Ρευματικά νοσήματα: Η δεύτερη αιτία επισκέψεων στον γιατρό και το κόστος των 650 εκατ. ευρώ

Τα ρευματικά νοσήματα αποτελούν τη δεύτερη συχνότερη αιτία επίσκεψης στον γιατρό στην Ελλάδα, μετά τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού. Αυτό αναφέρει ο αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας (ΕΡΕ-ΕΠΕΡΕ), Δημήτριος Ζησόπουλος, ο οποίος περιγράφει το βάρος των παθήσεων αυτών για τους ασθενείς, την οικονομία και το σύστημα υγείας.

Πόσους αφορούν και πόσο κοστίζουν

Όπως εξηγεί ο κ. Ζησόπουλος, δεν υπάρχει πανελλαδική μελέτη. Εκτιμάται όμως ότι περίπου 1 στους 4 πάσχει από κάποια ρευματολογική ή μυοσκελετική πάθηση, στην οποία περιλαμβάνονται και οι εκφυλιστικές παθήσεις των αρθρώσεων, όπως η οστεοαρθρίτιδα. Για τα βασικά ρευματικά νοσήματα (ρευματοειδής αρθρίτιδα, ψωριασική αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος) η εκτίμηση αγγίζει το 1,5% του πληθυσμού, δηλαδή περίπου 150.000 ανθρώπους. Η ουρική αρθρίτιδα, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει επίπτωση περίπου 4,7%.

Οι ρευματοπάθειες αντιστοιχούν στο 10% έως 20% των επισκέψεων στην πρωτοβάθμια φροντίδα. Οι χαμένες ώρες εργασίας, είτε λόγω απουσιών είτε λόγω μειωμένης παραγωγικότητας, κοστίζουν κατ’ εκτίμηση 650 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.

Διάγνωση και μύθοι

Ο αντιπρόεδρος της ΕΡΕ-ΕΠΕΡΕ κάνει λόγο για σημαντική πρόοδο στην πρώιμη διάγνωση, χάρη στις καμπάνιες ενημέρωσης και στην καλύτερη συνεργασία μεταξύ ειδικοτήτων. Τα αποτελέσματα, όπως λέει, δεν είναι ακόμη ικανοποιητικά. Η διάγνωση της ψωριασικής αρθρίτιδας έχει βελτιωθεί χάρη στη συνεργασία με τους δερματολόγους, ενώ στη ρευματοειδή αρθρίτιδα οι ασθενείς ζητούν νωρίτερα ιατρική γνώμη. Στη φλεγμονώδη οσφυαλγία οι καθυστερήσεις μπορεί να φτάνουν τα πέντε χρόνια, έναντι εννέα στο παρελθόν.

Ο κ. Ζησόπουλος ξεκαθαρίζει αρκετές παρανοήσεις:

• Η αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα, που σήμερα ονομάζεται «αξονική σπονδυλαρθρίτιδα», εμφανίζεται με σχεδόν ίδια συχνότητα στα δύο φύλα, με ελαφρά υπεροχή στους άνδρες. Στις γυναίκες η ακτινολογική εικόνα είναι συχνά ηπιότερη, γεγονός που στο παρελθόν οδηγούσε σε υποδιάγνωση.
• Η άποψη ότι τα ρευματικά νοσήματα είναι «γυναικεία υπόθεση» ισχύει εν μέρει. Η ουρική αρθρίτιδα είναι κυρίως ανδρική νόσος.
• Καμία εξέταση δεν αποδεικνύει από μόνη της την ύπαρξη αυτοάνοσου νοσήματος. Η διάγνωση βασίζεται πρωτίστως στην κλινική εικόνα, ενώ τα αντισώματα μπορεί να αποτελούν και παροδικό εύρημα χωρίς νόσο.
• Η ρευματολογία δεν αφορά μόνο την τρίτη ηλικία, καθώς πολλά νοσήματα ξεκινούν σε νεαρή ή μέση ηλικία και μπορεί να προσβάλουν ακόμη και παιδιά.
• Στις σοβαρές φλεγμονώδεις ρευματοπάθειες, όπως τονίζει, δεν υπάρχει εναλλακτική αγωγή που να αναστέλλει τους μηχανισμούς της νόσου ή να αποτρέπει τις βλάβες.

Πρόσβαση στη θεραπεία και ελλείψεις

Για την πρόσβαση στα φάρμακα, ο κ. Ζησόπουλος υποστηρίζει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν θέματα για καμία θεραπεία: ο θεράπων ιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει ό,τι κρίνει αναγκαίο. Η χορήγηση των βιολογικών θεραπειών γίνεται από κρατικά φαρμακεία, με ουρές και μεγάλη αναμονή, χωρίς όμως, όπως επισημαίνει, αποκλεισμό ασθενών. Αναφέρει ακόμη καθυστερήσεις στις παραλαβές σε φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ στην περιφέρεια και δηλώνει αισιόδοξος ότι τα προβλήματα θα λυθούν σύντομα.

Οι ελλείψεις ρευματολόγων χαρακτηρίζονται από τον ίδιο μεγάλο ζήτημα. Στο δημόσιο σύστημα είναι σοβαρές ακόμη και σε μεγάλες πόλεις, ενώ η περιφέρεια έχει το μεγαλύτερο πρόβλημα. Εξαίρεση αποτελούν ίσως το Ηράκλειο, η Πάτρα, η Λάρισα και τα Ιωάννινα, όπου λειτουργούν αξιόλογες ρευματολογικές κλινικές. Οι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ γιατροί είναι λίγοι, όμως το κενό καλύπτεται εν μέρει από ιδιώτες ρευματολόγους σχεδόν σε όλη την περιφέρεια. Η οικονομική επιβάρυνση της επίσκεψης, κατά τον κ. Ζησόπουλο, δεν αποτελεί αποτρεπτικό κόστος, ενώ σημειώνει ότι στην Ευρώπη η πρόσβαση σε ρευματολόγο δεν είναι τόσο εύκολη.

Το βασικό μήνυμα του αντιπροέδρου της ΕΡΕ-ΕΠΕΡΕ προς τους πολίτες είναι να αναγνωρίζουν νωρίς τα συμπτώματα και να ζητούν έγκαιρα βοήθεια από ειδικό.