14 και 15 Νοεμβρίου 1973 η κατάληψη του Πολυτεχνείου μεγάλωνε, ενώ ο πειρατικός σταθμός μετέδιδε το «Εδώ Πολυτεχνείο» σε όλη την Αθήνα.

Στις 14 Νοεμβρίου 1973 ξεκίνησε η κατάληψη του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, στην οδό Πατησίων. Σήμερα, 53 χρόνια μετά, θυμόμαστε τις πρώτες ώρες της εξέγερσης, η οποία είχε τραγικό τέλος τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου και έμεινε στην ιστορία ως αρχή του τέλους της δικτατορίας.
Το κλίμα πριν από την εξέγερση
Η νεολαία είχε ήδη δείξει τις προθέσεις της τον Φεβρουάριο του 1973, όταν φοιτητές κατέλαβαν την ταράτσα της Νομικής. Η κινητοποίηση έμεινε γνωστή ως «το πρώτο Πολυτεχνείο» και θεωρείται προπομπός των γεγονότων του Νοεμβρίου.
Λίγο πριν από τις 14 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκαν γενικές συνελεύσεις φοιτητών σε όλες τις σχολές. Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματα και βγήκαν σε διαδηλώσεις. Ζητούσαν να ανακληθούν οι αποφάσεις του καθεστώτος για τις φοιτητικές εκλογές και να καταργηθεί ο νόμος 1347 για την αναγκαστική στράτευση των φοιτητών. Ο νόμος αυτός στόχευε ουσιαστικά τους συνδικαλιστές.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Ιάσωνα Χανδρινό, μια λανθασμένη πληροφορία για επίθεση της αστυνομίας στο Πολυτεχνείο έστειλε φοιτητές της Νομικής, της Φυσικομαθηματικής και της Ιατρικής προς το συγκρότημα της Πατησίων. Εκεί ενώθηκαν με τους συναδέλφους τους που βρίσκονταν ήδη μέσα. Το πρώτο βράδυ οι συμμετέχοντες υπολογίζονται περίπου στους 2.000.
«Εδώ Πολυτεχνείο»
Το πρωί της 15ης Νοεμβρίου οι φοιτητές ήταν πια περίπου πέντε χιλιάδες. Η Σύγκλητος του Πολυτεχνείου, με πρύτανη τον Κωνσταντίνο Κωνοφάγο, επικαλέστηκε το πανεπιστημιακό άσυλο και αρνήθηκε να επιτρέψει στην αστυνομία να μπει στο συγκρότημα.
Το μεσημέρι ακούστηκε για πρώτη φορά η φωνή του Δημήτρη Παπαχρήστου από πειρατικό ραδιοφωνικό σταθμό. Ο πομπός είχε κατασκευαστεί στο Εργαστήριο Ασυρμάτου Τηλεπικοινωνίας της τότε Σχολής Μηχανολόγων – Ηλεκτρολόγων Μηχανικών. Το μήνυμα που μεταδόθηκε ήταν: «Εδώ Πολυτεχνείο, Εδώ Πολυτεχνείο. Σας μιλά ο ραδιοφωνικός σταθμός των ελεύθερων αγωνιζομένων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζομένων Ελλήνων».
Στους εκφωνητές του σταθμού συγκαταλέγονταν ο Στέλιος Βίος, η Μαρία Δαμανάκη, η Τόνια Μοροπούλου και ο Μίλτος Χαραλαμπίδης, μαζί με άλλους. Την εκπομπή αναμετέδιδαν πολλοί πειρατικοί σταθμοί της Αθήνας και των περιχώρων, κάτι που διεύρυνε σημαντικά την εμβέλειά της.
Φοιτητές των Μηχανολόγων είχαν καταφέρει επίσης να παρακολουθούν τις συχνότητες του ασυρμάτου της Αστυνομίας. Με πολύγραφο τύπωναν προκηρύξεις, που διανέμονταν στον κόσμο.
Η στήριξη του κόσμου
Στη διάρκεια της πρώτης μέρας η κατάληψη άρχισε να βρίσκει ανταπόκριση στον αθηναϊκό λαό. Πολίτες έφερναν στους φοιτητές καρβέλια ψωμί και κονσέρβες. Στο Πολυτεχνείο μπήκαν και μαθητές, ενώ ακολούθησαν οικοδόμοι και υπάλληλοι. Επικρατούσε ενθουσιασμός, χωρίς οι συμμετέχοντες να υπολογίζουν το τίμημα που θα πλήρωναν με το αίμα τους τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου.







