Στεγαστικό: Τα μέτρα για προσιτή στέγη, από τις ανακαινίσεις έως το «Σπίτι μου ΙΙΙ»
Ανακαινίσεις κλειστών σπιτιών, φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και περιορισμοί στα νέα Airbnb περιλαμβάνονται στο πακέτο της κυβέρνησης για τη στέγαση.
Ένα πακέτο παρεμβάσεων για τη στέγαση προωθεί η κυβέρνηση, με στόχο να αυξηθεί ο αριθμός των διαθέσιμων σπιτιών και να περιοριστούν οι πιέσεις στα ενοίκια. Το πακέτο περιλαμβάνει ανακαινίσεις κλειστών κατοικιών, φορολογικά κίνητρα για τη μακροχρόνια μίσθωση και περιορισμούς στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις. Από τον Ιανουάριο του 2027 έρχεται και το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ». Αρκετές από τις ρυθμίσεις ενσωματώνονται στο πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ, που προωθείται προς ψήφιση στη Βουλή τον Νοέμβριο.
Οι άμεσες παρεμβάσεις
Το πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών υλοποιείται από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με κονδύλια του ΕΣΠΑ μέσω του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στις 20 Οκτωβρίου δημοσιεύθηκε ο Οδηγός Εφαρμογής της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας». Η ενίσχυση φτάνει έως τις 36.000 ευρώ για τις εργασίες, με πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Τα βασικά ποσοστά επιχορήγησης κυμαίνονται από 70% έως 80% της δαπάνης, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία. Με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις μπορούν να φτάσουν έως 85% και 95% αντίστοιχα. Οι αιτήσεις δεν έχουν ανοίξει ακόμη. Η πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί πρώτα για τις κλειστές κατοικίες και έπειτα για όσες χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, σε ημερομηνίες που θα ανακοινωθούν.
Έχουν ήδη εκδοθεί 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, από τις οποίες οι 14.000 αφορούν κλειστές κατοικίες και οι 80.000 ιδιοκατοικούμενα ακίνητα. Η βεβαίωση δεν συνεπάγεται αυτόματα έγκριση χρηματοδότησης.
Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος των μισθωμάτων για τους πρώτους 36 μήνες. Αφορά επιλέξιμες κατοικίες έως 120 τ.μ., με προσαύξηση 20 τ.μ. για κάθε παιδί του ενοικιαστή πέραν των δύο, και μισθώσεις τουλάχιστον τριών ετών. Κατά κανόνα, το σπίτι πρέπει να ήταν κενό ή αχρησιμοποίητο ως κατοικία τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη. Μπορεί επίσης να είχε διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση το προηγούμενο έτος, εφόσον επιστρέψει σε μακροχρόνια. Ειδική δυνατότητα μίσθωσης τουλάχιστον έξι μηνών προβλέπεται για γιατρούς και νοσηλευτές του Δημοσίου, εκπαιδευτικούς και ένστολους.
Συνεχίζεται και το 2027 το «πάγωμα» νέων εγγραφών ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση σε τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο 1ο δημοτικό διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης. Η παρέμβαση αφορά νέες καταχωρίσεις και όχι τα υφιστάμενα καταλύματα.
Τι έρχεται από τον Ιανουάριο
Το «Σπίτι μου ΙΙΙ» είναι πρόγραμμα 2 δισ. ευρώ για χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Τα όρια που έχουν ανακοινωθεί είναι τα 55 έτη για την ηλικία των δικαιούχων, τα 300.000 ευρώ για την εμπορική αξία του ακινήτου και τα 230.000 ευρώ για το ανώτατο δάνειο, έως το 90% της αξίας. Προβλέπονται διευρυμένα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά και μεγαλύτερα σπίτια για πολύτεκνους.
Στις κοινωνικές κατοικίες, ο σχεδιασμός προβλέπει 2.350 ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, με προϋπολογισμό 435 εκατ. ευρώ, και περίπου 450 κατοικίες από ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων. Προωθείται και η κοινωνική αντιπαροχή, με αξιοποίηση των πρώτων οκτώ δημόσιων ακινήτων. Οι κατοικίες δεν έχουν ακόμη παραδοθεί.
Προβλέπεται επίσης φορολογική ενίσχυση για κατασκευές τύπου «build to rent», δηλαδή κτίρια για μακροχρόνια μίσθωση. Οι όροι, το ύψος του κινήτρου και η ημερομηνία έναρξης δεν έχουν ακόμη εξειδικευτεί.
Μέτρα για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες
Στις 30 Νοεμβρίου θα καταβληθεί η επιστροφή ενοικίου για το φορολογικό έτος 2025. Διπλάσιο ποσό προβλέπεται για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια.
Για τα ενοίκια του 2026 προβλέπεται ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% στο τμήμα του εισοδήματος από ακίνητα μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ. Από το 2027 διευρύνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία, με εξαίρεση την Αττική πλην των νησιών της. Ισχύει για φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και φορολογητέα αξία πλήρους κυριότητας έως 400.000 ευρώ. Το πολυνομοσχέδιο παρατείνει επίσης φορολογικές ρυθμίσεις για ανακαινίσεις και οικοδομές έως το τέλος του 2027.
