Σειρά γέννησης και υγεία: Τι έδειξε μελέτη για τα πρωτότοκα και τα δευτερότοκα παιδιά
Μελέτη στο Nature με περισσότερες από 500 παθήσεις συνδέει τη σειρά γέννησης με διαφορετικούς κινδύνους υγείας ανάμεσα σε αδέλφια. Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν υπάρχει αιτιώδης σχέση.

Τα πρωτότοκα παιδιά φαίνεται να έχουν αυξημένες πιθανότητες για τέσσερις συγκεκριμένες παθήσεις σε σύγκριση με τα μικρότερα αδέλφια τους, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature. Η έρευνα εξέτασε τη σχέση της σειράς γέννησης με περισσότερες από 500 παθήσεις.
Οι ερευνητές των Πανεπιστημίων του Σικάγου και Κολούμπια ανέλυσαν μια εκτεταμένη βάση δεδομένων ασφαλιστικών προγραμμάτων στις ΗΠΑ και μελέτησαν ζεύγη αδελφών.
Τι εντοπίστηκε στα πρωτότοκα και στα δευτερότοκα
Τα πρωτότοκα παιδιά είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν αυτισμό (26%), τροφικές αλλεργίες (20%), αλλεργική ρινίτιδα ή πυρετό εκ χόρτου (9%) και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, ΔΕΠΥ (7%).
Τα δευτερότοκα παιδιά, από την πλευρά τους, παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο για διαταραχές χρήσης ουσιών (19%) και γαστρεντερολογικές παθήσεις (14%) σε σχέση με τα μεγαλύτερα αδέλφια τους.
Για να περιορίσουν πιθανές μεροληψίες, οι ερευνητές έκαναν δύο ειδών συγκρίσεις. Αρχικά συνέκριναν παρόμοια ζεύγη αδελφών από διαφορετικές οικογένειες, σταθμίζοντας παράγοντες όπως η ηλικία και το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο. Στη συνέχεια συνέκριναν αδέλφια μέσα στην ίδια οικογένεια.
Τι δεν σημαίνουν τα ευρήματα
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι το να είναι κάποιος πρωτότοκος προκαλεί αυτόματα τις συγκεκριμένες παθήσεις, ούτε ότι τα μικρότερα αδέλφια προστατεύονται από αυτές. Η σειρά γέννησης αποτελεί έναν από τους πολλούς οικογενειακούς παράγοντες που σχετίζονται με την υγεία.
Η μελέτη δεν εξέτασε τους λόγους για τους οποίους η σειρά γέννησης ενδέχεται να συνδέεται με διαφορετικές καταστάσεις υγείας, οπότε οι αιτίες των διαφορών παραμένουν ασαφείς. Προς το παρόν, τα ευρήματα προσφέρουν μια συνολική εικόνα του πώς μπορεί να διαφέρει ο κίνδυνος νόσησης ανάμεσα σε αδέλφια.
«Τα αδέλφια διαφορετικής ηλικίας στην ίδια οικογένεια παρουσιάζουν διαφορετικούς κινδύνους υγείας, ακόμη κι αν αυτές οι διαφορές γίνονται ορατές μόνο μέσα από πολύ μεγάλα σύνολα δεδομένων», δήλωσε ο Andrey Rzhetsky, καθηγητής ιατρικής στο Τμήμα Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Σικάγο, ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα.
Ο ίδιος ανέφερε ότι η κατανόηση αυτών των διαφορών θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει σε «προληπτικές προσεγγίσεις που διαφοροποιούνται για τα πρωτότοκα και τα δευτερότοκα παιδιά».
Σύμφωνα με τον Rzhetsky, τα αδέλφια με μικρή ηλικιακή διαφορά φάνηκε να διαθέτουν μεγαλύτερη προστασία απέναντι σε πολλές παθήσεις, μεταξύ των οποίων οι αλλεργίες και το άσθμα. Ως ακόμη έναν «σημαντικό προγνωστικό παράγοντα» για τις παιδικές ασθένειες ανέφερε την ηλικία των γονέων τη στιγμή της σύλληψης.
Προγενέστερες μελέτες έχουν εξετάσει πώς η γενετική και οι κοινοί περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν την υγεία των αδελφών. Οι αλλεργίες και το άσθμα έχουν συνδεθεί και στο παρελθόν με τη σειρά γέννησης, ενώ ορισμένοι ερευνητές εξετάζουν πιθανές συνδέσεις της με τη νευροανάπτυξη, κάτι που θα μπορούσε να ρίξει φως σε καταστάσεις όπως ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ.







