Τράπεζα Αξιών Ακινήτων: Νέο βήμα προς την αυτόματη αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών
Το υπουργείο Οικονομικών προωθεί τη δημιουργία Τράπεζας Αξιών Ακινήτων, η οποία δεν θα αλλάξει άμεσα τις αντικειμενικές αξίες, αλλά θα στηρίξει το αυτόματο σύστημα του 2027.
Στη δημιουργία Τράπεζας Αξιών Ακινήτων (ΤΑΑ) προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με διάταξη που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο που έχει αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση. Πρόκειται για ένα ακόμη βήμα προς την ολοκλήρωση του συστήματος αυτοματοποιημένης αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών, ώστε αυτές να πλησιάσουν τις πραγματικές τιμές της αγοράς.
Η ΤΑΑ δεν θα επιφέρει άμεση ή αυτόματη μεταβολή στις αντικειμενικές αξίες, στον ΕΝΦΙΑ ή στους φόρους μεταβίβασης.
Τι προβλέπει το άρθρο 354
Σύμφωνα με το άρθρο 354, η ΤΑΑ θα λειτουργήσει ως κεντρικό ψηφιακό παρατηρητήριο για την καταγραφή και παρακολούθηση των εμπορικών συναλλαγών και των μισθώσεων ακινήτων σε όλη τη χώρα. Στόχος είναι μια ενοποιημένη «δεξαμενή» πληροφοριών, μέσω της οποίας το οικονομικό επιτελείο θα έχει σαφή εικόνα της πραγματικής κτηματαγοράς.
Η βάση δεδομένων θα τροφοδοτείται από δύο πηγές. Η πρώτη είναι ο δημόσιος τομέας, με στοιχεία για μεταβιβάσεις εμπράγματων δικαιωμάτων και συμβάσεις μίσθωσης από υφιστάμενες κρατικές πλατφόρμες. Η δεύτερη είναι ο ιδιωτικός τομέας: τράπεζες, εκτιμητικά ιδρύματα και μεσιτικά δίκτυα θα μπορούν να παρέχουν δεδομένα μέσω διμερών μνημονίων συνεργασίας.
Για την προστασία των πολιτών, όλες οι πληροφορίες, ακόμη και όσες έχουν γεωχωρική αναφορά (GIS), θα συλλέγονται σε πλήρως ανωνυμοποιημένη μορφή, με βάση τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων. Τα στοιχεία θα τροφοδοτούν το Ολοκληρωμένο Γεωπληροφοριακό Σύστημα Μαζικής Εκτίμησης Αξίας Ακινήτων (CAMA), δημιουργώντας υποδομή για τη μελλοντική ευθυγράμμιση των αντικειμενικών αξιών με τις εμπορικές τιμές. Η βάση θα λειτουργεί στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου, μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων» (ΨΥΔΗΠΕΕΚ).
Προπαρασκευαστικός ο χαρακτήρας της βάσης
Στελέχη του υπουργείου τονίζουν ότι η έναρξη λειτουργίας της βάσης έχει καθαρά πληροφοριακό και προπαρασκευαστικό χαρακτήρα. Όπως επισημαίνουν, το γεγονός ότι σημειώθηκαν λίγες ακριβές πωλήσεις σε μια περιοχή δεν σημαίνει ότι θα αναπροσαρμοστεί αμέσως η τιμή ζώνης. Σημειώνεται ότι οι αντικειμενικές τιμές δεν επρόκειτο να αναπροσαρμοστούν πριν από τις εθνικές εκλογές του 2027.
Προς το παρόν, παρά την ψηφιοποίηση των τιμών ζώνης στην πλατφόρμα valuemaps.gov.gr, ο καθορισμός και η αλλαγή τους ακολουθούν την παραδοσιακή διαδικασία. Οι κατά τόπους επιτροπές και οι πιστοποιημένοι ιδιώτες εκτιμητές συνεχίζουν να λειτουργούν. Όταν το υπουργείο αποφασίζει αλλαγή τιμών ή εξετάζει ενστάσεις δήμων, ακολουθούνται εισηγήσεις, γνωμοδοτήσεις δημοτικών συμβουλίων, κλήρωση και ανάθεση σε ορκωτούς εκτιμητές, έλεγχος από ειδικές επιτροπές και τελική έκδοση υπουργικής απόφασης.
Το χρονοδιάγραμμα και η σύνδεση με το ΜΙΔΑ
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, το αυτοματοποιημένο σύστημα υπολογισμού των αντικειμενικών τιμών θα τεθεί σε λειτουργία στο τέλος του 2027. Αν δεν υπάρξουν ανατροπές, η ΤΑΑ θα αρχίσει να συγκεντρώνει τις πραγματικές τιμές από συμβόλαια, μεσίτες και τράπεζες τους πρώτους μήνες του νέου έτους. Όταν ενεργοποιηθεί ο αλγόριθμος, οι επιτροπές αναμένεται να καταργηθούν ή να περιοριστούν σε ειδικές περιπτώσεις, ενώ το σύστημα θα αναπροσαρμόζει αυτόματα τις τιμές ζώνης στο valuemaps.gov.gr, χωρίς υπουργικές αποφάσεις ή μακρές καθυστερήσεις.
Η Τράπεζα Αξιών θα αποτελέσει μέρος του ευρύτερου ψηφιακού πλέγματος για τα ακίνητα, με πρώτο βασικό συνεργάτη το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) που υλοποιεί η ΑΑΔΕ. Το ΜΙΔΑ εστιάζει στη φορολογική απεικόνιση των ακινήτων και ελέγχει τη χρήση, τις μισθώσεις και τη διασύνδεση του Ε9 με το Κτηματολόγιο μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ. Ενώ το ΜΙΔΑ λειτουργεί ως εργαλείο ελέγχου της φορολογικής συμμόρφωσης, η ΤΑΑ θα το τροφοδοτεί με τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα της αγοράς.
