Σπύρος Ζαγοραίος: 12 χρόνια από τον θάνατο του πηγαίου λαϊκού τραγουδιστή
Στις 20 Οκτωβρίου 2014 έφυγε στα 86 του ο Σπύρος Ζαγοραίος, με διαδρομή από το 1952 και επιτυχίες που σημάδεψαν το λαϊκό τραγούδι.
Συμπληρώνονται σήμερα 12 χρόνια από τον θάνατο του Σπύρου Ζαγοραίου, ενός από τους πιο αγαπητούς λαϊκούς τραγουδιστές της δισκογραφίας. Ο καλλιτέχνης πέθανε στις 20 Οκτωβρίου 2014, σε ηλικία 86 ετών, έχοντας μείνει στο πάλκο σχεδόν ως το τέλος της ζωής του.
Η δισκογραφική του πορεία ξεκίνησε το 1952 με τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη. Στη συνέχεια γνώρισε μεγάλη επιτυχία με συνθέσεις του Δημήτρη Γκούτη, όπως το «Θα πεθάνω γλυκιά μου αγάπη», και του Γεράσιμου Κλουβάτου, όπως το «Άναψε το τσιγάρο». Το 1962 ακολούθησε η «Προσευχή», με μουσική δική του και στίχους του Γκούτη, που θεωρείται η μεγάλη του επιτυχία.
Η εποχή της Odeon και η στήριξη σε συναδέλφους
Στη δεκαετία του ’60 ο Ζαγοραίος, μαζί με τον Βαγγέλη Περπινιάδη, στήριξε την Odeon απέναντι στα μεγάλα ονόματα της Columbia, όπως ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης και ο Αγγελόπουλος. Η δημοτικότητά του τότε ήταν μεγάλη στα λαϊκά στρώματα, στις συνοικίες και στην επαρχία. Στην εταιρεία τον αποκαλούσαν «έμπορα», επειδή οι δίσκοι του έκαναν χιλιάδες πωλήσεις. Στις επιτυχίες του συγκαταλέγονται οι «Ντόλτσε βίτα», «Πάρτε κύριε λαχεία», «Κατηγόρα με», «Στης Λαρίσης το ποτάμι», «Μπάρμπα Θωμάς» και «Μια πεντάμορφη Τσιγγάνα».
Στην πορεία του βοήθησε και άλλους καλλιτέχνες. Ο Γιώργος Νταλάρας αναγνωρίζει ότι ο Ζαγοραίος τον στήριξε ουσιαστικά στα πρώτα του βήματα στη δισκογραφία. Ο Μάκης Μάτσας έχει παραδεχθεί ότι χωρίς τη δική του στήριξη ίσως να μην είχε καταφέρει να εξελίξει την εταιρεία του στη Minos. Ο Πάνος Γαβαλάς πέρασε από την Odeon στη Columbia, όπως επισημαίνεται στη σχετική μαρτυρία.
Στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 συνεργάστηκε με την Panivar, που είχε έδρα στην Ομόνοια αλλά σημαντικό μερίδιο στην αγορά. Τόσο τα νέα του τραγούδια όσο και οι επανεκδόσεις του ξεπουλούσαν. Ερμήνευσε και τραγούδια της μαγκιάς και της «ασωτίας», χωρίς να χάσει την αυθεντικότητά του. Στο Αιγάλεω δημιούργησε το δικό του μαγαζί, το «Εντελαμαγκέν», όπου σύχναζαν πολλοί επώνυμοι καλλιτέχνες και διανοούμενοι.
Οι θαυμαστές του
Ο Σταμάτης Κραουνάκης έχει μιλήσει με θέρμη για τον Ζαγοραίο. Όταν ρωτήθηκε γι’ αυτόν σε συνέντευξη, απάντησε: «Τον λατρεύω. Θα του έβαζα επικεφαλίδα: ο ρεμπέτης». Πρόσθεσε ότι στο φινάλε της παράστασής του με τη Σπείρα-Σπείρα υπάρχει ένας στίχος του Γιάννη Βαρβέρη που τον αναφέρει: «Μες τα τζουκ μποξ θρηνεί ακόμα ο Ζαγοραίος, έλα».
Ο ποιητής Γιάννης Βαρβέρης (1955–2011), που αγαπούσε τα ξενυχτάδικα και τους πρωταγωνιστές τους, συμπεριέλαβε τον Ζαγοραίο σε μια λίστα καλλιτεχνών του λαϊκού τραγουδιού που τον είχαν εντυπωσιάσει και συγκινήσει. Μαζί του ανέφερε, μεταξύ άλλων, τους Γιάννη Βλάσση, Γιάννη Πηνειώτη, Κώστα Μοναχό, Νίκο Μπάο και Καίτη Γκρέυ, «ο καθένας για διαφορετικούς υποκειμενικούς λόγους».
Φίλος του καλλιτέχνη τον περιγράφει ως ευγενικό, εύθυμο, ταπεινό και αισιόδοξο, παρά την αναπηρία του. Σύμφωνα με την ίδια μαρτυρία, ο Ζαγοραίος αποκαλούσε τον εαυτό του «κουμπιουτεράκια» και έπαιρνε συχνά πρώτος τηλέφωνο τους φίλους του για να τα πουν και να κουβεντιάσουν τα σχέδιά του.
