Βραβείο Πασκάλ: Στη Γαλλία το πρώτο λογοτεχνικό βραβείο για βιβλία με τεχνητή νοημοσύνη
Νέο λογοτεχνικό βραβείο στη Γαλλία απευθύνεται σε έργα γραμμένα σε συνεργασία με την τεχνητή νοημοσύνη, εν μέσω αντιπαράθεσης για τη χρήση της στη λογοτεχνία.
Ένα νέο λογοτεχνικό βραβείο, το Βραβείο Πασκάλ Λογοτεχνίας Τεχνητής Νοημοσύνης, ανακοινώθηκε αυτή την εβδομάδα στη Γαλλία και αφορά βιβλία που γράφτηκαν σε συνεργασία συγγραφέα και τεχνητής νοημοσύνης. Η ανακοίνωση γίνεται σε μια περίοδο έντονης συζήτησης για τη χρήση της τεχνολογίας στον εκδοτικό χώρο.
Το πλαίσιο της αντιπαράθεσης
Τις τελευταίες εβδομάδες έχει ξεσπάσει αντιπαράθεση για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης από φιναλίστ διαφόρων λογοτεχνικών βραβείων, μεταξύ αυτών και του Γκονκούρ, του πιο φημισμένου λογοτεχνικού βραβείου της χώρας. Από τον Σεπτέμβριο, ο γαλλικός εκδοτικός κόσμος απασχολείται με την υπόθεση του Τελισόν Ορελιέν.
Ο Καναδοαϊτινός συγγραφέας κατηγορήθηκε για εκτεταμένη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο μυθιστόρημά του «Ήταν αυτό ή ο θάνατος». Ο Καναδός εκδότης του επιβεβαίωσε ότι στο βιβλίο χρησιμοποιήθηκε τεχνητή νοημοσύνη και διέκοψε τη συνεργασία μαζί του. Ο ίδιος εξακολουθεί να αρνείται τις κατηγορίες. Όπως δήλωσε στον δημοσιογράφο Ρασίντ Λαϊρές, αξιοποίησε εξωτερικές πηγές για την ιστορική του έρευνα: «Είπα ότι εγώ έγραψα το βιβλίο, δεν το έγραψε η τεχνητή νοημοσύνη. Όπως όταν μεταφράζεις από μια γλώσσα σε άλλη, χρησιμοποίησα εργαλεία».
Πώς λειτουργεί το βραβείο
Οι διοργανωτές του Βραβείου Πασκάλ τονίζουν στην ιστοσελίδα τους ότι δεν πρόκειται για «διαγωνισμό τεχνολογίας». Οι υποψήφιοι πρέπει να καταθέσουν χειρόγραφο μαζί με τεχνικό φάκελο, στον οποίο θα περιγράφουν τη βοήθεια που έλαβαν από αλγορίθμους. Επιτρέπονται όλα τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως τα ChatGPT, Claude, Gemini και LLaMA.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, ενώ άλλοι επιχειρούν να εντοπίσουν την τεχνητή νοημοσύνη με εργαλεία ανίχνευσης που αντιφάσκουν μεταξύ τους, το βραβείο ζητά από τους συγγραφείς να δηλώνουν τη χρήση της. Στόχος, όπως αναφέρουν, είναι η διαφάνεια ως βάση για τη συζήτηση.
Το βραβείο απευθύνεται σε όποιον γράφει στα γαλλικά οπουδήποτε στον γαλλόφωνο κόσμο, ανεξαρτήτως εθνικότητας ή τόπου κατοικίας, και δεν απαιτείται εκδότης. Η επιτροπή αναζητά αδημοσίευτο έργο που να είναι χρήσιμο ή να προκαλεί σκέψη.
Οι διοργανωτές και το χρονοδιάγραμμα
Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκονται τρεις επιχειρηματίες της τεχνολογίας: ο Φιλίπ Ροντρίγκεζ, ιδρυτικός εταίρος της συμβουλευτικής εταιρείας συγχωνεύσεων και εξαγορών Avolta, ο Αλμπέν Σερβιάν, πρώην πρόεδρος του περιοδικού Têtu, και ο Ζιλ Μαντρέ, που διδάσκει στο Χάρβαρντ και στο Πανεπιστήμιο Παρίσι 1 Πανθεόν-Σορβόνη.
Η πρόσκληση υποβολής συμμετοχών έχει ήδη ανοίξει. Η σύνθεση της πενταμελούς κριτικής επιτροπής, που θα απαρτίζεται από «διακεκριμένες προσωπικότητες», θα ανακοινωθεί στα τέλη του μήνα, ενώ ο νικητής για το 2026 θα γίνει γνωστός στα μέσα Δεκεμβρίου. Δεν προβλέπεται χρηματικό έπαθλο, αλλά ο νικητής θα λάβει βοήθεια για την έκδοση του έργου του.
Η γαλλική νομοθεσία δεν ρυθμίζει ούτε απαγορεύει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη συγγραφή λογοτεχνικών έργων, οπότε το βραβείο είναι απολύτως νόμιμο. Έρχεται, ωστόσο, σε μια περίοδο που οι δημιουργοί ζητούν κανόνες και δικλίδες προστασίας.
Το όνομά του οφείλεται στον Γάλλο μαθηματικό και φιλόσοφο Μπλεζ Πασκάλ, τον οποίο η ιστοσελίδα του βραβείου περιγράφει ως τον μόνο δυτικό στοχαστή που υπήρξε ταυτόχρονα πρωτοπόρος των μηχανικών συσκευών και μάστορας της γλώσσας.
