Tim Etchells: φράσεις από κόκκινο νέον σε τρία κτίρια του Ιδρύματος Ωνάση στην Αθήνα

Δύο φράσεις από κόκκινο νέον, «The Sound of Your Heartbeat» και «The Sound of Your Breathing», κοσμούν πλέον το Onassis Ready στον Ρέντη. Πρόκειται για τη νέα εγκατάσταση «Heartbeat / Breathing» (2026) του Βρετανού καλλιτέχνη Tim Etchells, που δημιουργήθηκε ειδικά για τον συγκεκριμένο χώρο του Ιδρύματος Ωνάση και είναι ορατή από μεγάλη απόσταση.

Οι φράσεις, που έχουν τοποθετηθεί στα άκρα του κτιρίου, συνομιλούν μεταξύ τους, ενώ η καθεμία διατηρεί το αυτοτελές νόημά της. Το έργο συντονίζεται με τον χτύπο της καρδιάς και την αναπνοή του θεατή και, όπως επισημαίνεται, ο θεατής είναι εκείνος που το ολοκληρώνει.

Μια σωματική εμπειρία

Ο Etchells περιγράφει την εγκατάσταση ως προσπάθεια για μια άμεση σύνδεση με το κοινό, με αίσθηση «ευάλωτης οικειότητας». «Για μένα, υπάρχει κάτι τρυφερό σε αυτή την αναγνώριση. Η μεγάλη, μνημειακή παρουσία του νέον παραπέμπει στα πιο ευάλωτα σημάδια ζωής που εκπέμπουν οι άνθρωποι», σημειώνει ο ίδιος. Όπως προσθέτει, το έργο επιμένει στην ευαλωτότητά μας και γιορτάζει την παρουσία μας ως ενσώματων ανθρώπινων όντων, ατομικά και συλλογικά.

Ο καλλιτέχνης τοποθετεί το έργο σε ευρύτερο πλαίσιο: η τέχνη, η πόλη και ο πολιτισμός είναι, κατά τον ίδιο, συλλογικά, κοινωνικά και πολιτικά πεδία όπου οι ιδέες κυκλοφορούν και αλλάζουν με τον χρόνο. Στον πυρήνα της δουλειάς του βρίσκεται η γλώσσα, την οποία προσεγγίζει με «πνεύμα ριζικής ανοιχτότητας και διαπερατότητας», ενδιαφερόμενος και για όσα αφήνει ανοιχτά, δηλαδή τις αμφισημίες, τα κενά και τα ερωτήματα.

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, συνδέει το νέο έργο με το προηγούμενο στη Στέγη. Όπως λέει, στο Onassis Ready «μιλάμε με τον ήχο της αναπνοής, με τον ήχο της καρδιάς που χτυπά», απευθυνόμενοι κάθε φορά στην Αθήνα και στη δική της ανάσα και καρδιά. Εκτιμά ότι ο Etchells χωρά σε λίγες λέξεις όσα έχουν στο μυαλό τους, μέσα από «τη συμπύκνωση του συναισθήματος».

Στέγη και Six Rings

Στη Στέγη, η εγκατάσταση νέον φέρει τη φράση «All we have is words, All we have is worlds», η οποία μοιάζει να δίνει φωνή στο ίδιο το κτίριο. Στο Six Rings, τον νέο retail χώρο του Ιδρύματος στην Πατησίων 99, ο Etchells υπογράφει το σύνολο της οπτικής ταυτότητας, με φωτεινή πρόσοψη από νέον και ζωηρό λογότυπο. Οι τρεις εγκαταστάσεις εκφράζουν κάτι διαφορετικές, αλλά μοιράζονται κοινό στόχο: να θέσουν ερωτήματα, να συλλάβουν τον παλμό κάθε χώρου και να τον μεταφέρουν στην πόλη και στον κόσμο.

Στο έργο συμμετείχαν ο Λουκάς Μπάκας ως επιβλέπων αρχιτέκτονας και η Νέον Στάθμη για την κατασκευή, ενώ την ανάθεση και την παραγωγή ανέλαβε η Στέγη Ιδρύματος Ωνάση.

Ο καλλιτέχνης και ο χώρος

Ο Tim Etchells είναι καλλιτέχνης και συγγραφέας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και καλλιτεχνικός διευθυντής των Forced Entertainment, μιας από τις επιδραστικότερες ομάδες περφόρμανς της διεθνούς πειραματικής σκηνής. Η σχέση του με τη Στέγη ξεκίνησε το 2016, όταν συμμετείχε στο Fast Forward Festival με το «And For The Rest (Athens)».

Το Onassis Ready στεγάζεται σε παλιό εργοστάσιο πλαστικών στη βιομηχανική περιοχή του Ρέντη, έκτασης 3.760 τετραγωνικών μέτρων. Έχει φιλοξενήσει την έκθεση «you are invited» του Juergen Teller, δύο διοργανώσεις του Borderline Festival, το ONX Showcase και την έκθεση «Ongoing» της Tilda Swinton. Τον Απρίλιο του 2027 θα παρουσιαστεί εκεί η πρώτη μονογραφική έκθεση του Δημήτρη Παπαϊωάννου.