Στον Έβρο η Λίνα Μενδώνη: Αποδόθηκαν τρεις αποκατεστημένοι μεταβυζαντινοί ναοί

Τρεις αποκατεστημένους μεταβυζαντινούς ναούς στην ευρύτερη περιοχή του Διδυμοτείχου, στον Έβρο, απέδωσε στη λατρεία και στο κοινό η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Στην τελετή παρέστη ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Δαμασκηνός, ο οποίος τέλεσε τον αγιασμό. Οι ναοί είναι ο Άγιος Παντελεήμονας Παλιουρίου, ο Άγιος Αθανάσιος Μεταξάδων και ο Άγιος Αθανάσιος Αλεποχωρίου.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής της, η υπουργός πραγματοποίησε επίσης αυτοψίες στο Τέμενος Βαγιαζήτ και στον ναό της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στις Φέρες, για να δει την πορεία των εργασιών αποκατάστασης και ανάδειξης.

Η δήλωση της υπουργού και οι εργασίες στους τρεις ναούς

Κατά την τελετή στον Άγιο Παντελεήμονα Παλιουρίου, η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι τα καταγεγραμμένα μνημεία που υπάγονται στο υπουργείο ξεπερνούν τα 25.000. Όπως είπε, η προσπάθεια των υπηρεσιών επικεντρώνεται συχνά στα μεγάλα και εμβληματικά μνημεία, ωστόσο «εξίσου σημαντική είναι η φροντίδα για τα μικρότερα μνημεία, τα οποία συνδέονται άρρηκτα με την ιστορική διαδρομή και τη συλλογική μνήμη των τοπικών κοινωνιών».

Η αποκατάσταση των τριών ναών είχε συνολικό προϋπολογισμό 1.000.000 ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το έργο υλοποίησαν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου και η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων.

Οι εργασίες περιλάμβαναν στερέωση και συντήρηση των τοιχοποιιών, κατασκευή στραγγιστικών αγωγών, επισκευή των στεγών και αντικατάσταση κεράμων και θυροφύλλων. Ιδιαίτερη φροντίδα δόθηκε στον τοιχογραφικό διάκοσμο και στα ξύλινα τέμπλα. Εγκαταστάθηκαν επίσης νέο ηλεκτρολογικό δίκτυο και φωτισμός, σύστημα ύδρευσης και αυτόματο σύστημα πυροπροστασίας, συνδεδεμένο με το δίκτυο του Δήμου.

Οι ναοί χρονολογούνται στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα. Βρίσκονται στο βορειοδυτικό τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, στην περιοχή του Ερυθροπόταμου. Είναι μονόκλιτες ξυλόστεγες βασιλικές με λιτή εξωτερική αρχιτεκτονική και αξιόλογες εσωτερικές τοιχογραφίες. Στα κοιμητήρια των Μεταξάδων και του Αλεποχωρίου σώζονται επιτάφιες στήλες του 17ου, 18ου και 19ου αιώνα.

Τέμενος Βαγιαζήτ και Παναγία Κοσμοσώτειρα

Στο Τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο, ένα από τα επιβλητικότερα οθωμανικά τεμένη στην Ελλάδα, διαπιστώθηκε ότι οι εργασίες αποκατάστασης προχωρούν προς την ολοκλήρωσή τους. Όπως δήλωσε η υπουργός, στην τελική φάση βρίσκεται η κατασκευή της ξυλόγλυπτης οροφής του κεντρικού τρούλου, η οποία αποτελείται από 7.000 επιμέρους ξύλινα στοιχεία και αναπαράγει πιστά την αρχική μορφή. Ολοκληρώνονται επίσης η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και ο προσωρινός φωτισμός ανάδειξης.

Το έργο έχει προϋπολογισμό 15.000.000 ευρώ και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και τον Τακτικό Προϋπολογισμό του υπουργείου. Το τέμενος προγραμματίζεται να αποδοθεί πλήρως προσβάσιμο στο κοινό εντός του 2026.

Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε στον ναό της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στις Φέρες, ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Θράκης, που ιδρύθηκε το 1151 από τον Ισαάκιο Κομνηνό. Το υπουργείο, μέσω της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, έχει αναλάβει στατική μελέτη για τη διερεύνηση της στατικής επάρκειας του μνημείου. Εξελίσσονται η γεωτεχνική μελέτη και η γεωφυσική διασκόπηση του περιβάλλοντος χώρου. Θα ακολουθήσουν η αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης, η μελέτη διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου και οι υποστηρικτικές μελέτες για τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και τη συντήρηση των τοιχογραφιών.

Την υπουργό συνόδευσαν ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Χρήστος Δερμεντζόπουλος, ο βουλευτής Έβρου Αναστάσιος Δημοσχάκης, ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης, η γενική γραμματέας του υπουργείου Ολυμπία Βικάτου και ο δήμαρχος Διδυμοτείχου Ρωμύλος Χατζηγιαννόγλου, μαζί με τοπικούς εκπροσώπους και στελέχη του υπουργείου.