Ύπνος και ηλικία: Ποια θερμοκρασία στο υπνοδωμάτιο ευνοεί τους άνω των 65
Μελέτη του 2024 έδειξε ότι οι ηλικιωμένοι κοιμούνται πιο ποιοτικά όταν η νυχτερινή θερμοκρασία του χώρου είναι 20°C έως 25°C, υψηλότερη από τη συνήθη σύσταση για ενήλικες.
Η θερμοκρασία του υπνοδωματίου φαίνεται να επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου, ιδιαίτερα στα άτομα άνω των 65 ετών. Σύμφωνα με μελέτη του 2024, οι ηλικιωμένοι κοιμήθηκαν πιο ποιοτικά όταν η νυχτερινή θερμοκρασία του χώρου κυμαινόταν μεταξύ 20°C και 25°C. Για τους περισσότερους ενήλικες, η συνήθης σύσταση είναι χαμηλότερη, από 16°C έως 18°C.
Τι έδειξε η μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν άνθρωποι τουλάχιστον 65 ετών, χωρίς διαγνωσμένες διαταραχές ύπνου. Φορούσαν έναν ειδικό δακτύλιο παρακολούθησης (smart ring), συνδεδεμένο με το κινητό τους, που κατέγραφε τους καρδιακούς παλμούς, τη φυσική δραστηριότητα και τις φάσεις του ύπνου. Στα σπίτια τους τοποθετήθηκαν περιβαλλοντικοί αισθητήρες.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη συνολική διάρκεια του ύπνου, την ανησυχία και τη δυσφορία κατά τη νύχτα, καθώς και τον συνολικό χρόνο παραμονής στο κρεβάτι. Όταν η θερμοκρασία ανέβαινε μεταξύ 25°C και 30°C, ο ύπνος των συμμετεχόντων ήταν λιγότερο ξεκούραστος.
Οι ερευνητές επισήμαναν και περιορισμούς. Η μελέτη διεξήχθη σε μία μόνο περιοχή, ενώ υποκειμενικοί παράγοντες ενδέχεται να επηρέασαν την ποιότητα του ύπνου. Η σχέση ανάμεσα στη νυχτερινή θερμοκρασία και τον ποιοτικό ύπνο δεν αποδείχθηκε αυστηρά γραμμική. Τα αποτελέσματα αποτελούν, επομένως, μια γενική σύσταση και όχι απόλυτο κανόνα. Για τους άνω των 65, τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) συνιστούν 7 έως 8 ώρες ύπνου κάθε νύχτα.
Ο ρόλος της θερμοκρασίας του σώματος
Η σημασία της θερμοκρασίας δεν περιορίζεται στην αίσθηση άνεσης. Όταν το σώμα κρυώνει πριν από τον ύπνο, μειώνεται η εγρήγορση και χαλαρώνει το νευρικό σύστημα. Πέφτουν επίσης η αρτηριακή πίεση και οι καρδιακοί παλμοί, ενώ αυξάνεται η μελατονίνη, η ορμόνη που ρυθμίζει τον φυσικό κύκλο του ύπνου. Στον άνθρωπο, η διαστολή των αιμοφόρων αγγείων βοηθά το σώμα να αποβάλει θερμότητα.
Πειράματα έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι επιλέγουν ασυνείδητα για ύπνο τη στιγμή που η θερμοκρασία του σώματός τους βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της ημέρας. Καθυστερήσεις ή διαταραχές σε αυτή τη φυσική πτώση συνδέονται συχνά με διαταραχές ύπνου. Έρευνα του 2019 σε θηλαστικά κατέγραψε παρόμοιες συμπεριφορές: τις ζεστές ημέρες τα ζώα αναζητούν δροσερά σημεία, ενώ στο κρύο καταφεύγουν σε προστατευμένες φωλιές ή συγκεντρώνονται μαζί.
Ο ποιοτικός ύπνος παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του οργανισμού. Η έλλειψή του μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, την αναπνοή, τις γνωστικές λειτουργίες, την όρεξη και την καρδιαγγειακή υγεία.
Πρακτικές συμβουλές
Για όσους θέλουν να δροσίσουν το υπνοδωμάτιο το καλοκαίρι, προτείνονται απλές προσαρμογές:
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα παράθυρα μπορούν να μένουν ανοιχτά για κυκλοφορία του αέρα, ενώ οι κουρτίνες ή τα ρολά κλείνουν ώστε να μην εισχωρεί η ηλιακή ακτινοβολία. Προτείνονται ελαφριές βαμβακερές πιτζάμες και αναπνεύσιμα σεντόνια και μαξιλάρια. Όσοι έχουν μακριά μαλλιά μπορούν να τα πιάνουν ψηλά, ώστε ο αυχένας να μένει ελεύθερος.
Ένα ακόμη κόλπο είναι να τοποθετηθεί μια πετσέτα μπροστά από τον ανεμιστήρα και πάνω της ένα μπολ με παγάκια. Ο αέρας που περνά πάνω από τον πάγο δημιουργεί δροσερό ρεύμα. Τον χειμώνα, ένα ζεστό ποδόλουτρο πριν από την κατάκλιση μπορεί να συμβάλει σε πιο ξεκούραστο ύπνο.
