Σχέσεις: Πέντε συμπεριφορές που ίσως δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά
Η ειδικός σε θέματα συμπεριφοράς Wendy L. Patrick εξηγεί γιατί η διαίσθηση μετράει σε μια σχέση και ποιες πέντε συμπεριφορές του συντρόφου αξίζει να προσέξουμε.

Το πώς νιώθουμε δίπλα στον σύντροφό μας είναι από τα πιο αξιόπιστα κριτήρια για την ποιότητα μιας σχέσης, σύμφωνα με την Wendy L. Patrick, νομικό και ειδικό σε ζητήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικών σχέσεων. Η ίδια επισημαίνει πέντε συμπεριφορές που μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι, ιδίως όταν εμφανίζονται επανειλημμένα.
Στην αρχή μιας σχέσης όλα μοιάζουν ιδανικά: ο σύντροφος είναι τρυφερός, δείχνει ενδιαφέρον και φαίνεται να καταλαβαίνει τι χρειαζόμαστε. Με τον καιρό, όμως, η συνεχής επικοινωνία μπορεί να κουράζει και η ανάγκη για λίγο χρόνο μόνοι να γίνεται πιο έντονη. Η Patrick δεν θεωρεί κάθε δυσάρεστο συναίσθημα απόδειξη προβληματικής σχέσης. Υποστηρίζει όμως ότι αξίζει να το διερευνήσουμε.
Η υπερβολική προσοχή και η χειραγώγηση
Η ειδικός προτείνει να εστιάζουμε λιγότερο στην εικόνα που προβάλλει ο σύντροφος προς τα έξω και περισσότερο στο πώς αισθανόμαστε όταν είμαστε μόνοι μαζί του. Νιώθουμε άνετα να είμαστε ο εαυτός μας; Μπορούμε να εκφράσουμε ανάγκες και επιθυμίες χωρίς φόβο;
Έρευνα της Shahida Arabi (2023) εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στα ναρκισσιστικά και ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά ενός συντρόφου και στα συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD) του άλλου. Σύμφωνα με αυτήν, άτομα με τέτοια χαρακτηριστικά μπορεί να κατακλύζουν τον σύντροφο με προσοχή και εκδηλώσεις θαυμασμού στην αρχή της σχέσης (love bombing). Σε ορισμένες περιπτώσεις η συμπεριφορά αυτή λειτουργεί ως μέσο συναισθηματικής χειραγώγησης.
Η αρχική υπερβολική τρυφερότητα μπορεί να δώσει τη θέση της σε άρνηση επικοινωνίας ή σε gaslighting, δηλαδή στη συστηματική αμφισβήτηση των αναμνήσεων και των αντιλήψεων του άλλου. Έτσι ο σύντροφος αρχίζει να αμφισβητεί τη δική του κρίση και αξία. Η έντονη εκδήλωση ενδιαφέροντος δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη χειραγώγησης. Το ζητούμενο είναι αν συνοδεύεται από σεβασμό στα όρια ή μετατρέπεται σε πίεση και έλεγχο.
Οι πέντε συμπεριφορές
1. Υπερβολική επικοινωνία. Τα συχνά μηνύματα και οι κλήσεις κολακεύουν στην αρχή. Αν όμως ο σύντροφος απαιτεί συνεχείς απαντήσεις ή δυσανασχετεί με την καθυστέρηση, μπορεί να προκληθεί πίεση. Το κρίσιμο είναι αν η επικοινωνία είναι αμοιβαία επιθυμία ή υποχρέωση που προκαλεί άγχος.
2. Υπερβολικές απαιτήσεις για κοινό χρόνο. Είναι φυσικό να θέλουμε να βλεπόμαστε πολύ στην αρχή. Γίνεται προβληματικό όταν ο ένας ζητά περισσότερη παρουσία απ’ όση επιτρέπουν οι υποχρεώσεις του άλλου. Αν νιώθουμε ότι πρέπει να απολογούμαστε επειδή δουλεύουμε, βλέπουμε φίλους ή χρειαζόμαστε χρόνο για εμάς, ίσως υπάρχει ανισορροπία στις προσδοκίες.
3. Ακριβά δώρα που δημιουργούν υποχρέωση. Σύμφωνα με την Patrick, οι χειρονομίες αυτές θέλουν προσοχή όταν δίνουν την αίσθηση ότι ο παραλήπτης οφείλει να ανταποδώσει. Η οικονομική γενναιοδωρία μπορεί να καλλιεργεί αίσθημα χρέους. Το σημάδι δεν είναι η αξία του δώρου, αλλά το αν συνοδεύεται από προσδοκίες, πίεση ή απαιτήσεις.
4. Σταδιακή απομάκρυνση από φίλους και οικογένεια. Συχνά δεν γίνεται με άμεσες απαγορεύσεις. Μπορεί να ξεκινά με αρνητικά σχόλια για τους γύρω μας, με δυσαρέσκεια όταν κανονίζουμε συναντήσεις ή με προσπάθεια να περιοριστεί ο χρόνος που τους αφιερώνουμε.
5. Πίεση για γρήγορη εξέλιξη. Δεν μπαίνουν όλοι σε μια σχέση με τον ίδιο ρυθμό. Όταν ο ένας πιέζει τον άλλον να προχωρήσει ταχύτερα απ’ όσο αισθάνεται άνετα, η σχέση μπορεί να γίνει πηγή άγχους. Η Patrick σημειώνει ότι η σταδιακή ανάπτυξη φιλικής βάσης βοηθά να χτιστούν χημεία, οικειότητα και εμπιστοσύνη χωρίς παραβίαση ορίων.
Τι συμβουλεύει η ειδικός
Όλες αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να επηρεάσουν σταδιακά το πώς νιώθουμε για τον εαυτό μας και για τη σχέση. Ο αρχικός ενθουσιασμός μπορεί να δώσει τη θέση του σε ανησυχία, ενοχές ή αίσθηση απώλειας της προσωπικής ελευθερίας.
Η Patrick συμβουλεύει να μην παραβλέπουμε αυτά τα συναισθήματα, ειδικά όταν επανέρχονται. Αν μια σχέση προκαλεί διαρκή δυσφορία ή ανασφάλεια, ίσως είναι προτιμότερο να επιβραδύνουμε και να επανεξετάσουμε όσα συμβαίνουν. Μια υγιής σχέση δεν χρειάζεται να εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό για όλους. Πρέπει όμως να επιτρέπει και στους δύο να αισθάνονται ασφαλείς, να εκφράζουν τις ανάγκες τους και να διατηρούν τα όριά τους.







