Αράπικα φιστίκια και εγκέφαλος: τι έδειξε μελέτη για την ινσουλίνη και τη μνήμη

Την καθημερινή κατανάλωση 60 γραμμαρίων αράπικων φιστικιών, δηλαδή περίπου δύο μικρών χουφτών, συνέδεσε με καλύτερη ανταπόκριση του εγκεφάλου στην ινσουλίνη νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Μάαστριχτ. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Food & Function και αφορούν περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη.

Πώς έγινε η μελέτη

Οι ερευνητές εξέτασαν 31 υγιείς ηλικιωμένους, με μέση ηλικία τα 67 έτη, σε δύο διαφορετικές περιόδους. Για 16 εβδομάδες οι συμμετέχοντες έτρωγαν καθημερινά 60 γραμμάρια ανάλατα, καβουρδισμένα αράπικα φιστίκια με τη φλούδα. Σε επόμενο στάδιο απείχαν πλήρως από αυτά, ώστε τα αποτελέσματα να συγκριθούν στα ίδια άτομα.

Με εξειδικευμένη μαγνητική τομογραφία, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η καθημερινή κατανάλωση φιστικιών βελτίωσε την ανταπόκριση του εγκεφάλου στην ινσουλίνη. Η επίδραση καταγράφηκε σε κομβικές περιοχές, μεταξύ των οποίων ο ιππόκαμπος, που θεωρείται βασικό κέντρο επεξεργασίας και διατήρησης της μνήμης.

Ο ρόλος της ινσουλίνης στον εγκέφαλο

Η ινσουλίνη είναι γνωστή κυρίως για τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, όμως δρα και στον εγκέφαλο. Εκεί ενισχύει την επικοινωνία και την επιβίωση των νευρικών κυττάρων και συμβάλλει στη μάθηση και τη μνήμη. Με την πάροδο του χρόνου, ο εγκέφαλος χάνει σταδιακά την ευαισθησία του σε αυτήν, διαδικασία που συνδέεται με τη γνωστική έκπτωση.

Τα νέα αποτελέσματα προέρχονται από την ίδια κλινική δοκιμή που είχε δώσει νωρίτερα ενθαρρυντικά ευρήματα για την αιμάτωση του εγκεφάλου και τη μνήμη. Σε προηγούμενη δημοσίευση της ίδιας ομάδας, το 2025, είχε καταγραφεί αύξηση της συνολικής ροής αίματος στον εγκέφαλο κατά 3,6% και της ροής στη φαιά ουσία κατά 4,5%, έπειτα από 16 εβδομάδες καθημερινής κατανάλωσης της ίδιας ποσότητας. Η επίδοση σε δοκιμασία καθυστερημένης ανάκλησης λέξεων βελτιώθηκε κατά 5,8%.

Δεν παρατηρήθηκε ωστόσο βελτίωση σε όλες τις γνωστικές λειτουργίες: δεν υπήρξε σημαντική διαφορά στην εκτελεστική λειτουργία ή στην ταχύτητα αντίδρασης.

Τα όρια των ευρημάτων

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα οφέλη δεν οφείλονται σε ένα μόνο συστατικό. Τα αράπικα φιστίκια είναι πλούσια και σε L-αργινίνη, από την οποία ο οργανισμός παράγει μονοξείδιο του αζώτου, ουσία που βοηθά τα αγγεία να λειτουργούν σωστά.

Τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση. Η μελέτη ήταν μικρή, με 31 μόλις συμμετέχοντες, και διήρκεσε τέσσερις μήνες. Δεν εξέτασε αν τα φιστίκια προλαμβάνουν την άνοια ή τη νόσο Αλτσχάιμερ. Δείχνει, πάντως, ότι μια συγκεκριμένη καθημερινή ποσότητα ανάλατων αράπικων φιστικιών συνοδεύτηκε από μετρήσιμες αλλαγές σε λειτουργίες του εγκεφάλου που έχουν σημασία για την υγιή γήρανση.