Teghaza 001: Μετεωρίτης από τον Άρη ηλικίας 4,1 δισ. ετών βρέθηκε στη Σαχάρα
Ο μετεωρίτης Teghaza 001, που εντοπίστηκε το 2022 στο Μάλι, σχηματίστηκε στον αρειανό φλοιό πριν από τουλάχιστον 4,1 δισ. χρόνια και ίσως είναι ο γηραιότερος γνωστός αρειανός μετεωρίτης.
Ένας μετεωρίτης που βρέθηκε το 2022 στη Σαχάρα, στο έδαφος του Μάλι, σχηματίστηκε στον φλοιό του Άρη πριν από τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science. Το πέτρωμα, που ονομάστηκε Teghaza 001, ενδέχεται να είναι το γηραιότερο από τους 435 γνωστούς αρειανούς μετεωρίτες που έχουν βρεθεί στη Γη.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η σύστασή του προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για το περιβάλλον του Άρη στην πρώιμη ιστορία του. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά τους, υπάρχουν νέες ενδείξεις για την παρουσία νερού στην επιφάνεια του πλανήτη, οι οποίες ενισχύουν την υπόθεση ότι οι αρχικές συνθήκες ίσως ήταν ευνοϊκές για τη διατήρηση μικροβιακής ζωής.
Τι αποκαλύπτει η σύσταση του πετρώματος
Ο Teghaza 001 ανήκει σε έναν τύπο αδρόκοκκου πετρώματος που ονομάζεται γάββρος. Η χημική του σύνθεση δείχνει ότι αλληλεπίδρασε με νερό καθώς ψυχόταν αργά και κρυσταλλωνόταν στο υπέδαφος του Άρη. Αποτελούσε τμήμα του αρειανού φλοιού, δηλαδή του εξωτερικού στρώματος του πλανήτη, όμως σχηματίστηκε από μάγμα που προερχόταν από μεγαλύτερα βάθη του μανδύα.
Η επιστήμονας Yang Liu του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια, το οποίο διαχειρίζεται το Caltech, είναι η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Όπως ανέφερε, ο μετεωρίτης «μαρτυρά μία εποχή, που ο Άρης ήταν πιθανότατα θερμότερος και πιο υγρός απ' ό,τι στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του».
Ο μετεωρίτης βρέθηκε σε οκτώ κομμάτια, με το μεγαλύτερο να έχει το μέγεθος γροθιάς. Η ανακάλυψη έγινε περίπου 34 χιλιόμετρα από το χωριό Μπιρ Τσάλι του Μάλι. Τα κύρια ορυκτά του είναι ο άστριος και ο πυρόξενος, ενώ περιέχει και κρυστάλλους ζιρκονίου που φέρουν ουράνιο. Την ηλικία του οι ερευνητές την προσδιόρισαν με τεχνική που βασίζεται στη διάσπαση του ουρανίου σε μόλυβδο με την πάροδο του χρόνου.
Μόνο τρεις μετεωρίτες από την πρώιμη εποχή
Μόνο τρεις αρειανοί μετεωρίτες, μεταξύ αυτών και ο Teghaza 001, χρονολογούνται από την πρώιμη ιστορία του πλανήτη. Ένας από αυτούς, που ανακαλύφθηκε στην Ανταρκτική το 1984, είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι είναι περίπου 4,5 δισεκατομμυρίων ετών. Πρόσφατα όμως διαπιστώθηκε ότι έχει παρόμοια ηλικία με τον Teghaza 001. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, ο Teghaza 001 είναι πιθανότατα ο γηραιότερος από τους δύο.
Η Γη, ο Άρης και οι υπόλοιποι πλανήτες του ηλιακού συστήματος σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Τα στοιχεία από τέτοια δείγματα βοηθούν να κατανοηθεί πώς η εξέλιξη του Άρη απέκλινε από εκείνη της Γης, όταν και οι δύο βρίσκονταν στην πρώιμη μορφή τους και η ζωή άρχιζε να ριζώνει στον δικό μας πλανήτη.
«Οι συγκεκριμένοι μετεωρίτες είναι τα μόνα μας δείγματα από τον Άρη, αποτελώντας τη βάση για να κατανοήσουμε τον σχηματισμό και τη διαφοροποίηση του πρώιμου πλανήτη και επιτρέποντάς μας να αξιολογήσουμε στα εργαστήρια εάν η αρχαία μορφή του θα μπορούσε να υποστηρίξει κατοικήσιμες συνθήκες», δήλωσε η Liu.
Η ίδια πρόσθεσε ότι οι λεπτομερείς πληροφορίες από τα δείγματα αυτά «συμπληρώνουν και επαληθεύουν» την εξερεύνηση του Άρη μέσω δορυφόρων και διαστημικών οχημάτων (rovers).
