«Το Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου για 11η χρονιά στη σκηνή με τον Φώτη Μακρή

Για 11η συνεχόμενη χρονιά ο ηθοποιός Φώτης Μακρής ερμηνεύει στο Studio Μαυρομιχάλη «Το Κιβώτιο», το μυθιστόρημα του Άρη Αλεξάνδρου (1922-1978) για τον Εμφύλιο. Η παράσταση δίνεται κάθε Παρασκευή στις 9 μ.μ. στην οδό Μαυρομιχάλη 134.

Η παράσταση έκανε πρεμιέρα τον Νοέμβριο του 2015. Από τότε υπολογίζεται ότι έχει δώσει πάνω από 400 παραστάσεις σε 27.000 θεατές και σε 40 πόλεις της Ελλάδας και της Κύπρου, καθώς ταξίδεψε και εκτός Αθήνας.

Συζητήσεις με καλεσμένους

Παράλληλα έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 150 συζητήσεις μεταξύ του κοινού και ενός διαφορετικού κάθε φορά καλεσμένου. Ανάμεσά τους ήταν οι Μανώλης Γλέζος, Περικλής Κοροβέσης, Άλκη Ζέη, Βασίλης Παπαβασιλείου, Μάνος Ελευθερίου και Τίτος Πατρίκιος.

Το έργο κυκλοφόρησε το 1974 και εκτυλίσσεται στα χρόνια του Εμφυλίου, 1946-1949. Ένα κιβώτιο πρέπει να μεταφερθεί μέσα από εχθρικό έδαφος και η ομάδα ανταρτών που το συνοδεύει χάνει διαδοχικά μέλη, μέχρι να απομείνει ένας επιζών. Όταν εκείνος παραδίδει το κιβώτιο, αποκαλύπτεται ότι είναι άδειο. Κατηγορείται για δολιοφθορά και καλείται να αποδείξει την αθωότητά του σε μια παράλογη ανάκριση. Το κείμενο θέτει ζητήματα όπως η σχέση ατόμου και συλλογικότητας, η επανάσταση και οι μηχανισμοί της εξουσίας.

Τι λέει ο ηθοποιός

Ο Φώτης Μακρής περιγράφει τη σχέση του με την παράσταση ως «βαθύτατα βιωματική και έντονα συναισθηματική». Όπως σημειώνει, έχει αλλάξει ο κόσμος και η κοινωνία, όμως δεν έχει αλλάξει ο θαυμασμός του για το κείμενο ούτε η συγκίνηση που νιώθει κάθε φορά που ανεβαίνει στη σκηνή. Κατά τον ίδιο, με τα χρόνια κατανόησε περισσότερες πτυχές του έργου και αναθεώρησε κάποιες άλλες.

Την αντοχή της παράστασης στον χρόνο την αποδίδει στο ότι το κείμενο έχει ξεφύγει από το ιστορικό του πλαίσιο και μιλά για το εκάστοτε «σήμερα». Κάθε εποχή, εξηγεί, μπορεί να το διαβάζει με τις δικές της προσλαμβάνουσες. Όπως λέει, το έργο θέτει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με την εξουσία και τοποθετεί διλήμματα για το σωστό και το λάθος.

Ο ηθοποιός αναφέρει ότι τον άγγιξαν τα θέματα που βρίσκονται στον πυρήνα του έργου και ότι γι’ αυτό το ανέβασε. Έχοντας, όπως λέει, «μια μικρή και ασήμαντη διαδρομή» σε οργανώσεις της Αριστεράς, βρήκε στο «Κιβώτιο» τη δική του πορεία.

Αντιδράσεις και νέο κοινό

Ο κ. Μακρής κάνει λόγο για πολλά θετικά σχόλια, αλλά και για αντιδράσεις, κυρίως πολιτικού χαρακτήρα. Τις θεωρεί ένδειξη του βαθύ τραύματος που έχει αφήσει ο Εμφύλιος στην ελληνική κοινωνία 80 χρόνια μετά. Όπως αφηγείται, σε επαρχιακή πόλη μέλη πολιτικής νεολαίας μοίραζαν φυλλάδια έξω από το θέατρο και παρότρυναν τους θεατές να μην παρακολουθήσουν την παράσταση.

Αναφέρει επίσης ότι ένας καθηγητής πανεπιστημίου και συγγραφέας ζήτησε να ακυρωθεί η συμμετοχή του σε συζήτηση, επικαλούμενος απειλές, ενώ ένας ιστορικός και πολιτικός αποσύρθηκε γιατί, όπως του είπε, δεν ήθελε να δυσαρεστήσει το κόμμα στο οποίο ανήκε.

Στο θετικό σκέλος, ο ηθοποιός επισημαίνει ότι στην παράσταση έρχονται πολλά νέα παιδιά, που τον περιμένουν μετά για να συζητήσουν. Όπως λέει, εκατοντάδες θεατές δηλώνουν ότι θα αγοράσουν το βιβλίο για να το διαβάσουν, και ότι νιώθει περήφανος γι’ αυτό.