Τροία: Βρέθηκε οστέινο πνευστό όργανο 2.800 ετών, το πρώτο μουσικό εύρημα στην πόλη
Οστέινο φλάουτο της Αρχαϊκής Εποχής ανακαλύφθηκε στην Τροία, σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού. Παρουσιάστηκε μαζί με κεφαλή ειδωλίου 4.500 ετών.
Ένα οστέινο πνευστό όργανο ηλικίας περίπου 2.800 ετών ανακαλύφθηκε στις ανασκαφές της Τροίας, στη βορειοδυτική Τουρκία. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, πρόκειται για το πρώτο μουσικό όργανο που εντοπίζεται σε περισσότερα από 160 χρόνια ανασκαφών στην αρχαία πόλη. Την ανακάλυψη ανακοίνωσε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου ο υπουργός Πολιτισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι.
Ο υπουργός παρουσίασε παράλληλα και δεύτερο εύρημα: την κεφαλή ενός ανθρωπόμορφου ειδωλίου ηλικίας περίπου 4.500 ετών.
Το οστέινο φλάουτο της Αρχαϊκής Εποχής
Οι Τούρκοι αρχαιολόγοι περιγράφουν το όργανο ως οστέινο φλάουτο. Βρέθηκε σε στρώμα κατοίκησης της Αρχαϊκής Εποχής, η οποία χρονολογείται περίπου από το 750 έως το 480 π.Χ. Πρόκειται για μια φάση κατά την οποία η Τροία είχε αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία ως τόπος συνδεδεμένος με τα ομηρικά έπη.
«Με αυτή την ανακάλυψη αποκτήσαμε μια άμεση αρχαιολογική μαρτυρία για τη μουσική παράδοση της Τροίας», δήλωσε ο Ερσόι, χαρακτηρίζοντας το εύρημα μοναδικό στην ιστορία των ανασκαφών της πόλης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, έχει διασωθεί το τμήμα που προσαρμοζόταν στο σώμα του οργάνου, κάτι που θα βοηθήσει τους ερευνητές να μελετήσουν την κατασκευή και τη λειτουργία του. Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα μουσικά όργανα από οργανικά υλικά, όπως το οστό, το ξύλο και το καλάμι, σπάνια διατηρούνται επί τόσους αιώνες.
Η μουσική αποτελούσε σημαντικό μέρος της θρησκευτικής και κοινωνικής ζωής στην αρχαιότητα. Στα πνευστά της Αρχαϊκής Εποχής περιλαμβάνονταν ο αυλός και η σύριγγα, που αποτελούνταν από σωλήνες διαφορετικού μήκους. Ο ακριβής τύπος του οργάνου που βρέθηκε στην Τροία, όπως και το πλαίσιο στο οποίο χρησιμοποιούνταν, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί με βεβαιότητα.
Η κεφαλή ειδωλίου από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού
Το δεύτερο εύρημα προέρχεται από πολύ παλαιότερη περίοδο. Η κεφαλή του ανθρωπόμορφου ειδωλίου εντοπίστηκε κοντά στην πύλη της Τροίας ΙΙ, χρονολογείται γύρω στο 2500 π.Χ. και ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
Μικρά ανθρωπόμορφα ειδώλια είναι γνωστά από αρκετούς αρχαιολογικούς χώρους της δυτικής Μικράς Ασίας κατά την 3η χιλιετία π.Χ. Η μελέτη τους προσφέρει στοιχεία για τις συμβολικές παραστάσεις, τις τεχνικές κατασκευής και τις πολιτισμικές επαφές των κοινωνιών της εποχής.
Η Τροία ΙΙ χρονολογείται περίπου από το 2500 έως το 2300 π.Χ. και ανήκει σε περίοδο κατά την οποία η πόλη είχε αναπτύξει σημαντικές σχέσεις με άλλους οικισμούς της Ανατολίας και του Αιγαίου. Η νέα κεφαλή θα μελετηθεί σε συνδυασμό με παλαιότερα ευρήματα, ώστε να εξεταστούν οι ομοιότητες και οι διαφορές τους.
Οι δύο ανακαλύψεις έγιναν στο πλαίσιο των ανασκαφών του 2026, με την υποστήριξη του προγράμματος «Geleceğe Miras» («Κληρονομιά για το Μέλλον») του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Η Τροία κατοικήθηκε επί χιλιάδες χρόνια και πέρασε από διαδοχικές φάσεις ανάπτυξης, καταστροφής και ανοικοδόμησης.
Το μουσικό όργανο φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πλευρά της καθημερινής ζωής στην αρχαία πόλη. Πέρα από τα τείχη, τις πύλες και τα αντικείμενα που έχουν συνδεθεί με τον Τρωικό Πόλεμο, οι ανασκαφές φέρνουν πλέον στο φως ένα από τα όργανα με τα οποία οι κάτοικοί της έπαιζαν μουσική.
